(HPĐT)- Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, hiện toàn thành phố có 4.106 công trình thủy lợi. Để nâng cao năng lực, hiệu quả khai thác, các địa phương, công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi được giao quản lý tập trung thực hiện có hiệu quả cao các giải pháp công trình, đồng thời từng bước ứng dụng khoa học công nghệ vào vận hành, coi đây là một trong những giải pháp quan trọng góp phần nâng cao hơn nữa năng lực khai thác, đáp ứng yêu cầu phục vụ sản xuất, dân sinh, phòng chống thiên tai.
.jpg)
Cống Nhu Kiều, xã Quốc Tuấn (huyện An Dương) được lắp đặt hệ thống quan trắc đo độ mặn.
Vận hành hiệu quả hệ thống công trình thủy lợi
Những năm trước đây, nhiều khu dân cư thôn Hoàng Lâu, xã Hồng Phong (huyện An Dương) thường bị ngập úng mỗi khi có mưa lớn. Từ năm 2020 đến nay, nhờ có cụm công trình thủy lợi gồm cống, trạm bơm tiêu úng được đầu tư và vận hành hiệu quả nên các khu dân cư trên địa bàn thôn Hoàng Lâu không còn xảy ra tình trạng úng lụt. Trưởng thôn Hoàng Lâu Đoàn Văn Dị cho biết, hệ thống công trình thủy lợi Hoàng Lâu được đầu tư đưa vào khai thác được kiểm nghiệm qua trận mưa lớn ngày 26-8 trên địa bàn thôn Hoàng Lâu được tiêu thoát nước nhanh không xảy ra ngập úng. Ông Vũ Xuân Hạnh, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác Công trình thủy lợi An Hải cho biết, công ty chú trọng thực hiện các giải pháp công trình, từng bước ứng dụng khoa học công nghệ vào vận hành. Đến nay, các công trình đầu mối như: cống Cái Tắt, Kim Sơn, Nhu Kiều, Bằng Lai, Tỉnh Thủy được ứng dụng khoa học công nghệ vào vận hành theo dõi mực nước, đo lượng mưa, sức gió.
Thời gian qua, các địa phương, công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi được giao quản lý các công trình tập trung khai thác, vận hành hệ thống chủ yếu bằng các giải pháp công trình; đồng thời từng bước ứng dụng khoa học công nghệ vào quản lý, vận hành, khai thác. Nhờ vậy, 95% số trạm bơm điện được vận hành bằng điện lưới; 90% số cống được vận hành bằng điện lưới; nhiều tuyến kênh, mương được bê tông hóa, kè bờ chống sạt lở. Các công trình đã thực hiện nhiệm vụ việc tưới, tiêu cho hơn 30.000 ha đất canh tác, nuôi trồng thủy sản của thành phố; phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn.
Theo Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai, đến nay, toàn thành phố có 4.106 công trình thủy lợi, trong đó 686 trạm bơm điện, 387 cống dưới đê, 3.33 tuyến kênh chìm từ cấp 3 trở lên với tổng chiều dài hơn 4.000 km; 1.296 km kênh cứng sau trạm bơm; 9.299 điểm giao nhận sản phẩm dịch vụ thủy lợi; 15.510 tuyến kênh nội đồng sau điểm giao nhận với tổng chiều dài hơn 4.818 km. Các công trình thủy lợi trên nằm ở địa bàn các quận, huyện trên địa bàn thành phố.
Tăng cường đầu tư ứng dụng khoa học công nghệ
Theo Chi cục phó Chi cục Thủy lợi và phòng, chống thiên tai thành phố Đoàn Văn Ban, đến nay, số lượng công trình thủy lợi được ứng dụng khoa học công nghệ vào vận hành, khai thác còn hạn chế. Toàn thành phố mới có 11 trạm đo mực nước tự động, hạ tầng đường truyền tin thích hợp được lắp đặt tại các công trình cống đầu mối (9 trạm tại các cống: Cái Tắt, Hà Tê, Sông Mới, Dương Áo, cống Đầm, Đồng Mô, Phi Liệt; 1 trạm tại Văn phòng Công ty thủy lợi Thủy Nguyên và 1 trạm tại Văn phòng Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Vĩnh Bảo) thuộc các công TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi quản lý, khai thác vận hành; 8 hệ thống chống sét trực tiếp và sét lan truyền; 8 trạm đo lượng mưa, sức gió tự động, hạ tầng truyền tin thích hợp lắp đặt tại Văn phòng Chi cục Thủy lợi và Phòng chống thiên tai thành phố và trụ sở các Hạt Quản lý đê điều: Thủy Nguyên, An Dương, Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, An Lão – Kiến An, Cát Hải, Kiến Thụy – Đồ Sơn; có 3 hệ thống camera quan sát các trọng điểm xung yếu được lắp đặt tại các cảng cá: Trân Châu (Cát Hải), Mắt Rồng (Thủy Nguyên), Quán Chánh (Kiến Thụy).
Trước yêu cầu của sự phát triển và đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động, vận hành, khai thác các công trình thủy lợi, việc đầu tư cho lĩnh vực này được coi là 1 trong những giải pháp quan trọng giúp các công ty thủy lợi nâng cao hơn nữa năng lực khai thác, vận hành, tiết kiệm chi phí sản xuất.
Nhằm tăng số công trình thủy lơi được ứng dụng khoa học công nghệ, thời gian tới, Chi cục Thủy lợi và Phòng chống thiên tai tham mưu với Sở Nông nghiệp và PTNT xây dựng chương trình, kế hoạch đầu tư. Trước tiên, tập trung rà soát lại tất cả công trình thủy lợi hiện có, trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp đầu tư phù hợp. Chi cục cũng đề xuất các đơn vị thẩm định hồ sơ thiết kế trong quá trình phê duyệt dự án, công trình đầu tư cần đưa danh mục quan trắc tự động vào dự toán gói thầu công trình. Đồng thời tranh thủ sự giúp đỡ của các tổ chức hỗ trợ các địa phương đầu tư các trạm quan trắc đo mưa, mực nước, độ mặn tự động đặt tại các cống đầu mối.
Các địa phương, các công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi cần chủ động trong việc đầu tư đẩy nhanh ứng dụng khoa học công nghệ vào khai thác công trình thủy lợi; xây dựng lộ trình đầu tư phù hợp với tình hình thực tiễn địa phương. Ông Nguyễn Trí Dũng, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi An Hải cho biết, thời gian tới, công ty tiếp tục quan tầm đầu tư một số công trình ứng dụng khoa học công nghệ vào vận hành các công trình thủy lợi; đồng thời tiếp tục tranh thủ sự giúp đỡ của Tổ chức JICA Nhật Bản tài trợ thêm 9 trạm quan trắc đo mưa, mực nước, độ mặn bổ sung cho các công trình thủy lợi./.
Bài và ảnh: TIẾN ĐẠT