Vụ lúa xuân 2020: Năng suất tăng, sản lượng giảm

Thu hoạch lúa xuân ở xã Thái Sơn (An Lão).

Theo Phòng Trồng trọt (Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng), đến giữa tháng 6-2020, các huyện cơ bản thu hoạch xong lúa xuân, năng suất lúa toàn thành phố ước đạt 69,7 tạ/ha, tăng 0,03 tạ/ha so với vụ xuân năm trước. Dẫn đầu năng suất lúa xuân toàn thành phố là các huyện: Vĩnh Bảo, Tiên Lãng ước đạt hơn 70,5 tạ/ha. Các huyện: An Dương, Thủy Nguyên ước đạt 70,33 tạ/ha; các huyện Kiến Thụy, An Lão ước đạt hơn 69 tạ/ha.

Vụ lúa xuân năm 2020, nhiều huyện mạnh dạn đưa nhiều giống chất lượng, năng suất cao vào sản xuất, thay thế dần các giống lúa truyền thống. Cụ thể, tại các huyện, giống lúa lai được gieo cấy với diện tích 8878 ha, chiếm 30% cơ cấu giống. Giống lúa thuần, lúa chất lượng cao được cấy với diện tích hơn 20 nghìn ha, chiếm hơn 60% cơ cấu giống. Các giống lúa này đều sinh trưởng, phát triển tốt, cho năng suất khá cao (70-72 tạ/ha).

Đánh giá về thành công của vụ lúa xuân năm 2020, Chi cục trưởng Chi cục  Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng Lê Việt Cường cho biết, năm nay, thời tiết khá thuận lợi để sản xuất lúa xuân. Bên cạnh đó, mặc dù ảnh hưởng của dịch bệnh COVID- 19 khiến công tác chỉ đạo sản xuất gặp nhiều khó khăn, các cấp ngành, chính quyền địa phương không thể tổ chức các cuộc họp để triển khai việc chỉ đạo sản xuất, song đều chỉ đạo trực tuyến cụ thể từng khâu, từng thời điểm sản xuất. Nhờ vậy, công tác chỉ đạo phòng trừ sâu bệnh gây hại lúa xuân kịp thời và đạt hiệu quả cao. Thời điểm lúa xuân đứng cái, làm đòng, sâu bệnh gây hại với mật độ khá cao. Diện tích lúa nhiễm các bệnh đạo ôn, sâu cuốn lá nhỏ và bị chuột gây hại là 5783 ha, bằng 17% tổng diện tích gieo cấy, cao gấp 3-4 lần so với cùng kỳ năm 2019. Trước tình hình này, ngành nông nghiệp cùng các cơ quan chuyên môn thường xuyên phối hơp các địa phương bám sát đồng ruộng, hướng dẫn nông dân các biện pháp phòng trừ hiệu quả. Một số địa phương có cách làm sáng tạo trong việc chỉ đạo phòng trừ sâu bệnh. Chẳng hạn, huyện Vĩnh Bảo tổ chức các xe lưu động tuyên truyền, hướng dẫn nông dân phòng trừ sâu bệnh.

Bên cạnh đó, thành công của vụ xuân năm nay là nhờ các huyện chuyển đổi mạnh cơ cấu trà lúa. Huyện Vĩnh Bảo mạnh dạn bỏ hẳn trà xuân sớm. Tại các huyện khác, trà xuân sớm cũng giảm  còn 3-5%. Việc giảm trà xuân sớm, chỉ còn trà xuân muộn giúp các huyện chỉ đạo sản xuất tập trung thuận lợi hơn, đưa được nhiều giống lúa chất lượng,  năng suất cao vào sản xuất.

Khắc phục tình trạng không cấy hết diện tích

Mặc dù vụ xuân năm 2020 năng suất khá cao song một số địa phương không đạt được sản lượng theo kế hoạch. Cụ thể, đến thời điểm này, toàn thành phố ước đạt sản lượng lúa hơn 202 nghìn tấn, giảm hơn 21 nghìn tấn so với kế hoạch từ đầu vụ. Nguyên nhân do các địa phương không cấy hết diện tích lúa xuân. Cụ thể, theo kế hoạch, toàn thành phố gieo cấy hơn 32 nghìn ha song thực tế diện tích gieo cấy lúa xuân là 28987 ha, đạt hơn 90% kế hoạch. Diện tích ruộng bỏ hoang vụ xuân năm 2020 tại các huyện là 2656 ha, tăng 73% so với vụ xuân năm 2019. Nguyên nhân do ở một số huyện, người lao động phần lớn đi làm tại các doanh nghiệp, không thiết tha với sản xuất nông nghiệp; một số diện tích đất bị xen kẹt trong các dự án khiến nông dân không cấy hết diện tích.

Theo Trưởng phòng Trồng trọt (Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng) Bùi Cảnh Đức, để rút kinh nghiệm cho vụ mùa tới, các huyện phải tập trung triển khai ngay các cuộc hội nghị, hội thảo trao đổi nguyên nhân việc nông dân bỏ ruộng ngày càng nhiều, từ đó sớm tìm ra giải pháp thích hợp, vận động nông dân cấy hết diện tích. Trong trường hợp cấy lúa không có hiệu quả, các huyện có thể vận động nông dân chuyển đổi cơ cấy cây trồng khác trên đất lúa; khuyến khích các mô hình gom ruộng bỏ hoang thành các vùng sản xuất tập trung hoặc cây trồng cho giá trị kinh tế cao.

Bên cạnh đó, để nâng cao hiệu quả sản xuất, Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn phải làm cầu nối doanh nghiệp với nông dân trong việc tiêu thụ sản phẩm lúa chất lượng sau thu hoạch. Các huyện chú trọng chỉ đạo sản xuất ngay từ đầu vụ. Đặc biệt, quan tâm phòng trừ sâu bệnh ngay từ sau khi thu hoạch lúa xuân,  ứng dụng cơ giới hóa vào đồng ruộng, sản xuất nông nghiệp theo hướng an toàn.