Xã Vĩnh Lại khắc phục ô nhiễm môi trường tại bãi rác tập trung thôn Đỗ Xá

Từng là "điểm đen" ô nhiễm

Bãi tập kết rác tại khu vực đồng Cầu Xiếc được quy hoạch từ năm 2016 - 2017, diện tích khoảng 5.000 m², phục vụ thu gom rác thải sinh hoạt của thôn Đỗ Xá, Đồng Vạn, các hộ kinh doanh khu vực chợ Đọ và khu dân cư lân cận. Tuy nhiên, lượng rác phát sinh tăng cao khiến bãi rác ngày càng ùn ứ.

"Tôi cùng nhiều hộ dân khác thường xuyên ra cánh đồng Cầu Xiếc canh tác. Đường ra đồng phải qua bãi rác tập trung. Mỗi lần đi qua là không chịu nổi, rác tràn xuống đường, mùi hôi thối nồng nặc, nước bẩn chảy lênh láng cả một khu vực", bà Trần Thị H., người dân thôn Đỗ Xá chia sẻ.

Tuyến đường bê tông nội đồng này dài khoảng 105 m, rộng 4 m. Trước đây, có thời điểm rác thải tràn xuống đường, cản trở việc đi lại và gây ô nhiễm. Rác tồn đọng phát sinh mùi hôi, nước rỉ rác; tình trạng đốt rác cũng tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường sống.

Người dân từng kiến nghị đến Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 13. Cơ quan này xác định vụ việc có dấu hiệu xâm phạm lợi ích công cộng về môi trường sống, thuộc phạm vi kiểm tra, xác minh theo cơ chế thí điểm Viện Kiểm sát khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ lợi ích công theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội.

Giữa tháng 3/2026, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 13 lập đoàn công tác trực tiếp kiểm tra hiện trường. Đoàn ghi nhận tình trạng đổ rác không đúng nơi quy định khiến tuyến đường bê tông bị rác lấp kín. Rác ùn ứ, bốc mùi hôi thối, chảy nước, ruồi nhặng sinh sôi. Việc đốt rác khiến khói bụi bay vào khu dân cư, gây ô nhiễm không khí, ảnh hưởng đến cuộc sống người dân các thôn Đồng Hy, Đỗ Xá, Đoan Xuyên.

Trao đổi với phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng, ông Nguyễn Văn Hướng, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Lại cho biết, cuối tháng 4/2026, UBND xã tổ chức họp với các ngành liên quan, lãnh đạo thôn và đại diện các tổ, nhóm vệ sinh môi trường để kiểm điểm, đề ra giải pháp khẩn trương dọn dẹp, khắc phục "điểm đen" ô nhiễm tại bãi rác Đỗ Xá.

Bên cạnh đó, xã tăng cường tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh nhằm nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh chung. Nhờ đó, tình trạng rác tràn mặt đường tại bãi rác cơ bản được xử lý.

Cần "lời giải" cho "bài toán" lâu dài

Giữa tháng 10/2026, phóng viên trở lại khu vực đồng Cầu Xiếc, thôn Đỗ Xá, ghi nhận những thay đổi so với tình trạng được phản ánh trước đó. Công tác dọn dẹp đã được triển khai, rác tồn đọng được xử lý ở mức độ nhất định. Đây là chuyển biến đáng ghi nhận sau khi cơ quan chức năng kiểm tra và chính quyền địa phương vào cuộc.

Tuy nhiên, theo đại diện UBND xã Vĩnh Lại, việc duy trì vệ sinh môi trường tại đây vẫn gặp khó khăn. Nhiều bãi rác khác trên địa bàn cũng có tình trạng tương tự. Các bãi rác cơ bản được thiết kế dạng hố để thu gom, san lấp, chôn lấp tạm thời, chưa phải giải pháp lâu dài. Diện tích bãi tập kết không tăng, trong khi lượng rác ngày càng nhiều.

"Tình trạng quá tải tại bãi rác thôn Đỗ Xá ở mức cao nhất, do người dân thôn này rất đông, lại có thêm lượng rác phát sinh từ khu vực chợ Đọ. Ngoài ra, ý thức của một số người dân còn thấp, không phân loại rác, tiện đường giao thông nên cũng tiện tay vứt rác bừa bãi khi đi qua đây. Một bãi rác ở thôn Tân Hương cũng đang dần quá tải như bãi rác ở thôn Đỗ Xá", ông Nguyễn Văn Chuyên, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Vĩnh Lại cho biết.

Bãi rác Đỗ Xá nằm gần đường giao thông và khu vực chợ, trong khi lượng rác phát sinh ngày càng lớn. Yêu cầu đặt ra không chỉ là dọn sạch rác tồn đọng mà còn phải duy trì thu gom, vận chuyển và xử lý thường xuyên, tránh tái diễn tình trạng cũ.

Khó khăn tại bãi rác Đỗ Xá cho thấy áp lực thu gom, xử lý chất thải ở địa phương. Theo UBND xã Vĩnh Lại, hiện có 15 bãi rác đang hoạt động, tất cả đều xử lý thủ công. Trong khi đó, lượng rác từ khu dân cư, chợ và hoạt động kinh doanh ngày càng tăng. Có thời điểm việc thu gom, xử lý chưa đáp ứng nhu cầu thực tế, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến cảnh quan, vệ sinh môi trường.

"Rất mong được các cấp, ngành quan tâm, khảo sát, đánh giá và tạo điều kiện để địa phương hoặc gần khu vực địa phương có một nhà máy xử lý rác thải tập trung để khắc phục triệt để tình trạng mất vệ sinh môi trường từ các điểm tập kết rác", ông Nguyễn Văn Hướng, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Lại nói thêm.

Trong khi chờ giải pháp căn cơ hơn, địa phương cần duy trì vệ sinh tại các bãi rác hiện có, đặc biệt là những điểm gần đường giao thông và khu dân cư như Đỗ Xá. Công tác thu gom, vận chuyển phải phù hợp với lượng rác phát sinh. Việc kiểm tra, giám sát cần được duy trì để kịp thời phát hiện, xử lý những trường hợp đổ rác không đúng quy định.

Bên cạnh trách nhiệm của chính quyền và đơn vị vệ sinh môi trường, mỗi người dân, hộ kinh doanh cũng cần bỏ rác đúng nơi, đúng thời gian quy định; không tùy tiện đổ rác ven đường, xuống bờ kênh và thực hiện phân loại rác tại nguồn. Khi giải pháp quản lý được duy trì thường xuyên, cùng với ý thức chấp hành của người dân, sẽ góp phần giảm áp lực xử lý, hạn chế rác tồn đọng và giữ gìn cảnh quan chung.