Vu Lan – mùa báo hiếu cha mẹ

Từ ngàn đời nay, đạo hiếu vẫn là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong đời sống tinh thần của người Việt. Giữa guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại, mùa Vu Lan tháng bảy như một lời nhắc nhớ: hiếu nghĩa với cha mẹ không phải ở những điều to tát, mà bắt đầu từ những cử chỉ giản dị, từ những quan tâm chân thành trong đời sống hằng ngày.

Còn cha mẹ là còn hạnh phúc

Sáng sớm rằm tháng bảy, gia đình chị Phạm Thị Diền, ở ngõ 261 đường Trần Nguyên Hãn (phường An Biên), chuẩn bị đồ xuống nhà nội để làm mâm cơm cúng tổ tiên. Khi đến nơi, mấy gia đình anh chị em bên nhà chồng cũng tề tựu đông đủ. Không khí trong nhà ấm cúng, gần gũi. Chị Diền chia sẻ: "Tôi may mắn là hai bên gia đình nội ngoại bố mẹ còn đầy đủ, lễ Vu Lan lại đúng vào ngày nghỉ nên cho con cái về ông bà để đại gia đình sum họp, tối thì về bà ngoại. Công việc nhiều khi cuốn đi, nhưng vợ chồng tôi luôn cố gắng mỗi ngày làm một việc nhỏ cho bố mẹ hai bên. Khi thì mua món ăn cha mẹ thích, khi thì ngồi nghe bố kể những câu chuyện thời trẻ đi thanh niên xung phong. Tôi nghĩ báo hiếu không phải chờ đến dịp Vu Lan, mà nằm ở những việc giản dị thường ngày. Ông bà giờ đều có tuổi, tinh thần quan trọng hơn vật chất, cứ thấy anh em, con cháu đoàn kết, yêu thương, sum họp là ông bà phấn khởi, khỏe thêm nhiều phần. Các con mình cũng thấy được ý nghĩa của tình gia đình, ruột thịt hơn".

Nhiều năm nay, anh Nguyễn Văn Lực, ở phường An Hải duy trì thói quen chiều thứ 7 lại về xã Trần Phú. Anh cho biết: "Đi nhiều thành quen, cứ chiều thứ 7 từ cơ quan về đã thấy vợ con hành trang sẵn sàng chờ bố đưa về quê. Mình làm gương cho con, để sau này chúng cũng biết hiếu kính với ông bà, cha mẹ. Tình cảm giữa mẹ chồng, nàng dâu cũng gắn bó hơn".

Còn với anh Nguyễn Đình Trường, từ nhiều năm nay, anh đều hoàn thành mục tiêu mỗi năm đưa mẹ đi thăm 1 - 2 danh thắng. Anh Trường chia sẻ: "Tôi nghĩ báo hiếu không phải chờ đến Vu Lan, mà nằm trong từng việc nhỏ sinh hoạt hằng ngày. Trước đây nhà nghèo, đông con, cả một đời mẹ tảo tần chắt chiu, nhịn ăn nhịn mặc, chẳng bao giờ biết đến đồng quà tấm bánh nên con cái thương lắm. Giờ mẹ còn sống ngày nào, tôi sẽ cố gắng để mẹ được đi đây đó để bù đắp những vất vả ngày xưa. Trước bà khỏe còn đi được Thái Lan, Singapore, mấy năm nay sức khỏe xuống dần đi trong nước, xuống nữa thì đi loanh quanh trong thành phố. Còn mẹ ngày nào là còn hạnh phúc ngày đó".

Hiếu nghĩa từ những quan tâm bình dị

Từ ngàn đời nay, trong tâm thức người Việt, đạo hiếu luôn được đặt lên hàng đầu. Vu Lan là dịp để nhớ đến công ơn sinh thành, nhưng báo hiếu thực sự không phải chỉ dừng ở nghi lễ. Hòa thượng Thích Quảng Tùng, Phó chủ tịch Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố từng chia sẻ: Việc báo hiếu đối với cha mẹ, ông bà khi còn sống có ý nghĩa hơn muôn lần việc cúng lễ mỗi dịp rằm tháng bảy. Bởi ai cũng có cha mẹ, ông bà, hãy sống cho trọn đạo làm con khi cha mẹ còn sống ngay tại mỗi gia đình bằng việc hiếu kính, yêu thương, tôn trọng. Xã hội hiện đại, quy mô gia đình thu nhỏ 1 - 2 thế hệ nên nhiều khi bố mẹ, ông bà không sống cùng con cháu, khi đó người cao tuổi sẽ cảm thấy rất cô đơn...

Rất tâm đắc với quan điểm đó, bà Nguyễn Thị Lan ở xã Trần Phú chia sẻ: "Người già chúng tôi chẳng cần gì nhiều, chỉ cần con cái về thăm, thấy con cháu quây quần là khỏe thêm muôn phần. Ở xa thì một cuộc gọi điện cũng làm chúng tôi vui cả ngày. Hiếu thảo là vậy thôi, giản dị lắm..."

Vu Lan không chỉ là ngày lễ tâm linh của Phật giáo, mà đã trở thành một nét văn hóa nhân văn của dân tộc được gìn giữ và duy trì. Trong xã hội hiện đại, khi quy mô gia đình ngày càng thu nhỏ, nhiều bậc cha mẹ, ông bà sống xa con cháu dễ rơi vào cô đơn thì đạo hiếu lại càng cần được bồi đắp. Hiếu nghĩa không nằm ở những lễ nghi phô trương hay vật chất xa hoa, mà ở sự quan tâm thường nhật: về thăm cha mẹ, nấu một bữa cơm ngon, hay đơn giản là lắng nghe những câu chuyện “ngày xưa” của người già. Mùa hè vừa qua, nhiều gia đình cho con tham gia khóa tu mùa hè tại các chùa. Những hoạt động như “bông hồng cài áo”, “rửa chân cho cha mẹ” đã trở thành trải nghiệm trực quan, chạm đến cảm xúc, giúp trẻ thấu hiểu sâu sắc hơn giá trị của tình thân và đạo hiếu.

Vu Lan vì thế không chỉ là một nghi lễ tâm linh, mà là lời nhắc nhở sâu sắc: hãy báo hiếu ngay từ những việc nhỏ. Bởi hạnh phúc lớn nhất đời người chính là còn cha mẹ để được yêu thương và để yêu thương. Đạo hiếu, từ những điều bình dị, sẽ trở thành nền tảng vững chắc cho gia đình hạnh phúc, xã hội gắn kết và con người sống nghĩa tình hơn.