Trong bối cảnh nguồn cung đất, cát san lấp hạn chế, giá vật liệu biến động, ảnh hưởng tiến độ nhiều công trình, Hải Phòng đang tập trung tháo gỡ vướng mắc, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ các dự án.
Trong bối cảnh nhiều dự án, công trình trọng điểm tại Hải Phòng đồng loạt triển khai, nguồn cung vật liệu xây dựng, nhất là cát san lấp và cát xây dựng đang thiếu hụt. Khó khăn này được đề cập tại các cuộc kiểm tra công trường của lãnh đạo thành phố thời gian qua.
Tại phía tây Hải Phòng, tình trạng thiếu vật liệu ảnh hưởng đến nhiều dự án giao thông trọng điểm như: đường nối quốc lộ 17B với đường tỉnh 352; cầu vượt sông Thái Bình và đường dẫn thuộc tuyến vành đai 1 thành phố Hải Dương cũ; đường và cầu Vạn; cầu Tân An và đường dẫn nối quốc lộ 18.
Dù mặt bằng cơ bản đã được giải phóng, một số gói thầu vẫn thiếu cát đắp nền và địa điểm tiếp nhận đất dư thừa sau dỡ tải. Theo phản ánh của các nhà thầu tại 4 dự án, tiến độ thi công còn bị ảnh hưởng bởi giá vật liệu biến động, nguồn cung khan hiếm, khó huy động nhân công kỹ thuật và đặc thù kết cấu của một số hạng mục.
Theo ông Nguyễn Thế Mạnh, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Hải Phòng, các nhà thầu cần nguồn vật liệu ổn định theo tuần, tháng để chủ động bố trí máy móc và nhân lực. Nguồn cát không đều khiến kế hoạch thi công phải điều chỉnh, làm tăng chi phí duy trì công trường. Vì vậy, các doanh nghiệp mong sớm được kết nối với nguồn cung đủ điều kiện và xác định rõ địa điểm tiếp nhận đất dư thừa để tránh gián đoạn thi công.
Nhu cầu vật liệu san lấp phục vụ các công trình trọng điểm và dự án đầu tư công của Hải Phòng giai đoạn 2025-2030 ước khoảng 158,874 triệu m³, gồm 137,750 triệu m³ cát và 21,124 triệu m³ đất. Nhu cầu lớn trong cả giai đoạn tạo áp lực lâu dài lên nguồn cung vật liệu.
Theo công bố của Sở Nông nghiệp và Môi trường, Hải Phòng hiện có 28 mỏ đang khai thác, với tổng trữ lượng 70,822 triệu m³, công suất tối đa 10,851 triệu m³/năm. Trong đó, 20 mỏ cát san lấp có trữ lượng 54,564 triệu m³, công suất tối đa 7,934 triệu m³/năm.
So với nhu cầu, nguồn vật liệu tại chỗ còn thiếu hụt lớn, đặc biệt là cát. Trữ lượng các mỏ cát đang khai thác chỉ đáp ứng gần 40% nhu cầu của cả giai đoạn 2025 - 2030, trong khi công suất tối đa chỉ đáp ứng khoảng 1/3 nhu cầu bình quân hằng năm. Điều này cho thấy áp lực không chỉ nằm ở nguồn dự trữ mà còn ở khả năng cung ứng kịp thời cho các công trình.
Để bổ sung nguồn cung, Hải Phòng đang triển khai lựa chọn đơn vị tổ chức đấu giá quyền khai thác 6 mỏ khoáng sản, với tổng diện tích 494,85 ha, trữ lượng hơn 25,7 triệu m³.
Trong đó, 5 mỏ cát tại khu vực cửa sông, ven biển có tổng diện tích hơn 488,2 ha, trữ lượng hơn 24,38 triệu m³. Mỏ đất, đá làm vật liệu san lấp tại núi Tiền Nơi, xã An Lão, có diện tích 6,65 ha, trữ lượng 1,347 triệu m³. Đây là nguồn bổ sung đáng kể, nhưng cần hoàn tất các thủ tục đấu giá, cấp phép và điều kiện liên quan trước khi đưa vào cung ứng cho các công trường.
Bên cạnh việc bảo đảm nguồn cung, chất lượng và giá vật liệu đến chân công trình cũng cần được kiểm soát chặt chẽ. Ngày 9/9/2026, Sở Xây dựng Hải Phòng ban hành Thông báo số 622/TB-SXD, công bố giá vật liệu xây dựng tháng 8/2026 làm cơ sở tham khảo trong quản lý chi phí.
Trong hướng dẫn công bố giá, Sở Xây dựng lưu ý chủ đầu tư và đơn vị tư vấn tính đầy đủ chi phí vận chuyển, bốc xếp, đồng thời cập nhật giá các loại vật liệu biến động mạnh. Riêng cát đen san lấp phải được kiểm tra chất lượng trước khi sử dụng.
Để bổ sung nguồn vật liệu san lấp, UBND thành phố đã ban hành Văn bản số 1872/UBND-NNMT, hướng dẫn thu hồi đất, đá đào đủ điều kiện để sử dụng cho các công trình khác. Với khối lượng dư thừa không sử dụng hết tại dự án, chủ đầu tư hoặc nhà thầu phải đăng ký thu hồi, xác định rõ khối lượng và nhu cầu sử dụng.
Thành phố cũng khuyến khích tận dụng phế thải xây dựng. Đất, đá, gạch, bê tông sau khi được kiểm tra, xử lý hoặc tái chế đạt yêu cầu có thể dùng để san nền, đắp đất. Việc kết nối nguồn vật liệu dư thừa với các công trình có nhu cầu sẽ giúp giảm áp lực khai thác tài nguyên, hạn chế đổ thải và tiết kiệm chi phí vận chuyển khi có địa điểm tiếp nhận phù hợp.
Theo Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Thành Hưng, việc cân đối nguồn vật liệu phải gắn với tiến độ từng dự án, xác định rõ khối lượng và thời điểm cần cung ứng. Trên cơ sở nhu cầu do chủ đầu tư báo cáo, Sở sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát nguồn cung, tham mưu tháo gỡ khó khăn. Vật liệu phải có nguồn gốc hợp pháp, bảo đảm chất lượng; giá cả cần được cập nhật kịp thời để phục vụ quản lý chi phí.
Chủ đầu tư và đơn vị thi công cũng phải chịu trách nhiệm về kế hoạch huy động, sử dụng vật liệu, đồng thời kịp thời báo cáo những vướng mắc vượt thẩm quyền.
Việc thành phố, các sở, ngành và đơn vị liên quan phối hợp tháo gỡ khó khăn từ từng khâu được kỳ vọng sẽ giúp đẩy nhanh tiến độ, nâng cao hiệu quả các dự án đầu tư trong năm 2026.
BẢO NAM
