Hỗ trợ đăng ký bảo hộ, xác lập quyền sở hữu trí tuệ
Triển khai đồng bộ nhiều giải pháp
Theo kết quả Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2023 của Hải Phòng, nhiều chỉ số về đơn đăng ký nhãn hiệu/1.000 doanh nghiệp; đơn đăng ký thiết kế kiểu dáng công nghiệp… đạt thấp. Để khắc phục hạn chế này, thời gian tới, ngành khoa học và công nghệ (KHCN) thành phố cần tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp hỗ trợ, khuyến khích tổ chức, cá nhân đăng ký bảo hộ, khai thác quyền sở hữu trí tuệ.
Nhiều khó khăn, bất cập
Là tác giả của 2 bằng độc quyền sáng chế được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KHCN) cấp vào các năm 2016 và 2023, Giám đốc Công ty TNHH cửa cuốn Úc Vinh Quang (quận Lê Chân) Lê Mạnh Đức cho biết, quy trình, thủ tục đăng ký sáng chế phức tạp, rườm rà với thời gian chờ đợi kéo dài từ 4-6 năm. Hiện doanh nghiệp có nhu cầu đăng ký bảo hộ sáng chế “Cơ cấu mở tự động cửa cuốn trong trường hợp khẩn cấp” tại Hoa Kỳ và Trung Quốc, hướng tới mở rộng thị trường xuất khẩu trong thời gian tới nhưng chi phí tốn kém và đang “loay hoay” vì không có cơ quan, đơn vị đầu mối hỗ trợ tư vấn quy trình, thủ tục đăng ký bảo hộ sáng chế tại nước sở tại. “Doanh nghiệp mong muốn thành phố tăng cường hỗ trợ truyền thông để quảng bá sản phẩm; thành lập hội đồng đánh giá chất lượng để sản phẩm tạo dựng uy tín trên thị trường; đồng thời, có cơ chế hỗ trợ kinh phí, thủ tục đăng ký bảo hộ sáng chế quốc tế”, ông Đức bày tỏ.
Còn theo Giám đốc Công ty TNHH công nghệ HipoTech (quận Ngô Quyền) Vũ Đức Tuấn, tháng 5-2023, thông qua Điểm tư vấn, tra cứu về sở hữu trí tuệ (Trạm IP Platform) thuộc Sở KHCN, doanh nghiệp nộp đơn đăng ký nhãn hiệu “farmgo” đối với Phần mềm quản lý trang trại FarmGo đến Cục Sở hữu trí tuệ. Đến tháng 11-2023, Cục Sở hữu trí tuệ có quyết định chấp nhận đơn hợp lệ. Đến nay, doanh nghiệp tiếp tục chờ thời gian thẩm định nội dung để được cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu. Anh Tuấn phản ánh, doanh nghiệp gặp khó khi không nắm bắt được đầy đủ thông tin về quy trình, thủ tục đăng ký nhãn hiệu. Thời gian thẩm định nội dung kéo dài đến 18 tháng, ảnh hưởng không nhỏ đến việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu.
Thời gian qua, công tác hỗ trợ bảo hộ, khai thác quyền sở hữu trí tuệ đối với các doanh nghiệp và tổ chức khoa học và công nghệ trên địa bàn thành phố tuy được quan tâm, tạo điều kiện nhưng còn những hạn chế. Theo thống kê của Cục Sở hữu trí tuệ, từ năm 1992 đến nay, số lượng đơn đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ của các cá nhân, doanh nghiệp thành phố là 8.312 đơn, trong đó, giai đoạn từ 2019-2023 đạt gần 3.000 đơn, thấp hơn nhiều so với Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh… Nếu so với số lượng doanh nghiệp hiện có của thành phố, số lượng đơn đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ còn khiêm tốn. Từ năm 2016 đến nay, thành phố có 150 đơn đăng ký sáng chế, giải pháp hữu ích, trong đó, có 70 văn bằng được cấp; tuy số lượng đơn đăng ký và văn bằng được cấp năm sau cao hơn năm trước nhưng chưa tương xứng với lợi thế thành phố.
Nghiên cứu, ban hành cơ chế hỗ trợ
Theo Trưởng Phòng Sở hữu trí tuệ và an toàn bức xạ, hạt nhân (Sở KHCN) Nguyễn Thị Thanh Huyền, nguồn nhân lực và tổ chức tư vấn về sở hữu trí tuệ chưa đáp ứng nhu cầu thực tiễn và hội nhập kinh tế, trong khi đó, ý thức tôn trọng và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của người dân và doanh nghiệp còn hạn chế. Các chủ thể chưa chủ động thực hiện việc bảo vệ quyền và tài sản của mình mà còn mang nặng tâm lý trông chờ vào nhà nước. Ngoài ra, vì lợi ích vật chất, một số chủ thể kinh doanh vẫn có những hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, người tiêu dùng tiêu thụ các sản phẩm xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Do đó, việc xây dựng, hình thành văn hóa sở hữu trí tuệ trong xã hội, xây dựng thương hiệu, hỗ trợ khuyến khích các tổ chức, cá nhân đẩy mạnh việc đăng ký hỗ trợ bảo hộ sở hữu trí tuệ đóng vai trò quan trọng, tạo nền tảng đổi mới sáng tạo cốt lõi, độc lập và bền vững cho Hải Phòng. Phó giám đốc Sở KHCN Nguyễn Đình Vinh nêu rõ, thời gian tới, Sở đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, thay đổi quan niệm của tổ chức, cá nhân về vai trò và lợi ích của hoạt động sở hữu trí tuệ, nhất là lĩnh vực bảo hộ sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp và nhãn hiệu; tăng cường hỗ trợ hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) trong các viện, trường, tổ chức, doanh nghiệp KHCN. Sở KHCN đang tham mưu, đề xuất thành phố có cơ chế, chính sách hỗ trợ xác lập bảo hộ quyền sở hữu sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công nghiệp và nhãn hiệu, trong đó, hỗ trợ kinh phí từ 20-40 triệu để xây dựng hồ sơ mô tả sáng chế, giải pháp; hỗ trợ đăng ký nhãn hiệu hàng hóa, sản phẩm tại nước ngoài. Bên cạnh đó, Sở tham mưu thành phố quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện về nguồn lực để triển khai hiệu quả chương trình Phát triển tài sản trí tuệ thành phố Hải Phòng giai đoạn 2021-2030; nâng cao năng lực hoạt động Điểm tư vấn, tra cứu về sở hữu trí tuệ (Trạm IP Platform)…
Bài và ảnh: Nguyên Nguyên (Thanh Hà – 1070 chữ)
