Thay đổi thói quen, giảm rác thải

Trao vòng đời mới cho vật liệu cũ

Quần áo cũ, quần bò đã qua sử dụng hay vải thừa thường bị bỏ đi. Chị Nguyễn Thị Thu Huyền ở phường An Dương tận dụng những vật liệu này để may trang phục trẻ em, túi xách, hộp đựng bút và dây buộc tóc.

Thay vì dùng nguyên liệu mới, chị chọn phần vải còn phù hợp để tạo ra sản phẩm khác, vừa tiết kiệm vừa hạn chế lãng phí. Chị Huyền chia sẻ: “Mỗi khi hoàn thành một sản phẩm, tôi cảm thấy rất vui, nhất là khi món đồ được mọi người đón nhận và sử dụng. Từ những chất liệu quen thuộc, mình có thể tạo ra thứ gì đó đẹp và có ích, điều đó khiến tôi có thêm động lực để tiếp tục sáng tạo”.

Tại phường Hải An, chị Nguyễn Thu Nga, vốn là giáo viên mỹ thuật, sử dụng hoa khô, vỏ hạt, lá cây, quả thông và các vật liệu tự nhiên để sáng tạo tranh. Theo chị Nga, xu hướng này được nhiều bạn trẻ hưởng ứng với những sản phẩm đẹp mắt, mang dấu ấn riêng. Dịp 20/11, nhiều bạn lựa chọn tự tay làm tranh từ vật liệu gần gũi để tặng thầy cô. Mỗi bức tranh vừa thể hiện sự khéo léo, sáng tạo, vừa gửi gắm tình cảm của người làm.

Những sản phẩm từ vật liệu sẵn có cho thấy việc tận dụng đồ cũ không chỉ giúp tiết kiệm mà còn mở ra không gian sáng tạo. Khi được nhìn nhận theo cách khác, những vật liệu quen thuộc có thể mang thêm công dụng và giá trị mới.

Giảm rác thải từ nguồn

Theo số liệu từ Sở Nông nghiệp và Môi trường, Hải Phòng phát sinh khoảng 3.300 tấn rác thải sinh hoạt mỗi ngày; dự báo đến năm 2030, con số này có thể lên tới 4.500 tấn/ngày. Rác thải nhựa và túi ni lông chiếm khoảng 8 - 12% lượng rác sinh hoạt; hơn 70% lượng rác nhựa trong nhóm này là sản phẩm dùng một lần như hộp xốp, cốc nhựa, chai nước.

Tại nhiều địa phương, các mô hình giảm rác thải nhựa, phân loại rác tại nguồn được triển khai với sự tham gia của các tổ chức đoàn thể và người dân. Theo ông Phạm Thanh Hà, Trưởng ban Truyền thông, Công ty TNHH một thành viên Môi trường đô thị Hải Phòng, phân loại rác tại nguồn chỉ hiệu quả khi người dân duy trì thường xuyên và việc thu gom, xử lý được tổ chức phù hợp.

Cấp ủy, chính quyền và cán bộ thôn, tổ dân phố cần vừa tuyên truyền, vừa hướng dẫn, giải đáp vướng mắc và theo dõi việc thực hiện tại khu dân cư. Sự phối hợp giữa người dân, địa phương và đơn vị thu gom là điều kiện quan trọng để phân loại rác trở thành thói quen hằng ngày.

Trong trường học, Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng có kế hoạch hưởng ứng, triển khai đề án về cơ sở kinh doanh dịch vụ thân thiện với môi trường, không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần tại các điểm du lịch trong ngành Giáo dục giai đoạn 2026 - 2030. Các cơ sở giáo dục được yêu cầu lồng ghép nội dung bảo vệ môi trường vào hoạt động dạy học, khuyến khích sử dụng bình nước cá nhân, hạn chế đồ nhựa dùng một lần tại căng tin, bếp ăn bán trú và tổ chức hoạt động sáng tạo sản phẩm tái chế.

Theo lộ trình, từ tháng 10/2026 đến tháng 12/2027, thành phố thí điểm mô hình “Trường học xanh - Không nhựa dùng một lần”, chú trọng phường Đồ Sơn và đặc khu Cát Hải. Giai đoạn 2028 - 2030 sẽ đánh giá, rút kinh nghiệm, xem xét nhân rộng mô hình phù hợp.

Ông Phạm Văn Thuấn, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: “Phân loại rác tại nguồn cần đi cùng việc hoàn thiện hạ tầng thu gom, xử lý. Thành phố đang thúc đẩy các giải pháp công nghệ cao và đầu tư nhà máy điện rác; hiệu quả của quá trình này cũng phụ thuộc vào việc phân loại rác ngay từ nơi phát sinh”.

Các giải pháp thu gom, xử lý chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng sự thay đổi trong sinh hoạt hằng ngày. Mỗi người có thể góp phần giảm rác thải bằng cách tận dụng đồ cũ, hạn chế sản phẩm nhựa dùng một lần và duy trì thói quen phân loại rác. Thay đổi từ những việc nhỏ là nền tảng để giảm rác thải, góp phần xây dựng môi trường sống xanh, bền vững.