(HPĐT)- Lắp đặt thiết bị giám sát hành trình tàu cá (VMS) có chiều dài từ 15 m trở lên là trách nhiệm, nghĩa vụ bắt buộc với chủ tàu khai thác thủy sản, góp phần ngăn ngừa tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Tuy nhiên, thời gian qua, tình trạng VMS mất kết nối còn xảy ra. Để thiết bị VMS hoạt động thông suốt, ngoài việc kiểm tra bảo đảm kỹ thuật, giám sát chặt chẽ phương tiện từ khi xuất bến thì việc xử lý nghiêm trường hợp cố tình ngắt kết nối là giải pháp cần thực hiện.
Tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên phải lắp đặt và duy trì hoạt động VMS suốt quá trình đánh bắt trên biển.
Nhiều VMS mất kết nối
Sau khi tàu được cấp đủ nhiên liệu, đá lạnh và thực phẩm phục vụ chuyến ra khơi, ngư dân Đinh Khắc Đoàn, chủ tàu HP- 90988- TS tới Trạm biên phòng Bạch Đằng (Đồn biên phòng Tràng Cát) thực hiện thủ tục để xuất bến. Là phương tiện đánh bắt vùng khơi (có chiều dài từ 15 m trở lên), tàu của ngư dân Đinh Khắc Đoàn được lắp VMS. Trước khi xác nhận để tàu rời bến, cán bộ chiến sĩ Trạm biên phòng Bạch Đằng tuyên truyền, đề nghị ngư dân thực hiện nghiêm các quy định về chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định, nhất là việc kiểm tra, duy trì tình trạng hoạt động của VMS trong quá trình vươn khơi đánh bắt. Ngư dân Đinh Khắc Đoàn cho biết, từ khi được hỗ trợ kinh phí lắp đặt VMS theo Nghị quyết 13/2020 của HĐND thành phố, trong mỗi chuyến biển, anh luôn nhắc nhở thuyền viên kiểm tra tình trạng hoạt động của thiết bị VMS, không để xảy ra tình trạng thiết bị mất kết nối. Bật thiết bị giúp tàu không vượt ranh giới, sang vùng biển nước bạn dẫn tới bị xua đuổi, thậm chí là bị bắt giữ, mà còn giúp tàu kết nối trạm bờ nhận thông tin thời tiết để chủ động việc đánh bắt.
Theo Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), thành phố hiện có 376 tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên, trong đó có 22 tàu nằm bờ. Số tàu đang hoạt động khai thác thủy sản là 354 tàu. Thực hiện việc lắp đặt VMS, đến hết ngày 27-9, có 353 tàu lắp đặt VMS (đạt 99,7%). Tuy nhiên, thời gian gần đây, tình trạng thiết bị VMS mất kết nối diễn ra khá phổ biến. Riêng trong 25 ngày của tháng 9, có 49 phương tiện mất kết nối. Trong đó, số tàu mất kết nối tín hiệu trên biển hơn 10 ngày là 12 tàu. Trước đó, vào tháng 8, có 41 tàu mất kết nối VMS. Việc tàu cá mất kết nối gây nhiều khó khăn trong giám sát hoạt động trên biển. Thậm chí, lực lượng chức năng phát hiện 3 tàu cá vượt ranh giới đường phân định vịnh Bắc bộ gồm tàu: HP-90845-TS của ngư dân Đinh Như Tiệp; HP-90433- TS của ngư dân Đinh Văn Bách và HP-90681-TS của ngư dân Đinh Chính Chội.
Tàu chưa kết nối, không cho xuất bến
Trước tình trạng phương tiện tàu cá mất kết nối VMS có chiều hướng gia tăng, Chi cục Thủy sản phối hợp các ngành chức năng, địa phương và nhà cung cấp, lắp đặt thiết bị tiến hành kiểm tra, xác định rõ nguyên nhân do sự cố hay ngư dân cố tình tắt thiết bị khi ra khơi. Qua các đợt kiểm tra thực tế, theo Chi cục Thủy sản nguyên nhân chính được xác định do ngư dân chưa hiểu hết quy trình vận hành, sử dụng thiết bị VMS; có trường hợp lỗi do thiết bị trục trặc; ngư dân tắt nguồn thiết bị do sợ tốn điện bình ắc quy… Đối với nguyên nhân từ phía đơn vị cung cấp, lắp đặt thiết bị, đơn vị yêu cầu khẩn trương sửa chữa, khắc phục hư hỏng và hướng dẫn ngư dân vận hành VMS bảo đảm thông suốt. Đồng thời, đề nghị các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân thực hiện thủ tục để hưởng hỗ trợ kinh phí thuê bao dịch vụ đối với VMS theo Nghị quyết 13/2020/HĐND thành phố. Với mức hỗ trợ không quá 3 triệu đồng/năm trong thời gian 3 năm (kể từ năm 2021) chắc chắn giúp ngư dân giảm bớt chi phí trong mỗi chuyến biển.
Để bảo đảm 100% số tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên lắp đặt và duy trì hoạt động 24/24 giờ đối với VMS, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Lê Trung Kiên thông tin, đối với 22 tàu nằm bờ, Chi cục phối hợp UBND quận, huyện rà soát, nếu phương tiện nào đủ điều kiện sẽ khẩn trương lắp đặt và đưa ra khỏi danh sách tàu cá không bảo đảm điều kiện hoạt động. Khi tàu cá muốn hoạt động trở lại sẽ yêu cầu các chủ tàu thực hiện đầy đủ các quy định về điều kiện hành nghề, bắt buộc phải lắp đặt VMS trước khi giải quyết các thủ tục về đăng ký, đăng kiểm, cấp giấy phép khai thác thủy sản. Đối với phương tiện mất kết nối VMS, Chi cục Thủy sản sẽ gửi thông báo đến các địa phương và đơn vị liên quan trong khi thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao, phát hiện tàu cá nêu trên về bờ thông báo tới các đơn vị, cơ quan có chức năng liên quan để phối hợp xác minh, xử lý theo quy định. Đồng thời, kiên quyết không cho tàu cá rời bến đi khai thác thủy sản khi thiết bị giám sát hành trình chưa kết nối với hệ thống giám sát tàu cá./.
MINH KHÔI - Ảnh: TRUNG KIÊNĐiều 20, Nghị định 42/2019/NĐ- CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản.
Cụ thể, phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng đối với chủ tàu cá có một trong các hành vi vi phạm sau: Không trang bị thiết bị giám sát hành trình trên tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 15 m đến dưới 24 m theo quy định; không duy trì hoạt động hoặc vô hiệu hóa thiết bị giám sát hành trình trong quá trình hoạt động trên biển đối với tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 24 m trở lên, trừ trường hợp bất khả kháng…
