Hợp đồng chuyển nhượng đất chỉ có giấy viết tay, không được công chứng hoặc chứng thực là giao dịch vi phạm quy định về hình thức.
- Trước đây, tôi bán một thửa đất cho người quen, chỉ có giấy viết tay, không công chứng, không chứng thực. Bên mua chưa làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nay họ nhờ tôi ký bổ sung hồ sơ để làm sổ đỏ. Giá đất hiện tăng nhiều so với trước. Xin hỏi, giao dịch mua bán bằng giấy viết tay như vậy có giá trị pháp lý không? Tôi có quyền đòi lại phần đất đã bán không?
VŨ THỊ HOA (phường Chí Linh)
- Luật sư Đinh Ngọc Phán, Trưởng Văn phòng Luật sư Tâm Đức Phúc, Đoàn Luật sư thành phố Hải Phòng cho biết: Theo điều 31 Luật Đất đai 2024, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất bắt buộc phải được lập thành văn bản và phải công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác. Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015 cũng xác định hình thức là một trong các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự.
Như vậy, về nguyên tắc, hợp đồng chuyển nhượng đất chỉ có giấy viết tay, không được công chứng hoặc chứng thực là giao dịch vi phạm quy định về hình thức, có thể bị tòa án tuyên vô hiệu nếu phát sinh tranh chấp.
Tuy nhiên, pháp luật hiện hành cũng có cơ chế bảo vệ sự ổn định của các giao dịch dân sự đã được thực hiện trên thực tế. Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015 quy định: Giao dịch dân sự đã được xác lập bằng văn bản nhưng vi phạm quy định bắt buộc về công chứng, chứng thực mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì theo yêu cầu của một bên hoặc các bên, tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực của giao dịch đó.
Nếu việc mua bán đất diễn ra hoàn toàn tự nguyện, bên mua đã thanh toán tiền, đã nhận đất, sử dụng ổn định trong nhiều năm, không có tranh chấp… thì tòa án có thể xem xét công nhận hiệu lực của hợp đồng viết tay.
Việc lấy lại đất chỉ có thể đặt ra khi hai bên tự nguyện thỏa thuận hủy bỏ giao dịch, hoặc khi tòa án tuyên bố hợp đồng vô hiệu và buộc các bên hoàn trả cho nhau những gì đã nhận theo quy định của pháp luật. Ngoài các trường hợp này, người đã chuyển nhượng đất không được tự ý đòi lại tài sản.
.
.jpg "Chuyển thẩm quyền chứng thực giao dịch từ 28 xã, phường ở Hải Phòng sang các tổ chức hành nghề công chứng")
