(HPĐT)- Ngày 17-9-2019, HĐND thành phố ban hành Nghị quyết số 19 quy định cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển rau, củ, quả trên địa bàn thành phố đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Qua thực tế hơn 2 năm triển khai thực hiện, cho thấy nhiều khó khăn, vướng mắc cần sớm được tháo gỡ để nghị quyết thực sự đem lại hiệu quả cho người sản xuất, tạo điều kiện phát triển vùng nguyên liệu phục vụ các nhà máy chế biến.
Vùng trồng thanh long ở xã Bát Trang, An Lão được quy hoạch là vùng sản xuất nông sản phục vụ nhà máy chế biến.
Tiến độ xây dựng vùng nguyên liệu chậm, hiệu quả thấp
Ngay sau khi Nghị quyết 19 được ban hành, UBND thành phố có Kế hoạch số 283 ngày 20-11-2019 nhằm cụ thể hóa việc triển khai thực hiện nghị quyết. Theo đó, thành phố đặt mục tiêu chuyển đổi 3.000 ha đất sản xuất lúa sang trồng cây ăn quả, rau, trong đó có 1.200 ha cây ăn quả, 1.800 ha trồng rau…Thành phố ưu tiên lựa chọn và phát triển các cây trồng theo yêu cầu của doanh nghiệp chế biến, tiêu thụ nông sản để mở rộng sản xuất. Nâng giá trị sản xuất trồng trọt từ 89 triệu đồng /ha lên 300 triệu đồng/ha trong giai đoạn 2021-2025.
Tuy nhiên, sau 2 năm triển khai, việc thực hiện nghị quyết này còn nhiều khó khăn, vướng mắc. Phần lớn người sản xuất chưa được hỗ trợ theo các cơ chế, chính sách của Nghị quyết 19. Hiện, mới có một số vùng trồng thí điểm được hỗ trợ giống, hướng dẫn kỹ thuật. Một số vùng sản xuất rau, củ quả theo quy hoạch phục vụ chế biến chưa đạt hiệu quả sản xuất cao, chưa mở rộng được diện tích trồng. Đặc biệt, “đầu ra” cho các sản phẩm ở các vùng thí điểm trồng rau, củ, quả và các vùng quy hoạch phục vụ nhà máy chế biến chưa được các doanh nghiệp thu mua.
Ngay sau khi nghị quyết được ban hành, từ cuối năm 2019, tại các huyện đã triển khai 9 mô hình sản xuất rau, quả; 7 mô hình sản xuất chanh leo. Tuy nhiên, hiệu quả sản xuất một số mô hình thấp, cây trồng không phù hợp để trồng tại địa phương, nên khó nhân rộng phục vụ các nhà máy chế biến. Từ năm 2020 đến nay, các huyện xây dựng vùng nguyên liệu 250 ha. Tại các vùng nguyên liệu, người sản xuất chưa được thụ hưởng chính sách hỗ trợ; năng suất, chất lượng các vùng sản xuất tập trung chưa cao…
Theo lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng và Chi cục Bảo vệ - Thực vật Hải Phòng, việc triển khai thực hiện Nghị quyết 19 trong 2 năm qua chưa hiệu quả có nguyên nhân chính là Công ty Lavifood, doanh nghiệp đầu tư nhà máy chế biến lớn nhất Bắc Bộ trên địa bàn thành phố ký cam kết trong việc tiêu thụ rau, củ, quả nhưng đến nay, các hạng mục công trình của dự án chưa được thực hiện. Vì vậy, các hộ sản xuất trong vùng quy hoạch rau củ quả phục vụ nhà máy chế biến chưa yên tâm sản xuất vì không có “đầu ra”. Bên cạnh đó, kinh phí thành phố phân bổ để thực hiện nghị quyết còn hạn chế. Một số doanh nghiệp chế biến khác có hợp đồng với nông dân áp dụng nhiều điều khoản khắt khe khiến người sản xuất khó đáp ứng. Một số người sản xuất muốn được thụ hưởng cơ chế hỗ trợ lãi suất vốn vay nhưng không có tài sản thế chấp, giá trị tài sản thế chấp thấp, trong khi lại mong muốn vay vốn đầu tư lớn…
Gỡ vướng trong thực hiện
Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng Lê Việt Cường cho rằng, mấu chốt để tháo gỡ vướng mắc, khó khăn, triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết 19 là thành phố yêu cầu các cơ quan chức năng chỉ đạo Công ty CP Lavifood đẩy nhanh tiến độ xây dựng các hạng mục công trình, sớm đưa nhà máy đi vào hoạt động để có đủ năng lực tổ chức ký hợp đồng tiêu thụ sản phẩm với các tổ chức, cá nhân xây dựng vùng nguyên liệu phục vụ nhà máy chế biến. Bên cạnh đó, tạo điều kiện cho người sản xuất ở các vùng nguyên liệu đã được quy hoạch kết nối với các doanh nghiệp chế biến của các tỉnh, thành phố bạn để tiêu thụ sản phẩm. Hằng năm, thành phố quan tâm tăng kinh phí hỗ trợ việc xây dựng các vùng thí điểm, vùng trồng nguyên liệu mới và cải tạo các vùng nguyên liệu cũ. Các ngân hàng tạo điều kiện thuận lợi cho hộ dân có vùng sản xuất đủ tiêu chuẩn theo nội dung nghị quyết được vay vốn hỗ trợ lãi suất phát triển sản xuất với thủ tục đơn giản, thuận tiện hơn…
Theo Phó chủ tịch UBND xã Bát Trang Phan Viết Huy, thời gian tới, mong UBND các huyện phối hợp với Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn tiếp tục rà soát, thẩm định và phê duyệt danh sách các vùng sản xuất đủ điều kiện làm vùng nguyên liệu theo Nghị quyết 19 và Kế hoạch 283 tạo cơ sở để người sản xuất được thụ hưởng chính sách; thành lập các HTX, tổ hợp tác tại các vùng nguyên liệu để có tư cách pháp nhân đứng ra thực hiện ký hết hợp đồng tiêu thụ với các doanh nghiệp chế biến.
Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với các cơ quan chức năng của thành phố tạo điều kiện hướng dẫn chuyển giao công nghệ, kỹ thuật giúp người sản xuất ở các vùng nguyên liệu bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm theo yêu cầu của doanh nghiệp; hỗ trợ hoàn thiện hệ thống cung ứng và tiêu thụ nông sản ở các vùng nguyên liệu…/.
Bài và ảnh: HỒ HƯƠNGNghị quyết 19 của HĐND thành phố nêu rõ, đối tượng được hỗ trợ là các tổ hợp tác, HTX, tổ chức, cá nhân có vùng sản xuất tập trung phục vụ nhà máy chế biến với quy mô diện tích 5 ha, trong đó phải đủ điều kiện theo quy định của các chính sách được ban hành. Các cơ chế chính sách hỗ trợ người sản xuất chủ yếu là giống, phân bón, lãi suất vốn vay, tổ chức thu mua sản phẩm…
