Từ sản xuất đến tiêu dùng
Vụ xuân năm 2024, diện tích lúa xuân bị chuột phá hoại giảm hơn trước, năng suất lúa toàn thành phố ước đạt 70,18 tạ/ha tăng 0,02 tạ/ha so với kế hoạch. Một trong những nguyên nhân thành công vụ Xuân năm nay là nhờ cơ quan chuyên môn ngành Nông nghiệp- Phát triển nông thôn và các địa phương áp dụng tổng hợp các biện pháp diệt chuột.
Không còn nỗi lo chuột hại
Hợp tác xã (HTX) kinh doanh dịch vụ sản xuất nông nghiệp Tiến Đạt ở xã Đại Đồng (huyện Kiến Thụy) vụ xuân này có diện tích ruộng tích tụ gần 10 ha tại khu vực chân đường ô tô cao tốc Hà Nội - Hải Phòng. Khu vực này những vụ trước chuột phá hoại nặng do diện tích sản xuất nhỏ lẻ, bị chia cắt bởi đường cao tốc. Tuy nhiên, khi HTX tích tụ ruộng đất sản xuất, biện pháp đầu tiên HTX quan tâm thực hiện là diệt chuột. Giám đốc HTX Nguyễn Xuân Hiệu cho biết, vụ xuân năm 2024, HTX mua thuốc Gimlet 0.2 GB của Công ty ADI và được cán bộ công ty hỗ trợ diệt chuột hiệu quả hơn, phần lớn diện tích lúa vụ xuân không bị chuột cắn phá, năng suất một số giống lúa chất lượng có thể đạt hơn 72 tạ/ha...
Còn ở xã Nam Hưng (huyện Tiên Lãng), 4 thôn: Vân Đoài, Bạch xa Trại, Bạch Xa Làng, Láng Trình vụ xuân năm nay nông dân phấn khởi được mùa vì phòng, chống được sâu cuốn lá nhỏ, rầy và chuột hại. Để có thành công này, địa phương phối hợp với Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng, Công ty ADI triển khai mô hình quản lý chuột hại tổng hợp theo Chương trình quản lý sức khỏe cây trồng (IPHM) với quy mô 20 ha; chỉ đạo và phát động các tổ chức, cá nhân tích tụ ruộng đất, huy động tổ đội diệt chuột cùng với cán bộ của Công ty và Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật sử dụng bả diệt chuột Gimlet 0.2 GB rải mồi bẫy chuột vào giai đoạn đầu vụ (khi lấy nước đổ ải) tại các gò đống, nghĩa trang, bờ bụi, khu dân cư... kết hợp với đánh chuột bằng bẫy bán nguyệt. Kết quả chuột cắn phá lúa giảm nhiều so với cùng kỳ các năm trước và khu ngoài mô hình..
Phó trưởng Phòng Bảo vệ thực vật (Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng) Nguyễn Văn Vinh thông tin, trong số các sinh vật gây hại lúa, chuột là đối tượng đáng lo ngại, nguy cơ đe dọa năng suất sản xuất và là mối lo ngại, gây tâm lý chán nản đối với nông dân. Những vụ trước, có nơi bị thiệt hại nặng mất năng suất vì chuột phá hoại khiến nông dân không thiết tha bám ruộng cấy lúa. Có những khu vực chuột phá hoại mất trắng năng suất lúa.
Tổng hợp các biện pháp diệt chuột hiệu quả
Xác định chuột là đối tượng có nguy cơ gây thiệt hại năng suất lúa nên hằng năm Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn tham mưu với thành phố hỗ trợ kinh phí diệt chuột bảo vệ sản xuất. Năm 2024, thành phố hỗ trợ 5,078 tỷ đồng để các địa phương diệt chuột. Với nguồn kinh phí này, các địa phương phát động các chiến dịch diệt chuột bằng biện pháp sử dụng thuốc hóa học và biện pháp thủ công ngay từ đầu vụ. Cùng với đó, một số địa phương có cơ chế hỗ trợ thêm thuốc diệt chuột, bẫy bán nguyệt, kinh phí hoạt động của các tổ đội diệt chuột. Phó chủ tịch UBND xã Tân Viên (huyện An Lão) Nguyễn Văn Vĩ cho biết, 2 năm gần đây, xã phối hợp với Công ty Cổ phần dịch vụ môi trường BK để diệt chuột. Công ty cam kết chịu trách nhiệm nếu để chuột cắn phá gây hại lúa sẽ đền bù năng suất lúa cho nông dân. Với việc phối hợp này, nông dân yên tâm sản xuất, nạn chuột phá hoại không còn là nỗi lo như trước đây.
Vụ xuân năm 2024, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật chỉ đạo thực hiện thí điểm các biện pháp quản lý tổng hợp chuột hại trong sản xuất lúa chất lượng thực hiện chương trình IPHM; thí điểm mô hình diệt chuột bằng thuốc Gimlet 0.2GB dạng mồi bả trộn sẵn tại xã Nam Hưng (huyện Tiên Lãng) và thuốc Antimice 0.006GB tại xã Chiến Thắng (huyện An Lão) với diện tích 35 ha. Cùng với việc sử dụng thuốc hóa học sẽ kết hợp áp dụng biện pháp thủ công dùng bẫy bán nguyệt không mồi đánh bắt chuột. Nhờ vậy, diện tích lúa bị chuột hại tại các mô hình thí điểm giảm hẳn, đồng thời tiết kiệm được trên 400 nghìn đồng/ha so với các biện pháp đánh chuột ngoài mô hình.
Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng Vũ Thị Lan Hương cho rằng, việc áp dụng các biện pháp tổng hợp diệt chuột và diệt chuột cộng đồng quyết định hiệu quả quản lý chuột hại và bảo vệ sản xuất trồng trọt. Vì vậy, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng tham mưu với Sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn ban hành các văn bản chỉ đạo bảo vệ sản xuất,phối hợp với các địa phương triển khai kế hoạch diệt chuột; nắm bắt tình hình chuột gây hại cây trồng, kiểm tra, đánh giá hiệu quả phòng, chống chuột hại bảo vệ sản xuất. Cùng với đó, các địa phương cũng cần có cơ chế, chính sách hỗ trợ, khuyến khích thành lập các tổ đội diệt chuột, phát động các chiến dịch diệt chuột bảo vệ mùa màng, ký hợp đồng diệt chuột trọn gói với các công ty; vận động triển khai nhân rộng các mô hình thí điểm các biện pháp tổng hợp diệt chuột (IPHM), diệt chuột cộng đồng...
Hương An
Những năm gần đây, diện tích lúa bị chuột hại giảm dần qua các năm. Cụ thể, diện tích nhiễm chuột năm 2013, 2018 và 2023 thứ tự là: 2.911 ha, 1.105 ha và 533 ha. Vụ Xuân năm 2024, diện tích chuột hại 177/ 27.326 ha diện tích sản xuất, không có diện tích mất trắng do chuột gây hại.
Cẩn trọng khi sử dụng thuốc diệt cỏ
Hiện nay, về ngoại thành dễ dàng nhận thấy khu vực các bờ ruộng sản xuất, ven mương máng lấy nước vào đồng ruộng từng vạt cỏ bị chết cháy. Theo phản ánh của người dân địa phương, tình trạng này là do nông dân có ruộng sản xuất sử dụng thuốc diệt cỏ. Một số nông dân lựa chọn giải pháp này vì cho rằng thuốc diệt cỏ có tác dụng trừ cỏ cao. Vì vậy, không chỉ sử dụng thuốc diệt cỏ phun trên các bờ ruộng để ngăn chặn cỏ lan xuống ruộng, có người còn lạm dụng phun thuốc diệt cỏ ngay dưới ruộng lúa. Bởi đến thời kỳ tập trung chăm sóc cho lúa, cỏ dưới ruộng mọc nhiều trong khi phần lớn gia đình thiếu nhân lực để làm cỏ lúa. Vì vậy, việc phun thuốc trừ cỏ vừa tiết kiệm được nhân lực, vừa có tác dụng nhanh.
Tuy nhiên, theo khuyến cáo của cán bộ khuyến nông và bảo vệ thực vật, việc sử dụng thuốc diệt cỏ rất nguy hại. Hiện loại thuốc này được bán tràn lan tại các cửa hàng thuốc bảo vệ thực vật song cơ quan chức năng rất khó kiểm soát. Nông dân thực tế cũng chưa biết hết công dụng cũng như nguồn gốc xuất xứ vẫn mua về sử dụng dưới hình thức người này mách người kia. Ở một số nước tiên tiến trên thế giới, một số loại thuốc diệt cỏ trong danh mục cấm sử dụng trong sản xuất nông nghiệp. Việc sử dụng thuốc diệt cỏ ở Việt Nam dù trong danh mục được sử dụng hoặc không đều cảnh báo nhiều nguy cơ mất an toàn đối với sản xuất nông nghiệp. Nếu không sử dụng trực tiếp thuốc diệt cỏ phun tại đồng ruộng mà chỉ phun trên bờ ruộng, bờ kênh, mương, máng khi mưa xuống, thuốc ngấm vào nguồn nước dẫn xuống đồng ruộng gây nguy hại đối với sản xuất và sức khỏe người dân.
Vì vậy, cơ quan chức năng phối hợp với các địa phương tích cực tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân không lạm dụng thuốc diệt cỏ.Vào thời điểm cần tập trung cao cho việc chăm sóc lúa hoặc rau màu trong trường hợp thiếu nhân lực, người sản xuất có thể tranh thủ thời gian đổi công cho nhau để làm cỏ thủ công hoặc thuê máy cắt cỏ. Cùng với đó, cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cũng cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát các cửa hàng cung ứng thuốc bảo vệ thực vật, xử lý nghiêm cơ sở kinh doanh thuốc diệt cỏ không trong danh mục cho phép lưu hành.../.
Hồ Hương
Tọa đàm giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất lúa, rươi
(HP) – Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng phối hợp với Phòng Nông nghiệp- Phát triển nông thôn huyện Kiến Thụy tổ chức tọa đàm “Giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất lúa – rươi tại Hải Phòng”. Dự tọa đàm có đại diện các cơ quan chức năng thuộc Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn; các chủ hộ sản xuất lúa, rươi trên địa bàn huyện Kiến Thụy.
Tại buổi tọa đàm, các hộ sản xuất lúa rươi trao đổi với cơ quan chức năng nhiều vấn đề khó khăn, vướng mắc trong quá trình sản xuất lúa, rươi như tình trạng xâm nhập mặn ngày càng gia tăng ảnh hưởng đến diện tích gieo cấy và năng suất lúa; đề nghị các cơ quan chức năng hướng dẫn sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đối với sản xuất lúa hữu cơ tại các ruộng rươi; giới thiệu địa chỉ mua giống rươi, hỗ trợ chứng nhận hữu cơ, xây dựng thương hiệu và liên kết tiêu thụ sản phẩm gạo ruộng rươi.
Đại diện các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp giới thiệu sản phẩm nông nghiệp liên kết với các hộ sản xuất lúa rươi; giải pháp để hợp tác sản xuất hiệu quả....
Ngọc Quỳnh
Hồ Hương
