Vận dụng những chính sách có lợi nhất về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

Ngày 24/9/2025, UBND thành phố ban hành Quyết định số 171 quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.

Kế thừa, lựa chọn chính sách ưu việt hơn

Quy định 171 gồm 5 chương, 24 điều, trong đó quy định cụ thể về chính sách bồi thường; chính sách hỗ trợ; tái định cư; quy định xử lý một số trường hợp cụ thể, trách nhiệm của các sở, ngành, của UBND cấp xã, các cơ quan tổ chức, đơn vị có liên quan trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Theo Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Dương Đình Ổn, Quyết định 171 bám sát chủ trương, quan điểm chỉ đạo tại Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Luật Đất đai 2024 và những quy định pháp luật khác có liên quan; điều kiện thực tiễn, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Quyết định 171 kế thừa các chính sách cơ bản tốt nhất về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư mà tỉnh Hải Dương và thành phố Hải Phòng đã ban hành. Song có điều chỉnh lại một số nội dung cho phù hợp với thực tiễn trên nguyên tắc tài sản được tạo lập hợp pháp được bồi thường cao nhất, tài sản không phù hợp tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên ngành, hết hạn giấy phép hoặc hết khấu hao được bồi thường, hỗ trợ ở mức thấp hơn, nhằm bảo đảm sự công bằng, bình đẳng, khách quan trong thực hiện.

Đơn cử như quy định về bồi thường, hỗ trợ thiệt hại đối với đất thuộc hành lang bảo vệ an toàn công trình, khu vực bảo vệ, vành đai an toàn khi xây dựng công trình, khu vực có hành lang bảo vệ an toàn cơ bản giữ nguyên như Quyết định số 28/2024/QĐ-UBND của UBND thành phố Hải Phòng trước khi hợp nhất, cao hơn mức quy định của tỉnh Hải Dương. Cụ thể, về đất được bồi thường 80%; tài sản bị ảnh hưởng được bồi thường 70%. UBND cấp xã chịu trách nhiệm xác định mức độ bị ảnh hưởng.

Hay quy định về bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại, theo quy định của Luật Đất đai, Nghị định số 88/2024/NĐ-CP thì chỉ những trường hợp không đủ điều kiện bồi thường về đất mới được hỗ trợ chi phí đầu tư vào đất còn lại và trách nhiệm của UBND cấp tỉnh quy định việc hỗ trợ đối với các trường hợp không có giấy tờ chứng minh. Kế thừa quy định của Hải Dương và Hải Phòng trước đây, Quyết định 171 quy định cách xác định chi phí đầu tư vào đất còn lại dựa trên kê khai của người sử dụng đất, kết quả kiểm tra, đánh giá của tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, UBND cấp xã, hồ sơ địa chính qua các thời kỳ… để xác định chi phí đầu tư vào đất còn lại. Khi đã xác định được chi phí còn lại thì thực hiện bồi thường theo quy định.

Trường hợp không xác định được chi phí đầu tư vào đất còn lại, nhưng xác định được thực tế người sử dụng đất đã có chi phí đầu tư vào đất và đang còn trong thời hạn sử dụng đất thì việc bồi thường được xác định theo loại đất bị thu hồi. Về cơ bản mức bồi thường cao hơn và dễ tính toán hơn so với các quy định trước đây (trong đó đất nông nghiệp bằng 1 lần đơn giá, cao hơn của Hải Phòng trước đây).

Bảo đảm quy định mới thực thi hiệu quả

Giữa tháng 9/2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức 2 cuộc tập huấn công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng. Tham gia tập huấn có hơn 900 đại biểu là lãnh đạo, chuyên viên các sở, ban, ngành, Văn phòng UBND thành phố, Ban Quản lý khu kinh tế Hải Phòng, Trung tâm Phát triển quỹ đất; đại biểu Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp Hải Phòng; Ban Quản lý dự án khu vực; lãnh đạo các xã, phường, đặc khu; lãnh đạo, chuyên viên Phòng Kinh tế, Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị của 114 xã, phường, đặc khu.

Qua tập huấn, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường trao đổi thông tin, giải thích về một số vướng mắc, khó khăn các địa phương thường gặp trong kiểm kê, tính toán đền bù, tập trung vào 17 nhóm vấn đề. Cụ thể là các quy định về tỷ lệ quy đổi và điều kiện bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác với loại đất thu hồi hoặc bằng nhà ở khi Nhà nước thu hồi đất; bồi thường thiệt hại về nhà, công trình xây dựng khác; bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại; bồi thường, hỗ trợ thiệt hại đối với đất thuộc hành lang bảo vệ an toàn công trình, khu vực bảo vệ, vành đai an toàn khi xây dựng công trình, khu vực có hành lang bảo vệ an toàn; bồi thường đối với vật nuôi là thủy sản hoặc vật nuôi khác mà không thể di chuyển khi Nhà nước thu hồi đất… Từ những vướng mắc, thực tế trong công tác thu hồi đất, giải phóng mặt bằng của chính quyền địa phương, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tổng hợp, tham mưu UBND thành phố để thể chế hóa, cụ thể hóa tại Quyết định 171.

Bên cạnh đó, Quyết định 171 quy định bổ sung trách nhiệm của UBND cấp xã, của Chủ tịch UBND cấp xã trong việc quyết định mức hỗ trợ khác theo thẩm quyền được giao; rà soát công trình, dự án đầu tư thuộc trường hợp thu hồi đất, từ đó xác định rõ ranh giới dự án, dự kiến khối lượng công việc cần thực hiện, số lượng các hộ phải di chuyển chỗ ở, phải bồi thường tài sản theo quy định; quản lý chặt chẽ các khu đất thực hiện dự án, kịp thời xử lý nghiêm trường hợp chuyển mục đích, xây dựng công trình, tạo lập tài sản trái quy định nhằm trục lợi.

Việc khẩn trương ban hành quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư bảo đảm phù hợp với tình hình thực tế sau khi hợp nhất tỉnh Hải Dương với thành phố Hải Phòng, để việc áp dụng thực hiện chính sách được đồng bộ, thống nhất, sự công bằng, khách quan. Đây là cơ sở quan trọng để tiến độ giải phóng mặt bằng, bàn giao đất thực hiện các công trình, dự án trên địa bàn diễn ra đúng yêu cầu đề ra, nhận được sự đồng thuận cao của người dân.