Hải Phòng với những động lực 'cứng' như cảng biển, cao tốc, khu công nghiệp..., nhưng phía sau hơn 1 thập kỷ tăng trưởng 2 con số còn có một lợi thế ít hữu hình hơn, đó là cải cách hành chính.
Phía sau những con số tăng trưởng ấn tượng có một yếu tố ít hữu hình hơn, song đóng vai trò nền tảng, đó là cải cách hành chính và sự thay đổi trong tư duy điều hành của chính quyền thành phố.
Nếu hạ tầng, cảng biển hay khu công nghiệp là “phần xác” của tăng trưởng, thì cải cách hành chính chính là “mạch máu” giúp dòng chảy đầu tư, sản xuất và kinh doanh vận hành thông suốt.
Hải Phòng không chỉ xây đường, làm cảng hay mở khu kinh tế, khu công nghiệp mà còn từng bước xây dựng một môi trường quản trị minh bạch, hiệu quả, thân thiện với người dân, doanh nghiệp.
Hơn 1 thập kỷ trước, cải cách hành chính được Hải Phòng nhìn nhận là “điểm nghẽn” cản trở sự phát triển của thành phố. Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố lần thứ XV, nhiệm kỳ 2015 - 2020 thẳng thắn chỉ ra những hạn chế như sự phối hợp giữa chức năng quản lý nhà nước của các sở, ngành với nhiệm vụ quản lý nhà nước cùa các địa phương một số nơi còn hạn chế.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý, điều hành chưa phát huy hiệu quả. Một bộ phận cán bộ, công chức tinh thần trách nhiệm thấp, chưa thực sự nêu cao ý thức phục vụ nhân dân, một số trường hợp vi phạm kỷ luật công vụ, vi phạm pháp luật, làm giảm niềm tin của nhân dân...
Thời điểm đó, Hải Phòng chưa thực sự nổi bật về năng lực cạnh tranh. Năm 2015, Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) của thành phố chỉ đứng thứ 28/63 tỉnh, thành phố. Dù sở hữu vị trí chiến lược với cảng biển, công nghiệp và logistics nhưng môi trường đầu tư vẫn chưa tạo được niềm tin mạnh mẽ đối với doanh nghiệp.
Chính việc nhìn thẳng vào hạn chế đã trở thành điểm khởi đầu cho quá trình cải cách quyết liệt của Hải Phòng từ năm 2016 trở đi. Thành phố đẩy mạnh tinh giản thủ tục hành chính, triển khai cơ chế “một cửa”, “một cửa liên thông”, tăng cường phân cấp, ứng dụng công nghệ thông tin và xây dựng chính quyền điện tử. Quan trọng hơn, Hải Phòng thay đổi tư duy điều hành từ “quản lý” sang “phục vụ”, lấy sự hài lòng của doanh nghiệp và người dân làm thước đo hiệu quả.
Đặc biệt, năm 2026, thành phố tiếp tục thể hiện tinh thần chủ động và quyết liệt khi thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính ở mức cao hơn yêu cầu của Trung ương. Nếu Trung ương đặt mục tiêu cắt giảm 30%, Hải Phòng đã chủ động nâng mức lên 50%; thời gian tuân thủ thủ tục cũng đang được tiếp tục rà soát để rút ngắn hơn nữa. Cách tiếp cận này được đánh giá là phù hợp với định hướng chung của Trung ương và Chính phủ, góp phần cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh.
Sự chuyển biến ấy không chỉ thể hiện trên giấy tờ mà được phản ánh trực tiếp qua cảm nhận của nhà đầu tư. Ông Đặng Thành Tâm, Chủ tịch Tổng công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc từng nhận xét môi trường đầu tư của Hải Phòng ngày càng được cải thiện. Việc thành phố cải cách thủ tục, chuẩn bị quỹ đất và đầu tư hạ tầng đồng bộ đã tạo niềm tin lớn cho doanh nghiệp mở rộng đầu tư.
Niềm tin ấy được đo bằng dòng vốn thực tế. Nếu trước đây, Hải Phòng chủ yếu thu hút các dự án quy mô vừa, thì giai đoạn sau năm 2016, hàng loạt “đại bàng” công nghệ và công nghiệp lớn trong và ngoài nước đã lựa chọn thành phố là nơi đầu tư lý tưởng, như Tập đoàn LG, Bridgestone, Pegatron, Regina Miracle, Fuji Xerox, Haengsung Electronics, VinFast…
Không phải ngẫu nhiên mà nhiều tập đoàn lớn liên tục mở rộng đầu tư tại Hải Phòng.
Một dự án công nghiệp lớn có thể cần hàng trăm triệu đến hàng tỷ USD vốn đầu tư, nhưng quyết định của nhà đầu tư nhiều khi phụ thuộc vào những điều rất cụ thể, như thủ tục đất đai mất bao lâu, giấy phép xây dựng có bị kéo dài không, hồ sơ đầu tư có được hướng dẫn rõ ràng không, chính quyền có đối thoại khi phát sinh vướng mắc không và cam kết của địa phương có được thực thi đến cùng không.
Vì vậy, cải cách hành chính thực chất là cách giảm chi phí vô hình cho doanh nghiệp và gia tăng năng lực cạnh tranh của địa phương. Hiệu quả của cách tiếp cận này được phản ánh bằng “con số biết nói” khi năm 2025, Hải Phòng nằm trong nhóm 5 địa phương có chất lượng điều hành kinh tế tốt nhất cả nước theo đánh giá của VCCI.
Hiệu quả cải cách hành chính của Hải Phòng được phản ánh rõ nét qua các bảng xếp hạng quốc gia trong nhiều năm liên tiếp. Từ vị trí thứ 28 PCI năm 2015, Hải Phòng đã có bước bứt phá mạnh mẽ nằm trong tốp 10 kể từ năm 2017, vươn lên đứng thứ 2 vào năm 2021, duy trì trong nhóm tốp 3 vào các năm 2022 và 2023, trước khi vươn lên vị trí dẫn đầu toàn quốc vào năm 2024 và tiếp tục giữ vững ngôi vị quán quân trong năm 2025.
Hải Phòng ghi dấu ấn ở chất lượng quản trị hành chính công. Các chỉ số cải cách hành chính (PAR Index) và Chỉ số hài lòng của người dân, doanh nghiệp (SIPAS) luôn trong tốp đầu cả nước trong thời gian dài. Hai năm 2024 và 2025, thành phố đồng thời đứng đầu cả nước 3 chỉ số quan trọng PCI, PAR Index và SIPAS, qua đó phản ánh rõ nét nỗ lực nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, cải thiện chất lượng phục vụ và xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng thông thoáng, minh bạch.
Dự án LG Display là ví dụ điển hình. Đầu tư tại Hải Phòng năm 2016 với 1,5 tỷ USD, sau 10 năm doanh nghiệp này liên tục mở rộng quy mô thêm gần 5,7 tỷ USD, tạo việc làm cho hơn 22.000 lao động. Nhà máy chuyên sản xuất màn hình OLED công nghệ cao, xuất khẩu bình quân khoảng 5,8 tỷ USD/năm và nộp ngân sách hơn 1.000 tỷ đồng/năm.
Đối với VinFast, không chỉ đóng góp lớn cho ngân sách và tạo ra hàng chục nghìn việc làm trực tiếp, gián tiếp, doanh nghiệp này còn tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ đối với ngành công nghiệp hỗ trợ và chuỗi cung ứng tại Hải Phòng. Việc triển khai tổ hợp sản xuất ô tô và xe máy điện quy mô 335 ha trong gần 2 năm cho thấy tốc độ hiện thực hóa dự án rất nhanh. Bên cạnh lợi thế về hạ tầng khu kinh tế, kết quả này còn gắn với sự đồng hành quyết liệt của chính quyền địa phương trong giải phóng mặt bằng, cấp phép đầu tư, kết nối hạ tầng và xử lý thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa”.
Việc Hải Phòng không chỉ coi cải cách hành chính là nhiệm vụ ngắn hạn mà đang chuyển mạnh sang xây dựng chính quyền số, kinh tế số và đô thị thông minh trong giai đoạn tới cho thấy bước chuyển rõ nét trong tư duy quản trị hiện đại, minh bạch, kiến tạo, đặc biệt trong bối cảnh vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.
Đồng chí Nguyễn Cao Thắng, Ủy viên Thành ủy, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết hạ tầng số, dữ liệu và chính quyền số không chỉ là công cụ hỗ trợ quản lý mà đã trở thành những yếu tố đầu vào quan trọng của tăng trưởng trong giai đoạn phát triển mới. Hạ tầng số tạo môi trường kết nối thông suốt, giảm chi phí giao dịch, nâng cao năng suất và mở ra không gian phát triển mới cho kinh tế số.
Dữ liệu trở thành nguồn tài nguyên chiến lược giúp chính quyền và doanh nghiệp phân tích, dự báo, ra quyết định chính xác hơn, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Chính quyền số giúp đổi mới phương thức quản trị, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp, rút ngắn thời gian xử lý công việc, tăng tính công khai, minh bạch và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.
Theo đồng chí Nguyễn Cao Thắng, để dẫn dắt quá trình nâng cấp mô hình tăng trưởng theo hướng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Sở Khoa học và Công nghệ sẽ tập trung vào các nhóm giải pháp trọng tâm.
Thứ nhất, phát triển đồng bộ hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu và hạ tầng AI, bảo đảm kết nối thông suốt từ thành phố đến xã, phường, đặc khu; đẩy nhanh nâng cấp Trung tâm Dữ liệu, Kho dữ liệu dùng chung, nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu, từng bước hình thành hạ tầng tính toán phục vụ nghiên cứu và ứng dụng AI.
Thứ hai, xây dựng và khai thác hiệu quả dữ liệu như một nguồn lực phát triển mới. Thành phố sẽ tập trung hoàn thiện các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, kết nối, chia sẻ dữ liệu theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, liên thông, dùng chung”; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng AI, dữ liệu lớn và các nền tảng phân tích phục vụ chỉ đạo, điều hành theo thời gian thực.
Thứ ba, phát triển chính quyền số gắn với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, nâng cao chất lượng quản trị, cải cách hành chính và hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước. Sở tham mưu phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ mới, góp phần nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh và tạo động lực để Hải Phòng tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao, phát triển nhanh và bền vững trong thời gian tới.
Theo đồng chí Lê Anh Quân, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố, mục tiêu tăng trưởng Trung ương giao cho Hải Phòng năm 2026 ở mức 13 đến 13,5% - mức cao nhất cả nước là thách thức lớn nhưng Hải Phòng có cơ sở để hoàn thành nếu tận dụng tốt các động lực hiện có và khai thác hiệu quả dư địa phát triển mới.
Thành phố xác định không phụ thuộc vào một động lực đơn lẻ, mà triển khai đồng thời nhiều giải pháp. Đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng hiện đại, bền vững. Trong đó, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt. Ưu tiên phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và các ngành có giá trị gia tăng lớn như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng tái tạo... Từng bước hình thành các khu công nghiệp sinh thái, thông minh, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế về môi trường và quản trị.
Phát huy cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 226/2025/QH15 của Quốc hội tập trung phát triển hệ thống trung tâm logistics quy mô lớn, gắn với cảng biển, hàng không và mạng lưới giao thông đa phương thức. Hình thành không gian logistics mới đồng bộ với các dự án trọng điểm như cảng Nam Đồ Sơn, các bến từ 9 - 12 Cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện, đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng; đồng thời phát triển cảng sông khu vực phía Tây để giảm chi phí vận tải.
Chủ động thu hút các hãng tàu lớn, mở rộng tuyến vận tải container trực tiếp đi châu Âu, châu Mỹ. Tăng cường liên kết với các cảng khu vực Đông Bắc Á và ASEAN, thúc đẩy hội nhập chuỗi cung ứng toàn cầu. Đẩy nhanh xây dựng nền tảng cảng biển số, hướng tới mô hình cảng xanh, cảng thông minh tại Việt Nam và khu vực. Phát triển mạnh thương mại, dịch vụ theo hướng hiện đại, thu hút các trung tâm thương mại quy mô khu vực. Thúc đẩy thương mại điện tử, chuyển đổi số toàn diện và nâng cao hiệu quả khai thác các FTA.
Khai thác hiệu quả tiềm năng biển đảo và di sản, đặc biệt là 02 di sản thế giới: Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà, Di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh; đưa du lịch Hải Phòng trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Định vị Cát Bà là điểm đến sinh thái - nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế; Đồ Sơn là trung tâm du lịch đa chức năng; Côn Sơn - Kiếp Bạc là trung tâm du lịch văn hóa, tâm linh tầm khu vực. Xây dựng chuỗi không gian du lịch liên kết Cát Bà - Đồ Sơn - Côn Sơn - Kiếp Bạc, gắn với bản sắc văn hóa duyên hải Bắc Bộ. Phát triển hạ tầng và mở rộng kết nối hàng không với các trung tâm kinh tế, du lịch lớn trong nước và châu Á. Qua đó, tạo động lực lan tỏa cho tăng trưởng kinh tế, nâng cao vị thế và hội nhập quốc tế của Hải Phòng.
------------
.jpg "Vốn FDI vào Hải Phòng tăng cao")
.jpg "Doanh nghiệp FDI phát huy hiệu quả, mở rộng đầu tư tại Hải Phòng")
