Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến về dự thảo sửa đổi Luật Nhà ở, trong đó đề xuất kiểm soát chặt việc mua bán, chuyển nhượng nhà ở xã hội.
Theo dự thảo, sau 5 năm sử dụng, người sở hữu nhà ở xã hội khi muốn chuyển nhượng sẽ không còn được bán tự do theo cơ chế thị trường như hiện nay, mà chỉ được giao dịch với người đủ điều kiện hưởng chính sách.
Mục tiêu là hạn chế lợi dụng chính sách và tạo thêm cơ hội cho người thu nhập thấp tiếp cận nhà ở, đồng thời bảo đảm ý nghĩa của chính sách an sinh xã hội.
Hiện nay, theo Luật Nhà ở 2023, người mua nhà xã hội được phép bán lại sau 5 năm kể từ khi thanh toán đủ tiền và được cấp giấy chứng nhận, thực hiện theo cơ chế thị trường, tức có thể bán cho bất kỳ ai.
Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo cho rằng quy định này đang làm hao hụt quỹ nhà ở xã hội, khi nhiều căn hộ sau thời hạn này được bán như nhà thương mại, không còn phục vụ đúng nhóm được hỗ trợ.
Trong bối cảnh quỹ đất hạn chế và nhu cầu nhà ở của người thu nhập thấp còn lớn, Bộ Xây dựng cho rằng cần điều chỉnh để giữ đúng mục tiêu an sinh và đề xuất chỉ cho phép chuyển nhượng nhà ở xã hội cho người thuộc diện được hưởng chính sách.
Trước đó, Viện Nghiên cứu thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE) cũng kiến nghị nhà ở xã hội chỉ nên chuyển nhượng cho người đủ điều kiện, hoặc buộc chủ sở hữu hoàn trả toàn bộ ưu đãi nếu bán ra ngoài sau 5 năm sở hữu.
Theo VARS IRE, dù phục vụ nhu cầu an sinh, loại hình này vẫn bị đầu cơ, khi nhiều người mua không phải để ở mà sang nhượng kiếm lời, đẩy giá lên cao và khiến người thu nhập thấp khó tiếp cận. Hoạt động này làm méo mó thị trường và tước đi cơ hội của nhóm cần hỗ trợ. Vì vậy, ngoài việc tăng cường thanh tra, xử phạt chủ đầu tư và người vi phạm, cần có khung pháp lý quy định rõ việc bán lại sau 5 năm chỉ được thực hiện với người đủ điều kiện và được cơ quan chức năng xác nhận.
PV
