45 ngày thần tốc giải phóng mặt bằng dự án đường sắt

Rõ thời hạn

Tại cuộc kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng Dự án Đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đoạn qua khu vực phía đông thành phố ngày 15/8, đồng chí Lê Trung Kiên, Phó Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các địa phương: An Quang, An Khánh, An Lão, An Hưng, Kiến Minh, Kiến Thụy, Đông Hải, Hải An, đặc khu Cát Hải (trừ phường Nam Đồ Sơn) bước vào chiến dịch 45 ngày thần tốc triển khai công tác giải phóng mặt bằng dự án. Thời hạn được đưa ra rõ ràng với các địa phương: trong tháng 8/2026 hoàn thành giải phóng mặt bằng đối với đất nông nghiệp và trong tháng 9/2026 hoàn thành đối với đất ở và đất khác.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng Dương Đình Ổn cho biết, sau khi nhận bản trích lục địa chính, các địa phương chủ động lập báo cáo nguồn gốc sử dụng đất, tiến hành họp dân, ban hành thông báo thu hồi đất đối với người có đất thu hồi.

Đến ngày 15/8, 7/10 địa phương phía đông (trừ các xã An Lão, An Quang, Kiến Minh) đã tiến hành giải phóng mặt bằng 419.291,7/2.723.308,2 m² đất.

Trong đó, xã An Hưng đã giải phóng mặt bằng 7.996/14.696,9 m², đạt 54%; xã An Khánh 25.100/189.500 m², đạt 13%; xã Kiến Thụy 18.395,4/63.441,5 m², đạt 29%; phường Đông Hải 188.968,2/472.967,5 m², đạt 39,95%; phường Hải An 4.964,6/ 89.378,7 m², đạt 6%; phường Dương Kinh 14.634/279.867,1 m², đạt 5,23%; đặc khu Cát Hải 159.299,9/600.066,4 m², đạt 26,5%.

Chủ tịch UBND xã An Khánh Phạm Thị Hoa cho biết, tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng chạy qua địa bàn xã có chiều dài hơn 7 km. Qua thống kê, địa phương thực hiện giải phóng mặt bằng đối với 18,4 ha, gồm: 10,9 ha đất nông nghiệp; 1,1 ha đất ở và đất khác là 6,4 ha, liên quan đến 474 hộ dân và 7 tổ chức. Đặc biệt, dự án thực hiện di chuyển gần 500 ngôi mộ. Đối với diện tích đất nông nghiệp và mộ, địa phương hiện hoàn thành việc xác định, trích lục nguồn gốc đất, kiểm kê, lập danh sách và công khai phương án. Để hoàn thành giải phóng mặt bằng đối với 117 hộ đất ở và 357 hộ đất nông nghiệp thu hồi trên địa bàn xã theo yêu cầu của thành phố là thách thức không nhỏ với cấp ủy, chính quyền địa phương.

Xã Kiến Minh là một trong những địa phương có diện tích giải phóng mặt bằng lớn ở khu vực phía đông thành phố với 932.396,5 m². Trong đó, đất nông nghiệp là 805.374,1 m², liên quan đến 770 hộ dân; đất ở 187,3 m² liên quan đến 3 hộ; còn lại 117.835,1 m² đất do xã quản lý.

Ông Phạm Tiến Thuật, Chủ tịch UBND xã Kiến Minh cho biết, sau khi được bàn giao mốc giới giải phóng mặt bằng từ Ban Quản lý dự án đường sắt (Bộ Xây dựng), địa phương đã thực hiện nhiều nhiệm vụ như xác nhận trích lục, trích đo địa chính, thông báo thu hồi đất, niêm yết phương án thu hồi. Theo kế hoạch, đến 17/8, địa phương công khai phương án, tổ chức chi trả kinh phí bồi thường đối với 199 hộ có đất nông nghiệp để thu hồi 22 ha đất. Trong tháng 8, địa phương phê duyệt và tổ chức chi trả đối với số hộ có đất nông nghiệp còn lại. Cùng với đó, địa phương thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến giải phóng mặt bằng đối với 3 hộ có đất ở, phấn đấu hoàn thành trong tháng 9 tới.

Vào cuộc quyết liệt, gỡ từng “điểm nghẽn”

Thực tế cho thấy khối lượng công việc giải phóng mặt bằng Dự án tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng qua khu vực phía đông thành phố rất lớn, thời gian gấp. Trong quá trình triển khai cũng cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết đồng thời.

Chủ tịch UBND đặc khu Cát Hải Phan Viết Điện cho rằng, quá trình giải phóng mặt bằng dự án gặp một số khó khăn, vướng mắc do thay đổi phương án hướng tuyến, bàn giao mốc giới chính thức, dẫn tới việc địa phương đã kiểm kê, lập phương án, chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, nay theo mốc bàn giao mới không thuộc phần thu hồi đất. Việc thay đổi mốc giới khiến phát sinh một số khu dân cư trên địa bàn nằm xen kẹt giữa tuyến đường sắt với đường Tân Vũ – Lạch Huyện.

Trong khi đó, theo Chủ tịch UBND phường Dương Kinh Đặng Xuân Điện, diện tích giải phóng mặt bằng phục vụ dự án qua địa bàn phường sẽ thu hồi 0,85 ha nghĩa trang hiện trạng và phải di chuyển hơn 500 ngôi mộ. Tuy nhiên, hiện địa phương không còn quỹ đất để mở rộng nghĩa trang.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng Dương Đình Ổn, trước vướng mắc của các địa phương, sở có hướng dẫn tháo gỡ từng "điểm nghẽn" để đẩy nhanh tiến độ. Trong đó, đối với khu đất xen kẹt, để bảo đảm điều kiện sinh sống cho người dân bị ảnh hưởng tại các khu vực này và tối ưu hóa sử dụng quỹ đất, các địa phương đề xuất xác định nhu cầu di dời, tái định cư của người dân để thực hiện thu hồi đất, giải phóng mặt bằng theo cơ chế đặc thù được Quốc hội phê chuẩn tại Nghị quyết số 187/2025/QH15 ngày 19/2/2025.

Đối với kiến nghị của phường Dương Kinh, nếu qua rà soát địa phương không còn quỹ đất nghĩa trang dự phòng, UBND phường Dương Kinh nhanh chóng đề xuất UBND thành phố xem xét, cho phép mở rộng nghĩa trang hiện trạng khác trên cơ sở bảo đảm các điều kiện về quy hoạch được phê duyệt.

Khối lượng công việc giải phóng mặt bằng rất lớn. Do đó, các địa phương xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Trong đó, tăng cường công tác tuyên truyền, vận động, bám sát địa bàn, nắm chắc tiến độ thực hiện công việc từng ngày. Với những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện cần được phân loại cụ thể để có giải pháp tương ứng. Qua đó, giúp dự án thi công, đưa vào khai thác đúng tiến độ, góp phần tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội thành phố.