Từ viện trợ đến nguồn lực phát triển bền vững

Tại Hội nghị Gặp gỡ các tổ chức phi chính phủ nước ngoài năm 2026 với sự tham dự của đông đảo đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế và tổ chức phi chính phủ nước ngoài vừa được tổ chức tại Hải Phòng, lãnh đạo thành phố nhấn mạnh Hải Phòng mong muốn hợp tác trên ba nhóm lĩnh vực: đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và công nghệ; phát triển xanh, bảo vệ môi trường và sinh kế bền vững; giáo dục, y tế, đào tạo nghề, bình đẳng giới và hỗ trợ các nhóm yếu thế.

Định hướng này xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn khi Hải Phòng mở rộng không gian phát triển, đặt ra yêu cầu cao hơn về quản trị đô thị, nguồn nhân lực, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và an sinh xã hội, nhất là đối với người lao động nhập cư và các nhóm cần được quan tâm.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Hải Phòng bước vào không gian phát triển mới với diện tích hơn 3.100 km², dân số trên 4,6 triệu người, quy mô kinh tế gần 30 tỷ USD. Quy mô lớn hơn kéo theo những yêu cầu mới về chất lượng nguồn nhân lực, năng lực công nghệ, chất lượng dịch vụ xã hội, môi trường sống và khả năng thích ứng trước những biến động ngày càng lớn.

Vì thế bài toán đặt ra với Hải Phòng hiện nay không chỉ là huy động thêm nguồn lực cho tăng trưởng, mà còn phải tìm kiếm những tri thức, công nghệ, mô hình và phương thức tổ chức có thể tạo ra giá trị bền vững.

Trong những yêu cầu đó, hợp tác với các tổ chức phi chính phủ nước ngoài có nhiều dư địa để phát huy giá trị, không chỉ ở nguồn hỗ trợ tài chính mà còn ở tri thức, kinh nghiệm quốc tế, công nghệ, phương pháp tiếp cận cộng đồng và khả năng triển khai những mô hình phù hợp với từng nhóm đối tượng. Khi được kết nối với đúng nhu cầu phát triển, viện trợ có thể tạo ra những tác động vượt xa giá trị của khoản kinh phí ban đầu.

Và, thực tiễn tại Hải Phòng đã chứng minh điều đó. Những năm qua, thành phố là một trong những điểm sáng về vận động, tiếp nhận và sử dụng viện trợ phi chính phủ nước ngoài. Chỉ trong 8 tháng năm 2026, tổng giá trị cam kết viện trợ đạt gần 3,6 triệu USD. Các chương trình tập trung vào các lĩnh vực giáo dục, y tế, chăm sóc trẻ em, hỗ trợ phụ nữ, người khuyết tật, người hoàn cảnh khó khăn, phát triển sinh kế và nâng cao năng lực cộng đồng. Nhiều hoạt động đem lại những hỗ trợ rất giá trị như hỗ trợ học tập, nhà ở, nước sạch, công trình vệ sinh trường học, phương tiện cho người khuyết tật, đồng thời triển khai các chương trình chăm sóc phụ nữ, trẻ em yếu thế...

Hiệu quả của hợp tác không chỉ là số tiền đã huy động hay số người được hỗ trợ, giá trị lớn hơn nằm ở khả năng giúp cộng đồng có thêm kiến thức, kỹ năng, phương pháp và điều kiện để tự giải quyết những vấn đề của mình. Một hệ thống cấp nước sạch được duy trì, một mô hình sinh kế có thể nhân rộng, kỹ năng nghề được phát huy hay phương thức chăm sóc sức khỏe được chuyển giao đều có thể tạo ra tác động lâu dài hơn khoản hỗ trợ đơn thuần.

Điều đáng nói, chính từ kinh nghiệm tiếp nhận viện trợ hiệu quả, giai đoạn mới, Hải Phòng đang chuyển từ tư duy tiếp nhận viện trợ sang chủ động kiến tạo hợp tác: xác định rõ nhu cầu, tìm kiếm đối tác và cùng xây dựng chương trình phù hợp.

Một chương trình có giá trị không chỉ giúp người thụ hưởng giải quyết khó khăn trước mắt, mà còn mang lại kiến thức, kỹ năng, sinh kế bền vững và khả năng tự chủ; đồng thời hình thành những mô hình, kinh nghiệm có thể duy trì và nhân rộng. Khi đó, viện trợ không dừng ở việc đáp ứng một nhu cầu cụ thể, mà trở thành nguồn lực cho phát triển lâu dài, giúp địa phương tiếp cận thêm tri thức, công nghệ, kinh nghiệm và nhân lên những cách làm hiệu quả.