Thấp thỏm sống cạnh xưởng đúc trong khu dân cư

Nhiều hộ dân tại các phường Lê Ích Mộc và Thiên Hương nhiều năm qua luôn sống trong cảnh lo lắng khi phải ở cạnh các xưởng cơ khí, đúc gang nằm xen kẽ trong khu dân cư, thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi khói bụi và ô nhiễm môi trường.

Khói bụi bủa vây

Trong tháng 5/2026, bà Nguyễn Thị Yến ở tổ dân phố Mỹ Đồng 1, phường Lê Ích Mộc phản ánh tình trạng khói bụi từ xưởng đúc gang của hộ bà Nguyễn Thị Phương nằm sát nhà. Sau phản ánh, UBND phường yêu cầu cơ sở che chắn, khắc phục ô nhiễm; chủ xưởng đã dựng tôn kín và lắp tum hút bụi để hạn chế phát tán. Tuy nhiên, người dân quanh khu vực vẫn lo ngại vì các xưởng đúc còn hoạt động giữa khu dân cư đông đúc.

Ông Nguyễn Văn Dụng, Tổ trưởng tổ dân phố Mỹ Đồng 1 cho biết, tổ dân phố hiện có 298 hộ dân. Đây là khu vực tập trung nghề đúc truyền thống của xã Mỹ Đồng cũ, nay thuộc phường Lê Ích Mộc. Trên địa bàn tổ có 29 hộ sản xuất cơ khí, đúc gang có quy mô nhỏ lẻ, nằm xen kẽ trong khu dân cư. Dù các hộ sản xuất đã thực hiện một số biện pháp che chắn, song chỉ mang tính tạm thời và vẫn ảnh hưởng đến đời sống của người dân.

Theo Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Lê Ích Mộc, hiện làng nghề đúc Mỹ Đồng giai đoạn 1 có quy mô 4,6 ha, mới đáp ứng mặt bằng sản xuất cho 22 hộ cơ khí, đúc gang. Vì vậy, tại khu vực Mỹ Đồng còn gần 70 hộ sản xuất cơ khí, đúc gang hoạt động xen kẽ trong khu dân cư.

Không riêng tại phường Lê Ích Mộc, tình trạng tương tự cũng diễn ra ở phường Thiên Hương. Tại tổ dân phố Kiền Bái 7, vào cuối tháng 4/2026, người dân kiến nghị xưởng sản xuất của Công ty TNHH Đúc Quang Minh hoạt động sát khu dân cư, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đời sống các hộ chung quanh. Ngay sau phản ánh, ngành chức năng thành phố và địa phương tiến hành kiểm tra, yêu cầu doanh nghiệp tạm dừng hoạt động để hoàn thiện hồ sơ, thủ tục bảo vệ môi trường theo quy định. Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Thiên Hương Nguyễn Trọng Tài cho biết, qua rà soát, trên địa bàn phường hiện còn khoảng 30 cơ sở sản xuất đúc gang nằm xen kẽ trong khu dân cư tại các tổ dân phố Kiền Bái 6 và Kiền Bái 7, giáp ranh khu vực Mỹ Đồng của phường Lê Ích Mộc.

Cơ khí, đúc gang là nghề truyền thống, góp phần tạo việc làm và thu nhập cho nhiều hộ dân trên địa bàn. Tuy nhiên, trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, dân cư ngày càng đông, việc các xưởng sản xuất tồn tại xen kẽ trong khu dân cư không còn phù hợp, gây áp lực lớn đối với môi trường và công tác bảo đảm an toàn lao động.

Sớm có phương án vận động, hỗ trợ di dời

Trước các phản ánh, kiến nghị của người dân, chính quyền các phường Thiên Hương và Lê Ích Mộc tích cực vào cuộc, tăng cường kiểm tra, giải quyết kiến nghị của người dân, yêu cầu các xưởng liên quan khắc phục về điều kiện sản xuất, bảo vệ môi trường theo quy định. Ngoài ra, 2 phường cũng tăng cường rà soát các hộ sản xuất, kinh doanh cơ khí, đúc gang có nguy cơ ô nhiễm môi trường để kịp thời xử lý hoặc kiến nghị xử lý theo thẩm quyền.

Tin vui sau nhiều năm chờ đợi, mới đây, Dự án Đầu tư xây dựng, kinh doanh, vận hành và quản lý hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp làng nghề cơ khí và đúc Thủy Nguyên (cụm công nghiệp làng nghề đúc Thủy Nguyên) được khởi công đúng dịp chào mừng ngày giải phóng Hải Phòng. Dự án có quy mô 15,5 ha, nằm trên địa bàn phường Thiên Hương và Lê Ích Mộc, dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Khi hoàn thành, cụm công nghiệp này đáp ứng nhu cầu thuê mặt bằng của khoảng 70 chủ xưởng cơ khí, đúc gang đang hoạt động xen kẽ trong khu dân cư tại hai địa phương.

Lãnh đạo Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Lê Ích Mộc Đàm Công Chỉnh cho biết, sau khi dự án hoàn thành, địa phương sẽ vận động, đề nghị các hộ sản xuất di dời nhà xưởng, máy móc ra khu làng nghề mới, tách khỏi khu dân cư. Khi đó, sẽ bảo đảm phát triển bền vững, đồng thời giải quyết cơ bản tình trạng ảnh hưởng môi trường sống của người dân.

Tuy nhiên, việc di dời gặp nhiều khó khăn do chi phí thuê đất, đầu tư nhà xưởng vượt khả năng của nhiều cơ sở nhỏ lẻ. Bà Nguyễn Thị Phương, chủ xưởng đúc gang ở tổ dân phố Mỹ Đồng 1, phường Lê Ích Mộc cho biết, gia đình làm nghề hơn 16 năm, hiện chỉ có thể che chắn tạm thời vì chưa đủ điều kiện di chuyển. Theo bà Phương, thuê 1.000 m² tại cụm công nghiệp mới dự tính hết 6 tỷ đồng, chưa kể chi phí xây dựng, lắp đặt máy móc, nên mong được hỗ trợ tiền thuê đất và vay vốn ưu đãi để sớm di dời.

Có thể thấy, di dời các xưởng cơ khí, đúc gang ra khỏi khu dân cư là yêu cầu cấp thiết. Song, các địa phương cần sớm đề xuất thành phố và các đơn vị liên quan nghiên cứu cơ chế hỗ trợ di dời, vốn sản xuất, tạo điều kiện cho các hộ duy trì sản xuất ổn định, góp phần bảo đảm môi trường sống, vừa phát triển làng nghề bền vững, vừa giải quyết dứt điểm nỗi lo của người dân sống cạnh các xưởng đúc.