Những sân đầy hành, tỏi, từng tốp người nhặt hành, sàng hành, bốc vác liên tục và xe tải lớn nhỏ xếp đầy hàng chuẩn bị lăn bánh...
Các cơ sở sơ chế hành ở Thanh Liên tạo nhiều việc làm cho lao động địa phương với thu nhập ổn định
Đến thôn Thanh Liên, xã Cộng Hòa (Kim Thành) vào mỗi buổi sáng dễ dàng thấy cảnh nhộn nhịp trên suốt dãy phố dài gần 1 km. Những sân đầy hành, tỏi, từng tốp người nhặt hành, sàng hành, bốc vác liên tục và xe tải lớn nhỏ xếp đầy hàng chuẩn bị lăn bánh.
Hình thành tuyến phố Thôn Thanh Liên nằm ở cửa ngõ đường 389 từ quốc lộ 5 rẽ vào, nhiều năm nay là đầu mối tiêu thụ hành tỏi của huyện Kinh Môn, Nam Sách và nhiều vùng lân cận. Ông Trần Huy Thanh, Trưởng thôn cho biết, những năm 1975-1976, đa số người dân Thanh Liên làm nông nghiệp, chỉ một số gia đình thu mua hành tỏi từ Kinh Môn đưa đến thị trường Hà Nội, Hải Phòng bán. Do đi lại thuận lợi nên nhiều hộ mạnh dạn mua đất ra mặt đường đầu tư kinh doanh hành, tỏi quy mô lớn, hình thành tuyến phố Thanh Liên sầm uất ngày nay.
Hiện tại, thôn có 160 trong tổng số 620 hộ làm nghề sơ chế hành, trong đó 12 hộ quy mô lớn. Những hộ này có nhà xưởng, khối lượng sơ chế từ 10-100 tấn/ngày. Các hộ vừa và nhỏ lấy hàng của các hộ kinh doanh lớn để sơ chế, hoặc tự đi thu gom để trữ hành tỏi tại nhà, chờ tăng giá rồi bán. Khâu sơ chế hành tỏi bao gồm: sàng, quạt bụi, cắt cuống, bóc tách vỏ theo yêu cầu, rồi đóng gói vào bao đưa đến nơi tiêu thụ. Trước kia, các công đoạn như sàng, quạt đều làm thủ công cho năng suất thấp. 5 năm trở lại đây, hầu hết các hộ đầu tư máy quạt bụi, dụng cụ sàng hành giúp đẩy nhanh khâu sơ chế. Nhiều hộ đầu tư ô-tô vận chuyển. Toàn thôn hiện có 40 xe tải lớn nhỏ, chưa kể những hộ nhỏ lẻ có xe kéo chuyên phục vụ cho việc vận chuyển đi các đầu mối.
Trước và sau Tết Nguyên đán, đa số các hộ quy mô lớn thu mua hành tỏi tươi về phơi mấy ngày thành hành tỏi tái đưa ra thị trường để chế biến ngay hoặc làm hành nén, hành muối. Ngoài Kinh Môn, các hộ ở Nam Sách còn thu mua hành tỏi từ Hải Phòng, Bắc Ninh, Bắc Giang để bán, đáp ứng nhu cầu thị trường... Ông Nguyễn Đức Toàn, người có hơn 20 năm kinh nghiệm sơ chế hành cho biết: “Hằng năm, lượng hành tỏi của Hải Dương và một số vùng lân cận không nhiều nên chúng tôi phải buôn thêm hành tỏi Trung Quốc. Hành tỏi của Việt Nam chỉ có mùa vụ từ 3-4 tháng, sau đó rải rác trong năm. Tuy hành tỏi ta thơm ngon hơn hẳn nhưng thua hành tỏi Trung Quốc về mẫu mã, giá thành và thời gian bảo quản”.
Nhờ chịu khó tìm tòi thị trường mà các tiểu thương của Thanh Liên đã xuất hành tỏi đi khắp các vùng trong nước và nước ngoài như Lào, Campuchia. Cơ sở của bà Nguyễn Thị Dung, các ông Trần Văn Tiến, Lê Quang Phái mỗi ngày sơ chế từ 10-20 tấn hành tỏi, xuất đi miền Trung, miền Nam. Một số cơ sở lớn hơn như Hiên Chưởng, Phương Miền, Bùi Thị Tuất có đầu mối tiêu thụ bên Lào và Campuchia với thu nhập hàng tỷ đồng mỗi năm. Thôn còn có 2 hộ đầu tư hệ thống tái chế hành tỏi thái lát, sấy khô cung cấp cho thị trường trong nước và xuất khẩu.
Tạo nhiều việc làmNghề sơ chế hành làm thay đổi diện mạo của thôn Thanh Liên, nhất là giải quyết việc làm cho lao động địa phương những lúc nông nhàn. Mỗi ngày các cơ sở thu hút từ 150-200 lao động thường xuyên ở nhiều lứa tuổi, với thu nhập từ 80.000 - 200.000 đồng/người/ngày. Lúc cao điểm, số lao động có thể lên tới 300 người/ngày. Mỗi ngày cơ sở của ông Trần Văn Tiến có 20 lao động, trong đó có 8 người bốc vác, vận chuyển, thu nhập 10 triệu đồng/người/tháng (cả tăng ca). Bà Đoàn Thị Nhắc (62 tuổi) thôn Tường Vu, là công nhân làm ở đây nói: “Tôi làm hành tỏi được 10 năm nay. Công việc này nhẹ nhàng, phù hợp sức khỏe. Mỗi ngày tôi được 100.000 tiền công, tăng ca được 150.000, thu nhập cao hơn làm nông nghiệp”.
Nhờ nghề sơ chế hành, mức sống của người dân trong thôn tăng lên rõ rệt. Hiện nay thôn chỉ còn 14 hộ nghèo, giảm 6 hộ so với năm 2013. Trưởng thôn Trần Huy Thanh cho biết thêm, số hộ nghèo trong thôn giảm là do các hộ dần dần học hỏi được kinh nghiệm sơ chế hành nên mạnh dạn vay vốn làm ăn. Ngoài kinh doanh giỏi, hầu hết các cơ sở còn tích cực tham gia vào các phong trào xây dựng làng văn hóa, làm đường nông thôn, làm sân nhà văn hóa, cổng làng, đóng góp cho quỹ khuyến học...
NGÔ HUỆ
