Cơ ngơi tiền tỷ vẫn khó vay
HTX sản xuất, kinh doanh, dịch vụ nông nghiệp Thụy Hương có nhu cầu vay vốn nhưng chưa tiếp cận được nguồn vốn ngân hàng để đầu tư sản xuất.
Năm 2012, HTX nuôi trồng thủy sản sạch Dân Lập (xã Lập Lễ, huyện Thủy Nguyên) được thành lập với 24 thành viên. Tổng diện tích nuôi trồng của HTX là 32 ha. Trung bình mỗi năm, HTX bán được 450 tấn cá trắm đen và 25 tấn cá vược, doanh thu đạt hơn 20 tỷ đồng. Theo Giám đốc HTX nuôi trồng thủy sản sạch Dân Lập Đinh Khắc Vấn, để xây dựng được quy mô nuôi như hiện nay, mỗi thành viên HTX phải đầu tư ít nhất khoảng 5 tỷ đồng. Toàn bộ số kinh phí đầu tư đều do các thành viên tự xoay sở hoặc vay lãi cao từ các ngân hàng thương mại, chứ chưa tiếp cận được nguồn vốn vay ưu đãi trong lĩnh vực này. Điều kiện vay bắt buộc là phải có tài sản thế chấp là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trong khi đó, phần lớn các thành viên HTX đều đã sử dụng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở của gia đình để vay vốn đầu tư ban đầu. Khi đề cập việc lấy cơ sở hạ tầng khu nuôi trồng thủy sản làm tài sản bảo đảm, các ngân hàng đều từ chối cho vay vì cho rằng đây là tài sản thuê của Nhà nước.
Tương tự HTX nuôi trồng thủy sản sạch Dân Lập, từ khi thành lập đến nay, HTX sản xuất, kinh doanh, dịch vụ nông nghiệp Thụy Hương (huyện Kiến Thụy) chưa tiếp cận được nguồn vốn vay nào của ngân hàng trong lĩnh vực này dù HTX có nhu cầu. Theo Giám đốc HTX Nguyễn Thị Hà, HTX được thành lâp từ tháng 8-2017 với 9 thành viên, góp tổng số vốn hơn 700 triệu đồng. Bên cạnh tập trung các dịch vụ phục vụ sản xuất nông nghiệp, HTX mở rộng quy mô trong sản xuất gạo ruộng rươi và một số loại nông sản khác. Tuy HTX bước đầu kinh doanh có lợi nhuận song vẫn gặp khó khăn về vốn, nhất là vốn đầu tư hoàn thiện các khâu cơ giới hóa trong sản xuất lúa. Để có vốn đầu tư, HTX đề nghị vay vốn một chi nhánh ngân hàng trên địa bàn huyện Kiến Thụy. Song, HTX bị từ chối cho vay vì không đủ điều kiện về tài sản bảo đảm, dù số vốn đầu tư cơ sở hạ tầng của HTX lên tới hàng tỷ đồng.
Gỡ từ nhiều phía
Như vậy, rào cản lớn nhất hiện nay để các HTX, chủ trang trại, hộ sản xuất nông nghiệp có cơ ngơi tiền tỷ nhưng khó tiếp cận vốn vay ưu đãi của ngân hàng là tài sản thế chấp, cụ thể là giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trang trại và giá trị tài sản trên đất định giá quá thấp so với thực tế. Trước thực tế này, các hộ vay kiến nghị ngành ngân hàng xem xét các điều kiện khác có thể bảo đảm thế chấp để vay vốn như tài sản trên đất (nhà xưởng); tài sản hình thành từ vốn vay, dự án đầu tư, hợp đồng hợp tác, hợp đồng bảo hiểm… Ngân hàng Nhà nước cho phép hộ nông dân, trang trại được sử dụng trang thiết bị, cơ sở hạ tầng nhà kính làm tài sản thế chấp để vay vốn.
Trong khi đó, từ phía các ngân hàng, để cho vay, các ngân hàng đều xét đến các điều kiện phương án sản xuất- kinh doanh, khả năng trả nợ và tài sản bảo đảm. Trong bối cảnh nguồn vốn dồi dào như hiện nay, các ngân hàng luôn tạo điều kiện tối đa hỗ trợ khách hàng vay vốn. Đối với hộ sản xuất có phương án tốt, khả năng trả nợ, ngân hàng luôn ưu tiên. Tuy nhiên, đối với các ngân hàng, sản xuất nông nghiệp là lĩnh vực rủi ro cao. Chính vì vậy, để bảo đảm an toàn nguồn vốn, các ngân hàng cần có tài sản bảo đảm hoặc bảo hiểm, bảo lãnh tín dụng. Trong khi đó, phần lớn các hộ sản xuất, trang trại, HTX hiện nay chưa được cấp “bìa đỏ” hoặc có tài sản thế chấp là đất nhưng không có chứng nhận tài sản gắn liền với đất.
Theo ông Phạm Mạnh Hà, Giám đốc Agribank chi nhánh Vĩnh Bảo, ngân hàng luôn mong muốn cho nhiều khách hàng vay vốn và đáp ứng tối đa số vốn vay theo nhu cầu của khách hàng. Tuy nhiên, đối với lĩnh vực sản xuất nông nghiệp hiện nay, trở ngại lớn nhất của các ngân hàng là tài sản thế chấp của các khách hàng, nhất là các HTX, chủ trang trại, hộ sản xuất quy mô lớn. Do đó, phía các ngân hàng cho rằng, để tháo gỡ rào cản về thiếu tài sản thế chấp, chính sách về đất đai cần được “cởi trói”, trong đó, chính quyền địa phương cần tạo điều kiện cho nông dân thuê đất trang trại từ 10 đến 20 năm thay vì thời hạn 5 năm như hiện nay, giúp các chủ trang trại có đủ thời gian xây dựng và phát triển, từ đó tăng giá trị tài sản thế chấp vay vốn ngân hàng. Bên cạnh đó, thành phố chỉ đạo các quận, huyện, cơ quan chức năng đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gắn liền với tài sản trên đất; kiến nghị Chính phủ đề nghị Quốc hội sửa đổi quy định pháp luật cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản trên đất nông nghiệp, tạo thuận lợi cho nông dân có tài sản bảo đảm để vay vốn ngân hàng.
Hà Minh - Ảnh: Duy Lê
