Tạo sức bật cho Khu thương mại tự do từ cơ chế đặc thù

Từ xúc tiến đầu tư đến chuẩn bị vận hành

Cơ chế đặc thù của Khu thương mại tự do Hải Phòng đang được lãnh đạo thành phố giới thiệu tới các đối tác quốc tế nhằm thu hút đầu tư. Trong chuyến công tác tại Liên bang Nga tháng 9/2026, đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng đề nghị Tập đoàn Năng lượng Novatek nghiên cứu tận dụng cơ chế ưu đãi để đầu tư hạ tầng năng lượng, kho vận. Phía Novatek bày tỏ sự quan tâm, tiếp tục việc nghiên cứu hợp tác.

Cùng với hoạt động xúc tiến đầu tư của đồng chí Bí thư Thành ủy, mới đây, trong các cuộc làm việc với Đại sứ Hà Lan và Đại sứ Hoa Kỳ ngày 29/10, đồng chí Đỗ Thành Trung, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố giới thiệu cơ chế đặc thù của Khu thương mại tự do. Một số doanh nghiệp Hà Lan đang tìm hiểu cơ hội đầu tư tại đây, trong khi Đại sứ Hoa Kỳ Jennifer Wicks đề nghị cung cấp thêm thông tin về chính sách và định hướng phát triển Khu thương mại tự do.

Sự quan tâm từ các đối tác quốc tế đặt ra yêu cầu hoàn thiện điều kiện vận hành để doanh nghiệp triển khai dự án. Sau hội nghị khởi động cuối tháng 7/2026, thành phố tập trung chuẩn bị khung pháp lý, hạ tầng và mô hình quản lý Khu thương mại tự do tại 3 vị trí thuộc Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải và Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng.

Tháng 10/2026, UBND thành phố ban hành Quyết định số 4279/QĐ-UBND công bố 711 thủ tục hành chính trong Khu thương mại tự do. Trong đó, 116 thủ tục thuộc thẩm quyền giải quyết của Ban Quản lý Khu Kinh tế Hải Phòng, 595 thủ tục thuộc 6 sở chuyên ngành, bao quát các lĩnh vực đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường, thương mại và lao động.

Theo quyết định này, các cơ quan có trách nhiệm công khai quy trình, rà soát thủ tục, đẩy mạnh liên thông và cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố hướng dẫn, tiếp nhận, trả kết quả và giám sát xử lý hồ sơ. Với 711 thủ tục thuộc 7 đầu mối giải quyết, việc phân định thẩm quyền cần đi cùng phối hợp liên ngành để rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư.

Tại cuộc họp triển khai nhiệm vụ quý IV/2026, đồng chí Phạm Văn Thép, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Quản lý Khu Kinh tế Hải Phòng yêu cầu đẩy nhanh xây dựng Đề án vận hành Khu thương mại tự do, phấn đấu trình trong tháng 11/2026. Ban Quản lý đồng thời rà soát quy trình, chuẩn bị điều kiện thực hiện và hoàn thiện nội dung trình HĐND thành phố xem xét theo thẩm quyền.

Cùng với hoàn thiện mô hình quản lý, hạ tầng khu công nghiệp, kết nối cảng biển, logistics và nguồn nhân lực cần được chuẩn bị đồng bộ để đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp trong đầu tư, sản xuất và xuất nhập khẩu.

Rút ngắn thủ tục, nâng sức cạnh tranh

Sức hút đầu tư của Khu thương mại tự do không chỉ phụ thuộc vào chính sách ưu đãi mà còn ở chất lượng giải quyết thủ tục hành chính. Thành phố yêu cầu sớm đưa các chính sách đặc thù vào thực tiễn trong năm 2026, đồng thời cắt giảm thời gian xử lý hồ sơ đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Nghị quyết số 226/2025/QH15 của Quốc hội quy định việc áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt đối với một số dự án trong Khu thương mại tự do, thuộc các lĩnh vực như công nghiệp bán dẫn, công nghệ cao, hạ tầng năng lượng và logistics. Cơ chế này tạo thuận lợi cho nhà đầu tư, đồng thời đòi hỏi quy trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ phù hợp để chính sách phát huy hiệu quả.

Nỗ lực cải cách hành chính của Hải Phòng tạo nền tảng cho việc triển khai cơ chế đặc thù. Đến đầu tháng 10/2026, thành phố cắt giảm thời gian giải quyết gần 1.900 thủ tục hành chính, đạt gần 95% tổng số thủ tục, với mức cắt giảm thời gian khoảng 39,4%. Kết quả này là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện quy trình giải quyết thủ tục trong Khu thương mại tự do.

Trên cơ sở phân định thẩm quyền, cần tổ chức giải quyết hồ sơ liên thông, hạn chế thực hiện tuần tự những thủ tục có thể xử lý đồng thời. Thành phố yêu cầu xây dựng quy trình liên thông giải quyết thủ tục đầu tư, xây dựng, đất đai, khoáng sản đối với các dự án lớn, trọng điểm theo hướng chia sẻ dữ liệu, thẩm định song song, triển khai từ tháng 1/2027. Quy trình cần xác định rõ trách nhiệm, thời hạn phối hợp và hạn chế doanh nghiệp phải cung cấp lại thông tin.

Trong hoạt động xuất nhập khẩu, phối hợp giữa doanh nghiệp, cảng biển, hải quan và cơ quan quản lý chuyên ngành có ý nghĩa quan trọng trong giảm thời gian lưu chuyển hàng hóa, chi phí logistics. Hiệu quả của cơ chế đặc thù không chỉ nằm ở thủ tục cấp phép mà còn ở điều kiện phục vụ doanh nghiệp trong quá trình hoạt động.

Tại phiên họp thường kỳ UBND thành phố ngày 30/10, Chủ tịch UBND thành phố Đỗ Thành Trung yêu cầu các sở, ngành chủ động tháo gỡ vướng mắc cho sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy hoàn thành các chỉ tiêu năm 2026. Đối với Khu thương mại tự do, yêu cầu này cần được cụ thể hóa bằng việc xử lý vướng mắc về thủ tục, mặt bằng, hạ tầng và điều kiện triển khai dự án.

Việc công bố 711 thủ tục hành chính, hoàn thiện Đề án vận hành và triển khai quy trình liên thông là những bước chuẩn bị quan trọng để Hải Phòng đưa cơ chế đặc thù vào thực tiễn. Cùng với hạ tầng đồng bộ, môi trường đầu tư ổn định, việc rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ và nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp sẽ tạo điều kiện để Khu thương mại tự do thu hút các dự án công nghệ cao, phát triển logistics và mở rộng thương mại quốc tế.