(HPĐT)- Trong 3 năm gần đây (2019-2022), tại một số huyện, vùng sản xuất do nông dân tích tụ ruộng đất ngày càng mở rộng. Tuy nhiên, trong quá trình này, hiện bà con cũng đang gặp một số vướng mắc, khó khăn, cần các cơ quan chức năng tháo gỡ kịp thời để yên tâm sản xuất.
Nông dân thôn Mông Thượng, xã Chiến Thắng (An Lão) tích tụ ruộng đất để trồng hoa, cây cảnh.
Ngày càng mở rộng vùng tích tụ
Từ năm 2018 đến nay, anh Trần Mạnh Hùng tích tụ được 40 ha đất bỏ hoang ở xã Trấn Dương (huyện Vĩnh Bảo) để sản xuất lúa tập trung. Anh Hùng cho biết, sau khi được chính quyền địa phương tạo điều kiện và làm thủ tục ký hợp đồng với nông dân, anh đầu tư mua các loại máy móc cải tạo thành vùng sản xuất lớn. Cùng với đó, sử dụng một số giống lúa chất lượng tốt, liên kết doanh nghiệp để sản xuất. Vụ xuân này, anh tham gia sản xuất giống lúa mới ĐS1 để phục vụ xuất khẩu. Tại vùng tích tụ ruộng đất, anh thu hoạch hàng trăm tấn lúa/vụ để cung ứng cho doanh nghiệp.
Ông Mạc Văn Khanh, ở xã An Sơn (huyện Thủy Nguyên) tích tụ đất ruộng lúa cấy năng suất thấp sang trồng cây ăn quả. Ông Khanh cho biết, vài năm đầu, khi mới trồng chuối, lợi nhuận chưa cao, nhưng sau đó ông học hỏi kinh nghiệm của bà con địa phương trồng chuối vụ Tết thành công, hiệu quả cao hơn cấy lúa. Gần đây, ông Khanh chuyển đổi một số diện tích đất tích tụ sang trồng na, cho hiệu quả kinh tế cao.
Theo tổng hợp của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, hiện toàn thành phố có khoảng 157 tổ chức, cá nhân tích tụ ruộng đất sản xuất với tổng diện tích 1.484 ha, trong đó 1.263 ha trồng lúa; 221 ha sản xuất rau màu, hoa cây cảnh, cây ăn quả. Theo khảo sát của Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng, diện tích các hộ tích tụ phần lớn quy mô từ 5 ha trở lên/hộ với sản xuất lúa; cá biệt có hộ dân, HTX nông nghiệp tích tụ được 40-50 ha. Đối với rau màu, cây ăn quả, hoa cây cảnh, diện tích tích tụ trung bình từ 0,5 ha/hộ. Trên địa bàn thành phố không có trường hợp tích tụ ruộng đất dưới hình thức mua bán, chuyển nhượng. Các tổ chức, cá nhân chủ yếu tích tụ theo các hình thức như ký hợp đồng với UBND xã thời hạn 3 đến 5 năm; gom mượn đất của người dân để ruộng hoang không sản xuất...
Phối hợp tháo gỡ vướng mắc
Theo phản ánh của nông dân, tích tụ được diện tích lớn và sản xuất hiệu quả đem lại thu nhập cao. Tuy nhiên, nhiều bà con hiện chưa yên tâm sản xuất vì còn một số khó khăn vướng mắc. Anh Vũ Văn Cường, ở huyện An Dương cho biết, anh tích tụ được 30 ha ruộng đất ở huyện Tiên Lãng và An Lão. Tuy nhiên, việc thuê hay mượn lại ruộng đất của nông dân chỉ được UBND xã, hộ dân ký với thời hạn 3-5 năm. Sản xuất nông nghiệp mất nhiều thời gian mới thu hồi được vốn đầu tư. Trong khi hợp đồng thuê đất ngắn hạn, nông dân chưa thu hồi đủ vốn đã hết hợp đồng. Theo Giám đốc HTX nông nghiệp Hòa Bình (huyện Vĩnh Bảo), các vùng đất tích tụ thường có diện tích lớn, nếu không có doanh nghiệp tiêu thụ sẽ khó ổn định đầu ra cho sản phẩm. Tuy nhiên, giá thu mua của doanh nghiệp thường thấp hơn giá thương lái nên HTX là bên trung gian rất khó xử lý khi xảy ra hiện tượng nông dân phá vỡ hợp đồng. Một số hộ nông dân phản ánh, thực tế thành phố có cơ chế, chính sách hỗ trợ vùng sản xuất lớn, tích tụ ruộng đất theo Nghị quyết 15 của HĐND thành phố khuyến khích phát triển nông nghiệp, thủy sản và chương trình bảo vệ đất lúa, nhưng người tích tụ ruộng đất rất khó tiếp cận vì vướng mắc về điều kiện, thủ tục. Một số nông dân tích tụ ruộng đất chủ yếu làm theo kinh nghiệm, rất cần được hỗ trợ kỹ thuật để có thể nâng cao hiệu quả sản xuất...
Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hải Phòng Nguyễn Ngọc Tuất cho rằng, hiện nay diện tích ruộng bỏ hoang ở các huyện khá lớn, việc tích tụ ruộng đất là một trong những giải pháp thiết thực để khắc phục tình trạng này, tránh lãng phí đất đai. Tới đây, Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi), sẽ tạo hành lang thông thoáng hơn để các hộ dân, doanh nghiệp, HTX có thể thuê, mượn ruộng đất với thời gian dài hơn. Trước mắt, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tham mưu với thành phố để triển khai các cơ chế, chính sách hỗ trợ nông nghiệp đến các chủ hộ tích tụ ruộng đất; tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp đến các địa phương liên kết sản xuất với chủ vùng tích tụ ruộng đất...
Cùng với đó, Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đẩy mạnh hướng dẫn người dân áp dụng tiến bộ kỹ thuật mới trong sản xuất, chia sẻ thông tin thị trường, kết nối doanh nghiệp uy tín liên kết sản xuất… Về phía chính quyền địa phương, cần rà soát lại các hộ dân tích tụ ruộng đất, từ đó có định hướng việc tích tụ; tạo điều kiện về thủ tục thực hiện hợp đồng thuê mượn ruộng đất nhanh, gọn, thuận tiện. Chủ tịch UBND xã Trấn Dương (huyện Vĩnh Bảo) Trần Văn Thìn thông tin, địa phương tích cực vận động nông dân, tổ chức, cá nhân tích tụ ruộng đất; tạo điều kiện về giao thông, điều tiết thủy lợi để các hộ yên tâm sản xuất. Địa phương cũng xây dựng các mô hình tích tụ ruộng đất lớn, khuyến khích nông dân học hỏi kinh nghiệm để mở rộng, nâng cao hiệu quả sản xuất tại vùng tích tụ./.
Bài và ảnh: HƯƠNG AN
