Điều chỉnh Quy hoạch thành phố thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những 'điểm nghẽn' từ mô hình cũ, mở ra hướng đi mới cho một đô thị phát triển cân bằng và bền vững.
Tổ chức lại không gian đô thị
Nhiều năm qua, mô hình phát triển “một trung tâm - một hành lang biển” đóng vai trò quan trọng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của thành phố. Tuy nhiên, khi đô thị ngày càng mở rộng, mô hình này dần bộc lộ một số hạn chế. Áp lực hạ tầng, giao thông và môi trường tập trung ngày càng lớn, hướng vào khu vực lõi đô thị trong khi nhiều vùng khác còn dư địa phát triển lại thiếu kết nối, khó thu hút đầu tư.
Tại hội nghị thẩm định nhiệm vụ quy hoạch chung thành phố Hải Phòng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 diễn ra ngày 14/1 vừa qua, Bộ Xây dựng đánh giá, không gian hiện nay đủ điều kiện để Hải Phòng sắp xếp lại cấu trúc đô thị, công nghiệp và hạ tầng theo hướng dài hạn, phù hợp với vai trò đô thị động lực của vùng và cả nước. Trên cơ sở đó, việc điều chỉnh Quy hoạch thành phố thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được xác định là cần thiết.
Theo Phó giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Hoàng Linh, điểm cốt lõi của lần điều chỉnh quy hoạch này là thay đổi cách tổ chức không gian phát triển. Thành phố định hướng chuyển sang mô hình “đa trung tâm - đa hành lang - đa chuỗi giá trị”, hình thành thêm các khu vực phát triển mới, giảm áp lực cho khu vực trung tâm hiện hữu. Khi các khu vực phát triển được xác định cụ thể, việc quản lý đầu tư xây dựng sẽ thuận lợi, hạn chế tình trạng phát triển thiếu đồng bộ, chắp vá.
Cùng với đó, thành phố đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu quy hoạch và ứng dụng công nghệ số trong quản lý. Quy hoạch được công khai, minh bạch giúp người dân và doanh nghiệp dễ tiếp cận thông tin, hỗ trợ chính quyền nâng cao hiệu quả điều hành.
Không gian phát triển mới vì thế không chỉ là mở rộng địa giới hành chính mà là sự thay đổi trong cách tổ chức đô thị, tạo nền tảng để thành phố phát triển hài hòa và bền vững hơn trong thời gian tới.
Tạo bứt phá từ quy hoạch
Quy hoạch điều chỉnh lần này không chỉ nhằm sắp xếp lại không gian phát triển mà được xác định là nền tảng để thành phố Hải Phòng bước vào chu kỳ tăng trưởng mới. Trên cơ sở phân tích các kịch bản phát triển, thành phố lựa chọn kịch bản cho giai đoạn 2026 - 2030, với mục tiêu tăng trưởng GRDP khoảng 13,8%. Mục tiêu này đòi hỏi quy hoạch phải đủ tầm, đồng bộ và có khả năng dẫn dắt phát triển.
Quy hoạch điều chỉnh xác định rõ các khu vực và lĩnh vực giữ vai trò động lực. Hải Phòng tập trung phát triển các trụ cột như cảng biển và logistics quốc tế, công nghiệp xanh và công nghiệp thông minh, du lịch biển đảo gắn với dịch vụ, cùng với không gian đô thị ven sông Cấm - trung tâm chính trị, hành chính của thành phố. Các khu vực này được định hướng phát triển theo chiều sâu, liên kết chặt chẽ với nhau, tạo sức lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế thành phố.
Tại Phiên họp thẩm định điều chỉnh Quy hoạch thành phố Hải Phòng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, đồng chí Phó chủ tịch Thường trực UBND thành phố Lê Anh Quân nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu “quy hoạch phải đi trước một bước”. Đồng chí cho rằng giai đoạn 2026 - 2030 là thời điểm then chốt để Hải Phòng hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố cảng biển quốc tế hiện đại. Quy hoạch nếu làm tốt sẽ mở đường cho phát triển. Ngược lại, nếu quy hoạch thiếu đồng bộ và tầm nhìn dài hạn, thành phố sẽ khó tạo được bước tiến bền vững.
Từ thực tiễn phát triển, thành phố Hải Phòng cũng thấy rõ những áp lực đặt ra. Đô thị hóa nhanh, công nghiệp và logistics tăng trưởng mạnh sẽ tạo sức ép lớn lên hạ tầng giao thông, môi trường và phân bố dân cư. Việc chuyển sang mô hình phát triển đa trung tâm, đa hành lang được kỳ vọng sẽ giúp phân bổ lại các chức năng đô thị, giảm tải khu vực trung tâm, đồng thời nâng cao chất lượng sống ở các khu vực khác.
Là kiến trúc sư có nhiều năm kinh nghiệm, anh Nguyễn Văn Hòa đang sinh sống tại phường Tứ Minh cho rằng, nếu quy hoạch thành phố được triển khai đồng bộ, các khu vực đều có hạ tầng giao thông thuận lợi, dịch vụ thiết yếu đầy đủ, người dân sẽ không còn phải dồn về khu vực trung tâm thành phố để sinh sống và làm việc.
Để quy hoạch sau điều chỉnh thực sự tạo đà bứt phá, thành phố xác định 15 nhiệm vụ trọng tâm, 3 khâu đột phá và 7 nhóm giải pháp triển khai. Trọng tâm là hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng chiến lược, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ. Đây là những điều kiện cần để quy hoạch không dừng lại trên giấy mà trở thành công cụ điều hành phát triển hiệu quả.
Điều chỉnh Quy hoạch thành phố Hải Phòng thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 vì thế không chỉ là bước chuẩn bị cho giai đoạn trước mắt mà còn là nền tảng cho tương lai dài hạn, hướng tới một Hải Phòng phát triển bền vững và đáng sống hơn.
HẢI MINH
