An sinh bền vững từ chính sách bảo hiểm thiết thực

Niềm vui thiết thực

Từ ngày 1/1/2026, theo Nghị quyết 57/2025/NQ-HĐND của HĐND thành phố Hải Phòng, ngân sách thành phố sẽ hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế (BHYT) cho nhiều nhóm đối tượng yếu thế. Cụ thể gồm: người từ 60 - 74 tuổi không có lương hưu; người nhiễm HIV/AIDS; đảng viên được tặng Huy hiệu từ 40 năm tuổi Đảng trở lên chưa hưởng chế độ hưu trí, trợ cấp xã hội. Việc hỗ trợ này giúp các đối tượng trên không phải tự đóng tiền mua thẻ bảo hiểm y tế nhưng vẫn được hưởng đầy đủ quyền lợi khám, chữa bệnh theo quy định, qua đó tăng thêm “lưới an sinh” trong bối cảnh già hóa dân số ngày càng rõ nét.

Ông Nguyễn Văn Thanh, 67 tuổi, trú tại phường Thành Đông, là một trong những người dân phấn khởi trước chính sách mới. Không có lương hưu hằng tháng, thu nhập chủ yếu dựa vào nghề lao động tự do và sự hỗ trợ của gia đình, ông Thanh cho biết: “Tuổi cao, sức khỏe giảm, chi phí khám chữa bệnh là nỗi lo thường trực. Từ năm 2026, tôi được Nhà nước hỗ trợ 100% chi phí bảo hiểm y tế, mỗi khi đi khám bệnh không còn canh cánh chuyện tiền bạc, vì thế cũng yên tâm hơn rất nhiều”.

Bên cạnh đó, chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện còn mang lại niềm vui thiết thực cho các gia đình trẻ. Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, từ ngày 1/7/2025, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện ngoài quyền lợi hưu trí, tử tuất, còn được hưởng chế độ thai sản nếu đã đóng từ đủ 6 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh con. Đây là điểm mới mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc khi lần đầu tiên mở rộng quyền lợi thai sản cho khu vực lao động phi chính thức.

Chị Vũ Thị Tường Vi, phường Hải An, từng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc từ năm 2019. Khi chuyển sang làm việc tự do, chị chủ động tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Mới đây, sau khi sinh con, chị được nhận 2 triệu đồng trợ cấp thai sản. “Số tiền không quá lớn nhưng rất kịp thời, giúp gia đình giảm bớt áp lực chi tiêu khi có thêm thành viên mới. Quan trọng hơn, tôi thấy mình không bị đứng ngoài các chính sách an sinh”, chị Vi chia sẻ.

Theo quy định, khoản trợ cấp thai sản này không trích từ quỹ đóng của người tham gia mà do ngân sách Nhà nước chi trả, thể hiện rõ sự chia sẻ của xã hội đối với lao động tự do. Cùng với đó, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện khi đủ điều kiện hưởng lương hưu còn được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí, với mức hưởng 95% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi, tạo sự bảo đảm kép về thu nhập và chăm sóc sức khỏe khi tuổi cao.

Lan tỏa chính sách nhân văn

Để các chính sách mới thực sự đi vào cuộc sống, bảo hiểm xã hội thành phố Hải Phòng đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Công tác truyền thông được đổi mới theo hướng gần dân, sát cơ sở, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Hình thức “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, kết hợp hội nghị đối thoại cộng đồng, tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh cơ sở giúp người dân nắm rõ quyền lợi, nghĩa vụ khi tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

Bên cạnh truyền thông, Bảo hiểm xã hội thành phố còn chú trọng cải thiện dịch vụ, thủ tục và ứng dụng công nghệ thông tin. Theo bà Nguyễn Thị Phương, Phó giám đốc Bảo hiểm xã hội thành phố, thời gian qua, công tác tiếp nhận và hướng dẫn hồ sơ tại cơ quan bảo hiểm thực hiện theo cơ chế "một cửa", công khai, minh bạch.

Các chính sách hỗ trợ mức đóng từ ngân sách Nhà nước và thành phố cũng là động lực quan trọng khuyến khích người dân tham gia. Hiện nay, mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện tối thiểu là 330.000 đồng/tháng. Tuy nhiên, tại Hải Phòng giai đoạn 2026 - 2030, người tham gia được hỗ trợ từ 30% - 80% mức đóng, tùy nhóm đối tượng. Có những trường hợp người dân chỉ cần đóng khoảng 2.000 - 3.000 đồng/ngày đã có cơ hội tích lũy cho lương hưu, hưởng chế độ thai sản, tử tuất và được cấp thẻ bảo hiểm y tế khi về già.

Nhờ những giải pháp đồng bộ đó, năm 2025, Hải Phòng đạt nhiều kết quả tích cực trong thực hiện chính sách an sinh xã hội. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 95,25% dân số; tỷ lệ lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia bảo hiểm xã hội đạt 55,5%. Tổng số thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp đạt trên 30.000 tỷ đồng; công tác quản lý tài chính được giữ vững kỷ cương. Ngành Bảo hiểm xã hội thành phố còn vận động trao tặng gần 1.900 thẻ bảo hiểm y tế và hơn 150 sổ bảo hiểm xã hội cho người có hoàn cảnh khó khăn.

Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, với việc triển khai đồng bộ Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi cùng các nghị quyết hỗ trợ của địa phương, chính sách bảo hiểm tự nguyện và bảo hiểm y tế tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột của hệ thống an sinh xã hội. Đây không chỉ là “phao cứu sinh” khi người dân gặp rủi ro, mà còn là nền tảng lâu dài bảo đảm thu nhập, chăm sóc sức khỏe, góp phần tạo sự ổn định và yên tâm cho mỗi gia đình, mỗi cộng đồng, hướng tới mục tiêu an sinh xã hội bền vững, không để ai bị bỏ lại phía sau.