Vang mãi bài ca 19/8

- Nhìn lại Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đồng chí có thể chia sẻ Hải Phòng có những dấu ấn đặc biệt nào trong dòng chảy cách mạng của dân tộc?

- Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một mốc son đặc biệt trong lịch sử dân tộc và cũng là dấu mốc có ý nghĩa sâu sắc đối với Hải Phòng. Đây là kết quả của quá trình chuẩn bị lâu dài, bền bỉ về chính trị, tổ chức và lực lượng dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Hải Phòng là thành phố công nghiệp, cảng biển, nơi tập trung đông công nhân và người lao động, đồng thời có vị trí chiến lược quan trọng. Ngay từ những năm 20, Hải Phòng được Chủ tịch Hồ Chí Minh lựa chọn làm một trong những địa bàn quan trọng để truyền bá Chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam. Cuối năm 1928, phong trào “vô sản hóa” tiếp tục đưa tinh thần cách mạng thâm nhập sâu hơn vào giai cấp công nhân vào các tầng lớp người lao động thành phố. Đây là một trong những tiền đề quan trọng để phong trào cách mạng tại Hải Phòng phát triển mạnh mẽ.

Trong những ngày Tổng khởi nghĩa, khí thế cách mạng lan rộng trên địa bàn Hải Phòng. Ngày 15/8/1945, phủ Kiến Thụy - nơi đầu tiên của Hải Phòng giành chính quyền thắng lợi; tiếp đó phong trào lan nhanh đến nhiều địa phương. Ngày 17/8/1945 chính quyền cách mạng giành thắng lợi tại thị xã Hải Dương. Tại khu vực trung tâm thành phố, ngày 23/8/1945, cuộc mít tinh lớn với sự tham gia của đông đảo quần chúng diễn ra tại khu vực Nhà hát, đánh dấu thắng lợi của cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Hải Phòng. Ngày 24/8/1945, chính quyền cách mạng lâm thời tỉnh Kiến An ra mắt nhân dân.

Điều quan trọng hơn cả là qua các sự kiện lịch sử ấy có thể thấy rõ sức mạnh của lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và khả năng nắm bắt thời cơ của Đảng bộ, quân và dân thành phố. Đó cũng chính là những phẩm chất đã được bồi đắp, phát huy trong suốt quá trình xây dựng và bảo vệ thành phố sau này.

- Theo đồng chí, những giá trị nào từ mùa Thu năm 1945 đang có ý nghĩa trực tiếp đối với Hải Phòng trong giai đoạn phát triển mới hiện nay?

- Hải Phòng là thành phố Cảng, công nghiệp, nơi sớm hình thành và phát triển lực lượng công nhân, nơi giao lưu mạnh mẽ giữa trong nước với quốc tế. Chính môi trường đó đã tạo nên ở người Hải Phòng một phẩm chất rất đáng quý là nhạy bén với cái mới, năng động, quyết đoán, có tinh thần tiên phong và đặc biệt là khi đã xác định được mục tiêu thì rất quyết liệt trong hành động.

Những phẩm chất ấy được thể hiện rõ trong Cách mạng Tháng Tám. Từ những cơ sở cách mạng được gây dựng qua nhiều năm, lực lượng quần chúng được tập hợp, đến khi thời cơ xuất hiện, nhân dân Hải Phòng nhanh chóng đứng lên giành chính quyền. Thắng lợi ấy cho thấy bài học rất quan trọng: Có đường lối đúng, có tổ chức, có lòng dân và biết nắm bắt thời cơ thì có thể tạo nên những chuyển biến lịch sử rất lớn. Đối với Hải Phòng hôm nay, bài học ấy vẫn nguyên giá trị, nhưng được đặt trong hoàn cảnh mới.

Hải Phòng hiện nay đang đứng trước thời cơ phát triển rất lớn. Không gian phát triển được mở rộng; vị thế của thành phố trong vùng và cả nước ngày càng cao; lợi thế về cảng biển, logistics, công nghiệp, kinh tế biển, du lịch, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng rõ nét. Nhưng thời cơ không tự biến thành kết quả. Điều quyết định vẫn là năng lực tổ chức thực hiện, tinh thần dám nghĩ, dám làm của Đảng bộ, chính quyền thành phố và sự đồng thuận của nhân dân. Đây chính là chỗ chúng ta có thể thấy sự tiếp nối rất rõ giữa tinh thần 19/8 với Hải Phòng hôm nay.

Hải Phòng từng là nơi khởi nguồn, lan tỏa nhiều phong trào thi đua lao động, sáng tạo trong thời kỳ xây dựng Chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc. Tinh thần “đi trước”, “làm trước”, tìm tòi cách làm mới trở thành một phần trong bản sắc của thành phố. Nhất là những giá trị ấy được mở rộng, mang chiều sâu trong một dư địa Hải Phòng mới với chiều sâu bản sắc văn hiến hào hùng cả nghìn năm của Xứ Đông giàu truyền thống. Ngày nay, tinh thần ấy cần được tiếp tục thể hiện trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển công nghiệp công nghệ cao, xây dựng thành phố Cảng hiện đại, phát triển kinh tế biển, xây dựng chính quyền phục vụ và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực gắn với nền tảng văn hóa như mạch nguồn sức mạnh vươn xa.

Một giá trị nữa tôi cho rằng đặc biệt quan trọng là bài học về sức mạnh của Nhân dân. Cách mạng Tháng Tám không phải là sự nghiệp của một nhóm người mà là cuộc cách mạng của toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng. Vì vậy, trong quá trình phát triển Hải Phòng hôm nay, mọi chủ trương dù đúng đến đâu cũng chỉ có thể thành công khi được Nhân dân đồng tình, tham gia và thụ hưởng.

Điều này cũng lý giải vì sao khi triển khai các mô hình xây dựng Chủ nghĩa xã hội gắn với con người Xã hội chủ nghĩa, thành phố không chỉ đặt vấn đề tăng trưởng kinh tế mà đồng thời quan tâm đến chính quyền thân thiện, thượng tôn và tuân thủ pháp luật, nhà ở xã hội, chăm sóc sức khỏe toàn dân, trường học xã hội chủ nghĩa, đời sống văn hóa, môi trường sống và hạnh phúc của Nhân dân.

Đó cũng là điểm cốt lõi trong việc cụ thể hóa định hướng về xây dựng mô hình Chủ nghĩa xã hội gắn với con người Xã hội chủ nghĩa. Nghị quyết số 05-NQ/TU ngày 14/1/2026 của Thành ủy xác định mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố “Văn minh - Hạnh phúc”. Nói cách khác, tinh thần 19/8 hôm nay không chỉ nằm ở khát vọng làm cho Hải Phòng lớn mạnh hơn mà còn phải là khát vọng làm cho người dân Hải Phòng có cuộc sống tốt đẹp hơn. Tôi cho rằng đó chính là cách thiết thực nhất để nối dài giá trị của Cách mạng Tháng Tám trong thời đại hôm nay.

- Từ những giá trị lịch sử đó, theo đồng chí, Hải Phòng cần làm gì để biến hào khí 19/8 thành động lực tinh thần, thành hành động cụ thể, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng thành phố “Văn minh - Hạnh phúc”, hình mẫu tiêu biểu của Chủ nghĩa xã hội trong kỷ nguyên mới?

- Theo tôi, trước hết phải làm cho tinh thần yêu nước, niềm tự hào về truyền thống cách mạng của thành phố trở thành ý thức trách nhiệm và động lực hành động của mỗi cán bộ, đảng viên và người dân.

Hôm nay, chúng ta không còn đứng trước nhiệm vụ giành chính quyền như thế hệ cha anh năm 1945, nhưng lại đứng trước một cuộc đua mới: Cuộc đua về năng suất, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chất lượng nguồn nhân lực, chất lượng quản trị và chất lượng cuộc sống.

Vì vậy, phát huy hào khí 19/8 phải bắt đầu từ những việc rất cụ thể. Người cán bộ phải thực sự nêu gương, chính quyền phải gần dân, trọng dân và phục vụ nhân dân; doanh nghiệp phải đổi mới, sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh; người lao động phải không ngừng học tập, nâng cao tay nghề; thế hệ trẻ phải có khát vọng cống hiến, làm chủ khoa học, công nghệ và tương lai của thành phố.

Đối với công tác tuyên giáo và dân vận, yêu cầu đặt ra là phải đưa những chủ trương lớn của Trung ương và thành phố đến gần hơn với đời sống; đồng thời lắng nghe thực tiễn, phát hiện những mô hình hay, cách làm hiệu quả từ cơ sở để lan tỏa và nhân rộng.

Đặc biệt, phải tránh tư duy coi xây dựng các mô hình Chủ nghĩa xã hội chỉ là việc của một ngành, một cấp hay một cơ quan. Đây phải là quá trình có sự tham gia của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, trong đó Nhân dân vừa là chủ thể, vừa là người thụ hưởng và cũng là người đánh giá kết quả.

Thực tiễn triển khai Nghị quyết số 05-NQ/TU thời gian qua cho thấy, nhiều địa phương chủ động cụ thể hóa các mô hình phù hợp với điều kiện thực tế. Có nơi triển khai “Chính quyền thân thiện” gắn với cải cách hành chính, chuyển đổi số, tăng cường đối thoại với nhân dân; có nơi cụ thể hóa mô hình “Trường học xã hội chủ nghĩa” bằng việc xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, nhân văn, phát triển toàn diện học sinh.

81 năm trước, người Hải Phòng cùng cả nước đứng lên giành chính quyền để mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do. Hôm nay, trên nền tảng của độc lập, tự do, chúng ta phải tiếp tục viết tiếp khát vọng ấy bằng một Hải Phòng phát triển, văn minh, hạnh phúc; bằng một chính quyền vì nhân dân phục vụ; bằng một xã hội công bằng, nhân văn; và bằng những con người Hải Phòng có tri thức, bản lĩnh, trách nhiệm, khát vọng vươn lên.

Với truyền thống của thành phố Cảng Anh hùng giàu truyền thống và bản sắc văn hiến Xứ Đông, với nền tảng được tạo dựng qua các thời kỳ cách mạng và với quyết tâm chính trị cao, Hải Phòng có cơ sở để đi đầu trong xây dựng các mô hình Chủ nghĩa xã hội gắn với con người Xã hội chủ nghĩa, đóng góp những kinh nghiệm thực tiễn cho cả nước.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí!