(HPĐT)- Thời gian qua, các đội tàu cá làm nghề lưới chụp, lưới rê từng bước ứng dụng công nghệ vào khai thác hải sản, góp phần nâng cao năng lực, giá trị khai thác mỗi chuyến ra khơi, giảm chi phí sản xuất.

Tàu cá sử dụng đèn LED đánh bắt mực tại ngư trường Bạch Long Vĩ, giúp nâng cao sản lượng khai thác.
Tăng lợi nhuận, độ an toàn
Theo Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản thành phố Nguyễn Thanh Xuân, những năm gần đây, thành phố quan tâm hỗ trợ chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật cho ngư dân, nên hoạt động khai thác hải sản trên địa bàn thành phố có chuyển biến tích cực. Tính đến ngày 30-8-2021, toàn thành phố có 1.146 tàu cá, trong đó 371 tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên hoạt động khai thác ở vùng khơi được trang bị các trang thiết bị hiện đại. Theo đó, các thiết bị điện tử hàng hải như: máy đo sâu - dò cá, máy định vị, máy thông tin liên lạc được sử dụng phổ biến trên tàu cá. Đội tàu khai thác xa bờ được tiếp cận, ứng dụng các loại máy móc, thiết bị cơ giới hóa hiện đại trong quá trình đánh bắt như: máy tời thủy lực, máy thu lưới vây tang treo, hệ thống căng tăng gông và thu thả lưới cho nghề lưới chụp… Bên cạnh đó, kỹ thuật sử dụng ánh sáng màu, đèn ngầm, đèn halogen, đèn LED được một số tàu đánh bắt hải sản kết hợp ánh sáng như nghề lưới vây, lưới chụp… thử nghiệm, thay thế hệ thống đèn cao áp truyền thống nhằm tiết kiệm nhiên liệu, nâng cao hiệu quả khai thác.
Anh Đinh Khắc Thanh, chủ tàu HP-90886 ở xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên) làm nghề chụp mực cho biết, việc ứng dụng công nghệ vào đánh bắt hải sản giúp gia đình anh tiết kiệm chi phí sản xuất, giảm 3-4 lao động trên tàu. Theo anh Thanh, so với lắp đặt tời cơ truyền thống, việc áp dụng hệ thống tời thủy lực cho tàu nghề lưới chụp mực giúp sản lượng khai thác của gia đình mỗi chuyến biển cao hơn tàu lắp đặt tời ma sát khoảng 1,15 lần; năng suất lao động trung bình cao hơn từ 25-30%, đồng thời tăng 2- 3 mẻ lưới/đêm. Nhờ vậy, góp phần tăng lợi nhuận mỗi chuyến biến, bảo đảm an toàn hơn khi hoạt động trên biển. Bên cạnh đó, thời gian thu lưới ngắn, cá được đưa vào hầm bảo quản nhanh hơn nên chất lượng cá tốt hơn so với tàu sử dụng tời cơ truyền thống sử dụng sức người.
Theo kết quả nghiên cứu của Viện Nghiên cứu hải sản Hải Phòng, đối với những tàu cá áp dụng công nghệ đèn LED trong nghề lưới chụp, sản lượng khai thác thủy sản tăng hơn 1,36 lần; tiết kiệm nhiên liệu chạy máy phát điện 36%. Hơn nữa, các tàu sử dụng đèn LED để khai thác thủy sản sẽ giảm hao mòn, kéo dài thời gian sử dụng máy phát điện, tiết kiệm nhiên liệu, góp phần giảm tác động của hiệu ứng nhà kính.
Đối với những tàu cá sử dụng hệ thống tời thủy lực cho nghề lưới rê tầng đáy, sản lượng khai thác tăng hơn 1 tấn/chuyến biển, giảm 10 lít dầu/mẻ lưới; giảm thời gian thu lưới còn 0,67%, lợi nhuận tăng 1,2 lần, đồng thời tăng độ an toàn cho lao động trong quá trình thực hiện các thao tác.
Tiếp tục đẩy nhanh ứng dụng công nghệ
Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Vũ Bá Công thông tin, đến thời điểm này, nhiều tàu khai thác xa bờ của Hải Phòng được đóng mới trang thiết bị lắp máy công suất lớn, trang thiết bị khai thác hiện đại. Một số công nghệ tiên tiến như sử dụng đèn LED và máy dò cá trong nghề lưới vây, lưới chụp mực 4 gông khai thác mực xà ở vùng biển xa bờ miền Trung; lưới kéo đôi tầng đáy khai thác thủy sản ở vùng biển vịnh Bắc bộ; nghề lưới vây sử dụng máy dò ngang, rê 3 lớp khai thác mực nang đã được các tàu cá Hải Phòng áp dụng, bước đầu nâng cao giá trị đánh bắt mỗi chuyến đi biển, giảm chi phí sản xuất cho ngư dân.
Tuy nhiên, so với yêu cầu phát triển, số tàu cá ở Hải Phòng đưa công nghệ vào khai thác còn thấp. Đến nay, toàn thành phố mới có khoảng 50% số tàu cá ứng dụng công nghệ hiện đại vào khai thác, trong đó chủ yếu là những tàu cá được đóng mới theo Nghị định 67 của Chính phủ, tập trung vào 3 nhóm đối tượng làm nghề lưới rê, chụp mực, lưới vây, lưới kéo, tàu dịch vụ hậu cần nghề cá. Số tàu cá còn lại vẫn sử dụng tời cơ thủ công, chưa trang bị được thiết bị máy dò cá, đo độ sâu.
Trước yêu cầu của sự phát triển, thực hiện khuyến nghị của Ủy ban châu Âu EC về gỡ bỏ “thẻ vàng” đối với thủy sản khai thác của Việt Nam, việc đẩy nhanh lộ trình ứng dụng công nghệ vào khai thác hải sản trong thời gian tới được coi là một trong những giải pháp quan trọng góp phần năng cao năng lực khai thác, giảm chi phí sản xuất, bảo đảm an toàn trong quá trình khai thác cho ngư dân; thực hiện tốt Luật Thủy sản năm 2017 và các văn bản hướng dẫn của trung ương, thành phố trong lĩnh vực phát triển thủy sản. Nhằm tăng số tàu cá của Hải Phòng được ứng dụng công nghệ vào khai thác hải sản, thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tiếp tục phối hợp các địa phương có tàu cá tuyên truyền đến ngư dân đẩy mạnh đưa công nghệ mới vào khai thác hải sản, trọng tâm là những tàu cá được thành phố hỗ trợ kinh phí lắp đặt thiết bị thông tin giám sát hành trình. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ động phối hợp các địa phương chuyển giao công nghệ tời thủy lực cho các tàu làm nghề lưới chụp, lưới rê, công nghệ đèn LED tới ngư dân Hải Phòng. Bên cạnh đó, Sở tham mưu với thành phố ban hành cơ chế hỗ trợ ngư dân ứng dụng công nghệ mới vào khai thác; phối hợp các địa phương có tàu khai thác thủy sản mở các lớp tập huấn, hướng dẫn ngư dân sử dụng các trang thiết bị thông tin liên lạc, ứng dụng công nghệ mới./.
TIẾN ĐẠT - Ảnh: PHAN TUẤN