Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng đề nghị làm rõ trách nhiệm truy xuất, thu hồi bình chữa cháy giả, siết hậu kiểm, bảo đảm an toàn cho người dân.
Ngày 5/11, Quốc hội tiếp tục ngày làm việc của Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI liên quan đến Chương trình mục tiêu quốc gia phòng chống tội phạm giai đoạn 2026 - 2035; Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất); Tờ trình về dự án Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 107/2023/QH15.
Phát biểu góp ý dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, đại biểu Vũ Văn Tiến, Uỷ viên Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội lo lắng khi cơ quan Công an mới phát hiện đường dây sản xuất, tiêu thụ hơn 1,2 triệu bình bột chữa cháy giả, cùng hành vi đưa hối lộ hơn 17 tỷ đồng để được kiểm định đạt chuẩn. Tháng 10/2025, Công an tỉnh Phú Thọ bắt giám đốc một công ty sản xuất hơn 2,2 triệu bình chữa chảy giả.
Đại biểu Tiến băn khoăn tại sao lại có số lượng lớn bình chữa cháy giả như vậy, khi lửa bùng lên, đối diện với “lưỡi hái tử thần” mà vẫn dùng phải đồ giả, thì lấy gì để cứu thân chứ chưa nói đến cứu người?
Đại biểu cho rằng việc sửa luật cần làm rõ làm thế nào để thu hồi bình chữa cháy giả đã bán ra thị trường, làm thế nào để hậu kiểm thực chất, ngăn chặn hàng giả, hàng kém chất lượng, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân?
Đại biểu đề nghị phải làm rõ trách nhiệm thu hồi và xử lý đến cùng những phương tiện chữa cháy giả đã lưu thông trên thị trường quy định tại khoản 8 điều 2 dự thảo sửa đổi điều 44 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Cụ thể, dự thảo luật đã chuyển mạnh sang quản lý chất lượng theo cơ chế công bố hợp quy, đánh giá sự phù hợp và kê khai thông tin trước khi lưu thông. Tuy nhiên, đại biểu băn khoăn cơ chế này chưa đủ để truy xuất và thu hồi hàng triệu sản phẩm không bảo đảm chất lượng.
Do đó, cần xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức trong việc truy xuất, kiểm kê, thu hồi, tiêu hủy và thay thế bình chữa cháy giả đã được đưa vào các công trình. Quy định cụ thể trách nhiệm chi trả chi phí, bồi thường thiệt hại của doanh nghiệp sản xuất, nhà phân phối và các bên liên quan, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, doanh nghiệp, Hoàn thiện điều 44 và các quy định liên quan theo hướng xác định rõ trách nhiệm truy xuất nguồn gốc, cảnh báo, thu hồi, tiêu hủy, thay thế; công khai kết quả xử lý và ưu tiên rà soát những địa điểm tập trung đông người, nguy cơ xảy ra cháy nổ cao.
Về cơ chế hậu kiểm thực chất, đại biểu nhấn mạnh cần độc lập, minh bạch, phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, cắt giảm tiền kiểm, đơn giản hóa thủ tục không có nghĩa là giảm trách nhiệm quản lý.
Đại biểu đề nghị kiểm soát quy trình sản xuất, nhập khẩu và chất lượng phương tiện đang kinh doanh, lưu thông; đồng thời, kiểm tra việc thi công, lắp đặt, nghiệm thu, vận hành hệ thống phòng cháy, chữa cháy tại các công trình theo thiết kế và quy chuẩn được áp dụng.
"Đặc biệt, tôi đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định giao các đơn vị kỹ thuật chuyên môn có đủ năng lực thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng tham gia nòng cốt trong việc lấy mẫu, kiểm nghiệm đối chứng, giám định độc lập theo thẩm quyền pháp luật. Tôi tin tưởng vào năng lực chuyên môn, tính kỷ luật của lực lượng Công an, Quân đội; nếu được phát huy cùng cơ chế giám sát minh bạch, đây sẽ là yếu tố củng cố niềm tin của nhân dân", đại biểu Vũ Văn Tiến nêu ý kiến.
Sáng cùng ngày, phát biểu ở hội trường về dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng nêu 2 vấn đề.
Đại biểu đề nghị cần làm rõ cách xác định phạm vi bảo vệ và thẩm quyền xử lý hoạt động trong hành lang bảo vệ.
Đại biểu đề nghị bổ sung tại điều 27 nguyên tắc: Phạm vi bảo vệ phải dựa trên đánh giá nguy cơ cụ thể, hiện trạng dân cư và sử dụng đất; cơ quan đề xuất phải giải trình sự cần thiết của ranh giới được lựa chọn và xem xét phương án bảo vệ ít ảnh hưởng hơn mà vẫn đáp ứng yêu cầu an ninh. Ranh giới và những hạn chế áp dụng cần được thể hiện rõ để người bị ảnh hưởng có thể biết và thực hiện quyền của mình, đồng thời bảo vệ thông tin thuộc bí mật nhà nước.
Chỉnh lý khoản 2 điều 29 theo hướng: Khi có căn cứ cụ thể cho thấy một hoạt động đang gây mất an toàn hoặc có nguy cơ xâm phạm an ninh, an toàn công trình, đơn vị quản lý được yêu cầu tạm dừng chính hoạt động đó, áp dụng biện pháp bảo vệ tức thời và thông báo ngay cho cơ quan công an có thẩm quyền. Việc tiếp tục đình chỉ, thay đổi hoặc chấm dứt biện pháp phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền kịp thời xem xét, quyết định. Như vậy, công trình vẫn được bảo vệ khẩn trương mà hoạt động hợp pháp không bị đình chỉ kéo dài theo quyết định riêng của đơn vị quản lý.
Đề nghị đối chiếu với điều 210 Luật Đất đai, đại biểu lưu ý khi áp dụng điều 27 của dự thảo luật này cần xem xét hiện trạng nhà ở, quyền sử dụng đất và hoạt động hợp pháp có trước khi xác định hoặc điều chỉnh phạm vi bảo vệ; xác định rõ những hạn chế mới phát sinh và thông tin cho người bị ảnh hưởng. Đó là cơ sở để họ thực hiện quyền được bồi thường, hỗ trợ đã ghi tại điểm b khoản 1 điều 36 của dự thảo Luật, theo pháp luật có liên quan.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cũng đề nghị xác định giới hạn của biện pháp bảo vệ cấp bách chưa được pháp luật quy định tại điều 28.
PHONG TUYẾT - KHÁNH HUYỀN
