Văn hóa hợp tác, 'chìa khóa' phát triển kinh tế tập thể

“Đối nhân, không đối vốn”, tạo sức mạnh hợp tác

Thực tiễn cho thấy, yếu tố quyết định sự phát triển của nhiều hợp tác xã không nằm ở quy mô vốn, mà ở sự gắn kết giữa con người với con người.

Tại Hợp tác xã Phúc Hoàng (phường An Dương), trên những mảnh đất nhỏ lẻ, các thành viên đã cùng nhau xây dựng vùng trồng hoa anh đào hơn 3 ha, kết hợp phát triển du lịch trải nghiệm. Dù từng chịu thiệt hại do thiên tai, hợp tác xã vẫn kiên trì theo đuổi hướng đi nông nghiệp đa giá trị.

Điểm đặc biệt là hợp tác xã vận hành theo nguyên tắc “đối nhân, không đối vốn”, coi trọng con người hơn nguồn lực tài chính. Các thành viên phân công theo thế mạnh, hỗ trợ lẫn nhau khi khó khăn.

Ông Nguyễn Văn Vinh, Hợp tác xã Phúc Hoàng cho biết: "Trong hợp tác xã có thành viên rất khó khăn, không có kinh phí mua giống. Chúng tôi đã tạo điều kiện, chỉ trong thời gian ngắn, gần 1 tỷ đồng được các thành viên góp lại, hỗ trợ một nửa số vốn, giúp gây trồng hơn 1.000 cây giống, tạo đà mở rộng sản xuất, lan tỏa tinh thần sẻ chia, gắn bó. Quan trọng nhất là sự đoàn kết, cùng nhau phát triển bằng nội lực của chính mình".

Nhiều hợp tác xã trên địa bàn thành phố cũng đang lựa chọn phát triển dựa trên “vốn văn hóa” là niềm tin, sự chia sẻ và kỷ luật cộng đồng. Quỹ tín dụng nhân dân Phú Thứ nhiều năm hoạt động an toàn, hiệu quả, trở thành điểm tựa vốn cho hàng nghìn hộ dân và thành viên hợp tác xã. Thành công của mô hình không chỉ ở quản trị tài chính mà còn là sự minh bạch, trách nhiệm xã hội, cộng đồng được vun đắp.

Tại Hợp tác xã Đầu tư và Phát triển Sông Giá (phường Lưu Kiếm), với phương châm phát triển nông nghiệp xanh từ đất, sạch từ nguồn, đơn vị tận dụng tài nguyên bản địa để phát triển nông nghiệp xanh, tuần hoàn, hướng tới một hệ sinh thái sản xuất bền vững.

Bà Đỗ Thị Thúy Hà, Giám đốc hợp tác xã khẳng định: "Ngay từ khi thành lập, chúng tôi xác định văn hóa là tiêu chí đầu tiên, xây dựng trên nền tảng các giá trị nhân – trí – tâm – tín. Khi có cùng mục tiêu, cùng chí hướng, hiệu quả có thể tăng lên gấp nhiều lần, bởi có động lực về tinh thần".

Thực tế cho thấy, khi văn hóa trở thành chuẩn mực vận hành, hợp tác xã không chỉ nâng hiệu quả sản xuất mà còn gia tăng niềm tin, yếu tố cốt lõi để tham gia sâu vào chuỗi giá trị.

Thế giới hiện có khoảng 3 triệu hợp tác xã với hơn 1,2 tỷ thành viên, tạo việc làm cho hơn 280 triệu người. Tại Việt Nam, gần 35.000 hợp tác xã đang hoạt động, đóng góp khoảng 5% GDP. Điều này phản ánh quy mô, cho thấy sức sống của một mô hình kinh tế dựa vào cộng đồng.

Riêng Hải Phòng hiện có gần 800 hợp tác xã hoạt động trên nhiều lĩnh vực. Nhiều hợp tác xã từng bước ứng dụng công nghệ cao, phát triển sản phẩm OCOP, tham gia chuỗi giá trị và tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động. Đáng chú ý, nhiều mô hình thành công không dựa vào quy mô lớn mà dựa vào niềm tin và sự gắn kết nội bộ. Khi quyền lợi gắn với trách nhiệm, hợp tác xã trở thành môi trường dân chủ, nuôi dưỡng tinh thần tự lực, tự cường, thể hiện đúng bản chất của kinh tế tập thể.

Mở rộng không gian phát triển từ văn hóa hợp tác

Theo đồng chí Nguyễn Hữu Đạo, Phó Chủ tịch Thường trực Liên minh hợp tác xã thành phố, Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa mang ý nghĩa đột phá khi đặt văn hóa và con người vào trung tâm phát triển. Điều này đặc biệt phù hợp với bản chất của hợp tác xã, khi các mối quan hệ được xây dựng trên nền tảng bình đẳng, tôn trọng, hợp tác, kết nối, chia sẻ.

Phát huy các giá trị văn hóa trong hợp tác xã cũng chính là hiện thực hóa yêu cầu của Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị, để văn hóa thấm sâu vào đời sống, trở thành “sức mạnh mềm” trong phát triển kinh tế.

Hải Phòng đang vươn lên trở thành trung tâm công nghiệp, logistics và dịch vụ lớn của cả nước. Do đó, khu vực kinh tế tập thể đứng trước nhiều cơ hội mới để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị hiện đại. Hiện nay, các hợp tác xã góp phần bảo tồn làng nghề, phát triển nông nghiệp sinh thái, du lịch cộng đồng và sản phẩm đặc trưng. Khi người dân liên kết sản xuất, cùng xây dựng thương hiệu, giá trị tạo ra là lợi nhuận, cũng là gìn giữ bản sắc văn hóa của địa phương.

Khu vực kinh tế tập thể cũng đóng vai trò quan trọng trong xây dựng nông thôn mới, tạo việc làm tại chỗ và hỗ trợ các nhóm yếu thế. Văn hóa tương trợ truyền thống được khơi dậy, trở thành động lực phát triển mới.

Với nền tảng “đối nhân, không đối vốn”, cùng sự định hướng từ Nghị quyết 80, văn hóa hợp tác đang trở thành "chìa khóa" giúp khu vực kinh tế tập thể Hải Phòng phát triển ổn định, thích ứng thị trường và bứt phá trong tương lai. Đây cũng là con đường để kinh tế tập thể tăng trưởng về quy mô, phát triển theo hướng bền vững, nhân văn và giàu bản sắc, đúng với yêu cầu của một đô thị đang hướng tới vai trò trung tâm công nghiệp, logistics và dịch vụ hàng đầu cả nước.