Y tế thể thao cần được đầu tư tương xứng

Những người làm việc không kể giờ giấc

Trung tâm Văn hóa - Thể thao Hải Phòng hiện có hơn 1.000 vận động viên, huấn luyện viên nhưng chỉ có 6 cán bộ, nhân viên y tế. Tại cơ sở 2 ở phường Hải Dương, khoảng 500 vận động viên, huấn luyện viên được phục vụ bởi 2 cán bộ y tế là Lê Đức Hùng, Lê Công Trọng và một nhân viên dược phụ trách phát thuốc.

Với số lượng người cần chăm sóc lớn, công việc của đội ngũ nhân viên y tế không chỉ dừng lại ở sơ cứu hay xử lý những chấn thương phát sinh trong tập luyện. Họ còn phải trực tại trung tâm, phục vụ các giải đấu và theo một số đội tuyển đi thi đấu.

Áp lực ấy thể hiện rõ trong hơn một tuần diễn ra Giải bóng bàn vô địch quốc gia Báo Nhân Dân do Hải Phòng đăng cai vào tháng 8 vừa qua. Hai nhân viên y tế Lê Đức Hùng và Lê Công Trọng phải túc trực gần như toàn bộ thời gian.

Họ có mặt trước giờ thi đấu để kịp thời hỗ trợ vận động viên gặp vấn đề trong lúc khởi động, đồng thời là những người ra về cuối cùng bởi sau trận vẫn có vận động viên cần được xoa bóp, hỗ trợ phục hồi.

Đối với vận động viên thể thao thành tích cao, những cơn đau cơ, tình trạng quá tải hay chấn thương dai dẳng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tập luyện và phong độ thi đấu. Vận động viên Bùi Ngọc Lan, tay vợt chủ lực của bóng bàn nữ Hải Phòng thường xuyên cần sự hỗ trợ của phòng y tế do những chấn thương kéo dài. Ngay cả tay vợt trẻ sinh năm 2009 Nguyễn Ngọc Kim Ngân cũng cần được hỗ trợ phục hồi sau mỗi trận đấu.

Những trường hợp này cho thấy chăm sóc y tế là công việc diễn ra liên tục. Nhân viên y tế phải theo sát tình trạng sức khỏe, hỗ trợ phục hồi và nhận biết những dấu hiệu bất thường để hạn chế nguy cơ chấn thương trở nên nghiêm trọng hơn.

Trong khi đó, cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả chăm sóc hồi phục. Khi nhân lực ít, phạm vi công việc rộng, việc dành đủ thời gian theo dõi thể trạng, phòng ngừa chấn thương và xây dựng chương trình phục hồi phù hợp với từng vận động viên càng trở nên khó khăn.

Huấn luyện viên wushu Nguyễn Đức Huấn cho biết, những nội dung đối kháng rất dễ xảy ra chấn thương cho vận động viên. Đáng tiếc nhất là trường hợp của Nguyễn Bảo Long. Võ sĩ giàu tiềm năng sinh năm 1994 bị đứt dây chằng chéo và buộc phải giã từ sự nghiệp thi đấu. Vì thế nhân viên y tế có vai trò quan trọng trong việc kịp thời xác định chấn thương để can thiệp hoặc chuyển đến các cơ sở y tế khác.

Củng cố y tế, nâng chất lượng thể thao

Tại Trung tâm Văn hóa - Thể thao Hải Phòng, nhiều môn thể thao có vận động viên thường xuyên đối mặt với nguy cơ chấn thương. Đặc biệt, các nội dung đối kháng của những môn võ tiềm ẩn nguy cơ chấn thương thậm chí cao. Nhìn vào sự đầu tư cho y tế thể thao trong bóng đá tại một số câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp sẽ thấy sự chênh lệch về điều kiện chăm sóc sức khỏe vận động viên.

Câu lạc bộ Hà Nội có chuyên gia vật lý trị liệu người Nhật Bản Daisuke Nawa, đồng thời hợp tác với Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc trong hai mùa giải 2025/26 và 2026/27 nhằm tăng cường chăm sóc sức khỏe cho cầu thủ.

Điểm đáng chú ý là sự phối hợp giữa bộ phận y tế của câu lạc bộ với cơ sở khám, chữa bệnh chuyên nghiệp, kết hợp chăm sóc sức khỏe thường xuyên với khả năng tiếp cận dịch vụ chuyên sâu khi cần thiết. Cầu thủ không chỉ được hỗ trợ sau chấn thương mà còn được theo dõi thể trạng, đánh giá nguy cơ, phục hồi chức năng và đánh giá, kiểm tra khả năng trở lại thi đấu.

Đây cũng là hướng đi Hải Phòng có thể nghiên cứu, vận dụng phù hợp với điều kiện thực tế. Khi vận động viên gặp chấn thương vượt quá khả năng xử lý tại chỗ, việc được chẩn đoán và điều trị kịp thời là rất quan trọng. Sau đó, thông tin chuyên môn cần được trao đổi với đội ngũ y tế của trung tâm để theo dõi quá trình hồi phục, phối hợp với huấn luyện viên và xác định thời điểm trở lại tập luyện an toàn.

Hải Phòng đặt mục tiêu đến năm 2030 có hơn 1.400 vận động viên luyện tập tập trung, mỗi năm phấn đấu tăng thêm khoảng 100 vận động viên. Khi quy mô lực lượng tăng lên, nhu cầu chăm sóc sức khỏe, xử lý chấn thương và phục hồi thể lực cũng sẽ gia tăng.

Bởi vậy, phát triển thể thao thành tích cao cần đi đôi với củng cố hệ thống y tế thể thao. Cùng với nhân lực, cần đầu tư trang thiết bị thiết yếu, nâng cấp phòng y tế và tạo điều kiện để cán bộ, nhân viên được đào tạo chuyên sâu về y học thể thao, xử lý chấn thương và phục hồi chức năng. Việc cải thiện chế độ đãi ngộ, bố trí lịch trực hợp lý cũng rất cần thiết để đội ngũ y tế có thể duy trì chất lượng công việc lâu dài.

Khát vọng nâng cao thành tích thể thao Hải Phòng đến năm 2030 không chỉ được đo bằng số lượng vận động viên hay huy chương giành được. Một nền thể thao phát triển bền vững còn cần bảo vệ sức khỏe, kéo dài sự nghiệp thi đấu, phát huy tối đa năng lực và khai phá tiềm năng của vận động viên. Để đạt mục tiêu đó, việc quan tâm đúng mức đến đội ngũ y tế thể thao là yêu cầu không thể thiếu.