Từ sản xuất đến tiêu dùng
Thời điểm này, nông dân ở các vùng sản xuất lúa rươi thu hoạch xong lúa xuân, đồng thời chuẩn bị ruộng cho vụ rươi vào tháng 9, tháng 10-2024. Tính đến tháng 6-2024, diện tích sản xuất lúa rươi trên địa bàn thành phố liên tục tăng, ước tính lên đến 2000 ha....
Nhân rộng mô hình để làm giàu
Theo khảo sát của Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng, trên địa bàn một số huyện có tiềm năng vùng bãi ven sông, biển rộng hàng nghìn ha là điều kiện thuận lợi để phát triển mô hình lúa rươi. Tuy nhiên, thời gian đầu, phần lớn diện tích sản xuất nông nghiệp ven bãi triều chủ yếu bỏ hoang, cỏ lau lác mọc um tùm. Một số nông dân mạnh dạn tự phát nuôi rươi, kết hợp cấy lúa nhưng thực tế nuôi rươi là chủ yếu, còn lúa chỉ cấy để lấy thóc nuôi gia súc, gia cầm, năng suất, hiệu quả kinh tế kém. Tuy nhiên, gần đây, diện tích lúa rươi ở các vùng ven bãi triều tăng đáng kể. 3 năm trước, diện tích lúa rươi chỉ hơn 1000 ha, nhưng tính đến tháng 6-2024, diện tích này tại các huyện lên đến hơn 2000 ha. Trong đó, nhiều nhất là huyện Kiến Thụy, diện tích lên đến 550 ha. Các huyện: Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, An Lão cũng khoảng 200-300 ha. Nhiều mô hình sản xuất lúa rươi thật sự làm giàu cho nông dân. Việc nông dân thu tiền tỷ từ các mô hình lúa rươi khá phổ biến tại các xã: Ngũ Phúc, Tân Trào (huyện Kiến Thụy); Chiến Thắng (huyện An Lão), Giang Biên (huyện Vĩnh Bảo), Toàn Thắng (huyện Tiên Lãng)...
Mô hình lúa rươi của nhiều nông dân ngày càng đạt hiệu quả cao và có xu hướng mở rộng. Theo Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng Ngô Trung Kiên, nhiều nông dân mạnh dạn, dám nghĩ dám làm, tích cực ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào các vùng sản xuất. Với việc canh tác lúa ở ruộng rươi, nông dân mạnh dạn đưa các giống mới vào sản xuất, tích cực áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật theo khuyến cáo và hướng dẫn của cơ quan chức năng. Đối với việc nuôi rươi, người dân không còn phụ thuộc vào tự nhiên mà nuôi rươi theo quá trình chọn mua giống tốt và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong các khâu chăm sóc rươi. Nhờ vậy cả năng suất lúa và rươi đều cao. Cụ thể, lúa rươi cho sản phẩm gạo thương hiệu ruộng rươi sản xuất theo quy trình hữu cơ, rươi con to, đều, sản lượng cao...Cùng với đó, nông dân có xu hướng phối hợp với doanh nghiệp để sản xuất lúa rươi với chu trình khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ.
Hỗ trợ, giải quyết khó khăn để mở rộng sản xuất
Theo phản ánh của nông dân, mặc dù thu lợi nhuận cao nhưng sản xuất lúa rươi không dễ. Ông Trần Ngọc Tuất, thôn Tân Thắng, xã Chiến Thắng (huyện An Lão) cho biết, phần lớn nông dân phải tích tụ ruộng bỏ hoang dưới hình thức thuê hoặc mượn ruộng nhưng cơ chế, chính sách khuyến khích việc việc tích tụ đất đai còn hạn chế khiến nông dân chưa yên tâm đầu tư. Việc thuê, mượn đất tích tụ để phát triển mô hình sản xuất lúa rươi chủ yếu là giấy viết tay. Một số nông dân thuê đất sản xuất là đất công ích của địa phương, hợp đồng thuê đất chỉ có thời hạn 5 năm, nông dân chưa kịp đầu tư có lãi đã hết thời hạn thuê, mượn. Cùng với đó, thực tế quá trình sản xuất cũng xuất hiện những khó khăn như sản lượng rươi phụ thuộc vào thời tiết nên thu nhập bấp bênh, có những vụ được mùa nông dân có thể kiếm tiền tỷ nhưng có những vụ mất mùa, không đủ chi phí đầu tư. Bên cạnh đó, một số vùng sản xuất do đặc điểm địa hình ven sông, biển, trong khi khu vực này gần đây có hiện tượng bị xâm nhập mặn khiến vùng sản xuất bị ảnh hưởng...
Để tăng hiệu quả canh tác mô hình lúa, rươi, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn Nguyễn Ngọc Tuất khẳng định, tiềm năng của Hải Phòng về sản xuất lúa rươi rất lớn, mang lại thu nhập cao cho nông dân, đồng thời khẳng định sản phẩm đặc sản của thành phố có thể cạnh tranh với đặc sản các tỉnh, thành phố khác. Tuy nhiên, để phát triển mô hình này, cần liên kết với doanh nghiệp bởi qua việc hình thành các chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ, không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn tạo điều kiện thuận lợi để nông dân yên tâm canh tác, gắn bó với ruộng đồng. Bên cạnh đó, việc áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, đổi mới phương thức sản xuất cũng là yếu tố then chốt giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm lúa và rươi. Để nhân rộng mô hình này, Sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn phối hợp với các sở, ngành chức năng tháo gỡ khó khăn, tham mưu với thành phố linh hoạt cơ chế, chính sách để nông dân được vay vốn phục vụ sản xuất.
Bên cạnh đó, Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng, Chi cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật tổ chức hội nghị, tọa đàm giải pháp thiết thực giúp nông dân nâng cao hiệu quả sản xuất. Đặc biệt, năm 2024, Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng tiếp tục thực hiện dự án khuyến nông trung ương “nuôi rươi thương phẩm và sản xuất lúa hữu cơ gắn với tiêu thụ sản phẩm”. Cuối tháng 5-2024, trung tâm vừa bàn giao con giống cho các hộ dân thực hiện mô hình tại xã Tam Cường (huyện Vĩnh Bảo). Trước đó, vụ mùa năm 2023, Trung tâm Khuyến nông hỗ trợ xã Chiến Thắng (huyện An Lão) triển khai mô hình này.
Một số địa phương còn quy hoạch vùng sản xuất tập trung lúa rươi tạo điều kiện thuận lợi để hộ dân triển khai mô hình này. Phó chủ tịch UBND xã Ngũ Phúc (huyện Kiến Thụy) Nguyễn Thị Hằng thông tin, địa phương tích cực tuyên truyền, vận động, phối hợp với cơ quan chức năng thuộc Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn triển khai các mô hình hỗ trợ nông dân sản xuất lúa rươi; đồng thời bảo đảm đường giao thông, điện chiếu sáng thuận tiện ở các vùng sản xuất.
.
Bài và ảnh: Hương An
Giải bài toán thiếu lao động nông nghiệp
Hiện nay, ở ngoại thành do quá trình đô thị hóa nhanh, nhiều lao động nông thôn có xu hướng vào làm việc trong các doanh nghiệp thuộc khu, cụm công nghiệp. Nguyên nhân do sản xuất nông nghiệp thu nhập thấp, lại nhiều rủi ro về thời tiết, sâu bệnh, trong khi làm việc tại các nhà máy, xí nghiệp giúp người lao động nông thôn có thu nhập ổn định...
Sự dịch chuyển lao động khiến việc sản xuất nông nghiệp ở các vùng ven đô và các huyện thuần nông gặp nhiều khó khăn. Sản xuất nhỏ lẻ theo quy mô gia đình cũng gặp khó, chủ yếu người lao động là người trung và cao tuổi. Vì vậy, hiệu quả sản xuất không cao. Đặc biệt, đối với các vùng sản xuất lớn của các tổ chức, cá nhân tích tụ ruộng đất cũng gặp khó khăn vì thiếu lao động. Do lao động nông nghiệp khan hiếm nên một số doanh nghiệp đầu tư sản xuất nông nghiệp phải trả tiền thuê nhân công với chi phí khá cao. Hiện ngày công lao động nông nghiệp dao động từ 300-400 nghìn đồng/ngày. Trong khi đó, sản xuất nông nghiệp không có lãi cao, lại phải thuê lao động với giá cao sẽ đội chi phí sản xuất.
Vì vậy, để giải bài toán về lao động cho sản xuất nông nghiệp, hiện nay, các cơ sở sản xuất, tổ chức, cá nhân tích cực đầu tư đồng bộ cơ giới hóa với các loại máy móc, thiết bị hiện đại như máy bay không người lái phun thuốc bảo vệ thực vật và bón phân; máy cày, máy gặt đập không người lái, điều khiển bằng thiết bị thông minh...Tuy nhiên, theo phản ánh của nông dân các thiết bị này trên thị trường giá khá cao từ vài trăm triệu đồng đến hàng tỷ đồng. Vì vậy, thành phố nên có cơ chế, chính sách ưu đãi các hộ sản xuất, các tổ đội dịch vụ mua sắm máy nông nghiệp. Cùng với đó, các hộ sản xuất nên chia sẻ nguồn lực lao động nông nghiệp bằng cách đổi công cho nhau để cùng tham gia sản xuất... Có như vậy, sản xuất nông nghiệp mới có thể duy trì bền vững và đem lại hiệu quả kinh tế cho nông dân./.
Hải An
Năm 2024, đề nghị xét công nhận 4 huyện nông thôn mới nâng cao
(HP)- Theo Văn phòng Điều phối nông thôn mới Hải Phòng, mục tiêu năm 2024, thành phố hoàn thành hồ sơ đề nghị xét công nhận 4 huyện: An Lão, Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, Kiến Thụy đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, huyện Bạch Long Vỹ đạt chuẩn huyện nông thôn mới đặc thù, gửi Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thẩm định. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tích cực hướng dẫn, phối hợp với các huyện thực hiện thủ tục lập hồ sơ theo quy định.
Đến nay, có 2 huyện: Vĩnh Bảo, An Lão đã hoàn thành hồ sơ đề nghị xét, công nhận huyện đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao năm 2024 gửi các sở, ngành thành phố thẩm tra. Văn phòng Điều phối nông thôn mới Hải Phòng tổ chức đoàn sở, ngành đi kiểm tra thực tế tại 2 huyện. Đối với 3 huyện còn lại, dự kiến sẽ hoàn thành hồ sơ gửi các sở, ngành thẩm tra trong tháng 6-2024.
Hồ Hương
