Việc đồng xử lý chất thải trong lò nung xi –măng: Biện pháp hay, thực hiện kém

Các doanh nghiệp sản xuất xi măng gặp khó khăn trong tận dụng chất thải để đốt lò nung.

Tổng giám đốc Công ty xi-măng Vicem Hải Phòng Mai Hồng Hải cho biết: “Nhận thấy lợi ích của việc đồng xử lý rác thải trong lò nung xi-măng, công ty đầu tư hệ thống đốt rác thải sinh hoạt để cung cấp nhiệt cho hệ thống lò nung,  thay thế một phần nguyên liệu để sản xuất xi măng. Việc đồng xử lý chất thải trong lò nung xi-măng vừa tăng hiệu quả sản xuất, mang lại lợi ích lớn cho môi trường và giảm phát thải sản xuất. Tuy nhiên, công ty mới chỉ triển khai thử nghiệm, bởi, còn nhiều vướng mắc khi thực hiện biện pháp này.

Ngày 26-12-2011, Bộ Tài nguyên-Môi trường có Thông tư 44/2011/TT-BTNMT về quy định quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đồng xử lý chất thải trong lò nung xi-măng. Thông tư 44 quy định rõ các điều kiện cơ sở được cấp phép hành nghề quản lý chất thải, những loại chất thải không được đồng xử lý trong lò nung; quy định vận hành, quan trắc và giám sát môi trường. Theo quy định, cơ quan quản lý nhà nước về môi trường có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc thực hiện Quy chuẩn này. Tuy nhiên, việc hướng dẫn các công ty xi-măng thực hiện thông tư này của bộ, ngành trung ương như: Bộ Công thương, Tài nguyên-Môi trường chưa cụ thể, sát sao. Trong khi đó, thành phố chưa có cơ chế khuyến khích, tạo điều kiện để các chủ nguồn thải chuyển giao chất thải cho công ty xi-măng xử lý.

Đồng xử lý chất thải trong lò nung xi-măng là việc kết hợp quá trình sản xuất xi măng để xử lý chất thải nguy hại (CTNH), trong đó CTNH được sử dụng làm nhiên liệu, nguyên liệu thay thế trong sản xuất xi măng hoặc được thiêu hủy nhờ nhiệt độ trong lò nung.

Từ năm 2011 đến nay, Công ty xi-măng Vicem Hải Phòng chưa được cơ quan quản lý nhà nước về môi trường tư vấn, hướng dẫn làm thủ tục cấp giấy phép để hoạt động xử lý chất thải nói chung và chất thải nguy hại nói riêng.  Hiện, công ty mới chỉ được cấp sổ chủ nguồn CTNH. Giấy tờ không đầy đủ nên dù có đủ năng lực, điều kiện để xử lý chất thải rắn công nghiệp, CTNH, nhưng, Công ty xi-măng Vicem Hải Phòng vẫn phải ký hợp đồng với doanh nghiệp có chức năng để thu gom, xử lý toàn bộ lượng chất thải phát sinh trong hoạt động sản xuất. Cụ thể Công ty CP thương mại và dịch vụ kho vận Phú Hưng (nhà máy xử lý chất thải Minh Tân) thu gom xử lý chất thải thông thường. Công ty TNHH thương mại dịch vụ Toàn Thắng thu gom, xử lý CTNH.

Sớm có hướng tháo gỡ

Theo Tổng giám đốc Công ty xi-măng Vicem Hải Phòng Mai Hồng Hải, để các công ty xi-măng có thể tiêu hủy chất thải nguy hại và rác thải công nghiệp, Chính Phủ, các bộ hướng dẫn cấp phép hoạt động xử lý chất thải công nghiệp, CTNH, tạo điều kiện và là cầu nối với các tổ chức nước ngoài để được hỗ trợ tiếp cận các công nghệ xử lý các chất thải và nguồn nguyên liệu tái tạo cho sản xuất xi măng và có cơ chế hỗ trợ để các doanh nghiệp đầu tư đổi mới thiết bị, đổi mới công nghiệp. Về phía chính quyền địa phương, tạo điều kiện để các công ty sản xuất xi-măng được tham gia hoạt động xử lý CTNH, chất thải công nghiệp phát sinh trên địa bàn thành phố; có quy định cụ thể về việc giao lại chất thải của những doanh nghiệp chủ nguồn chất thải cho công ty xi-măng. Hiện có thực tế, doanh nghiệp phát sinh chất thải phải ký hợp đồng và trả phí cho doanh nghiệp thu gom và xử lý chất thải. Tuy nhiên, nếu công ty xi-măng tận dụng chất thải để đốt lò, không ít chủ nguồn thải có ý kiến phải được trả lại phí đối với việc thu mua rác. Bên cạnh đó, thành phố cần phát động phong trào phân loại rác đầu nguồn đối với rác thải sinh hoạt, bởi đối với rác thải sinh hoạt sau phân loại, công ty xi-măng cũng có thể xử lý trong các lò nung xi-măng.

Tại cuộc giám sát ở Công ty xi-măng Vicem Hải Phòng, đồng chí Trần Văn Minh, Phó chủ nhiệm Ủy ban khoa học, công nghệ và môi trường Quốc hội cho biết: “Không chỉ Công ty xi-măng Vicem Hải Phòng, hiện nhiều công ty trong Tổng công ty xi-măng Vicem có kiến nghị về việc đồng xử lý chất thải công nghiệp, CTNH trong lò nung xi-măng. Tiếp thu kiến nghị của các công ty, Ủy ban khoa học, công nghệ và môi trường Quốc hội sẽ làm việc với các bộ, ngành liên quan, sớm tìm hướng tháo gỡ, để biện pháp đồng xử lý chất thải trong lò nung xi-măng thực hiện trong thực tế, vừa góp phần xử lý chất thải, tiết kiệm nguồn nguyên liệu trong sản xuất xi-măng.