Đề nghị tăng kiểm soát định giá đất tại khu kinh tế đặc biệt

Sáng 11/8, 4 đại biểu Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng phát biểu thảo luận ở hội trường Kỳ họp không thường lệ thứ nhất Quốc hội khoá XVII.

Những bất cập trong quy định về khu kinh tế đặc biệt

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội băn khoăn nhất về định giá đất tại khu kinh tế đặc biệt theo khoản 2 điều 50.

Báo cáo giải trình của cơ quan soạn thảo cho rằng bắt buộc thành lập Hội đồng thẩm định giá đất cấp tỉnh sẽ làm tăng trình tự, thủ tục và không phù hợp với yêu cầu phân cấp.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn cho rằng giá đất là căn cứ trực tiếp xác định nghĩa vụ tài chính của nhà đầu tư và giá trị tài sản công. Khu kinh tế đặc biệt có khả năng phát sinh biến động lớn về giá trị đất đai khi được đầu tư hạ tầng và áp dụng cơ chế đặc thù. Vì vậy, càng phân quyền mạnh càng phải tăng lớp kiểm soát độc lập.

Theo đại biểu Sơn, chính báo cáo giải trình cũng xác định khu kinh tế đặc biệt không phải đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt theo Hiến pháp mà vẫn là đơn vị hành chính cấp xã được công nhận để áp dụng cơ chế đặc thù.

"Như vậy, một đơn vị vẫn là cấp xã nhưng được trao thẩm quyền quyết định giá đất đối với khu vực có giá trị đất đai lớn thì cơ chế kiểm soát phải tăng lên hay giảm đi? Nếu giao Chủ tịch UBND ở khu kinh tế đặc biệt vừa tổ chức xác định, vừa thẩm định, vừa quyết định giá đất, đồng thời được chỉ định tổ chức tư vấn thì mức độ tập trung quyền trong một khâu rất lớn", đại biểu Sơn băn khoăn.

Đại biểu đề nghị giữ Hội đồng thẩm định giá đất cấp tỉnh với dự án có giá trị đất đai lớn, tách bạch khâu tư vấn, thẩm định và quyết định. Không nên đánh đổi cơ chế kiểm soát tài sản công lấy việc rút ngắn vài bước thủ tục.

Cùng quan tâm tới quy định về khu kinh tế đặc biệt, đại biểu Bùi Xuân Hải, Hiệu trưởng Trường Đại học Hải Phòng cho biết dự thảo đang xác định khu kinh tế đặc biệt với ranh giới, địa lý xác định trong 1 xã, phường.

Đại biểu đề nghị không quy định gắn khu kinh tế đặc biệt với 1 xã, phường mà quy định một ranh giới địa lý xác định khu kinh tế đặc biệt do Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc Chính phủ quyết định để bảo đảm tính linh hoạt, bảo đảm các điều kiện, không gian cho khu kinh tế đặc biệt phát triển.

Mở rộng chính sách thu hút, trọng dụng và phát triển nguồn nhân lực

Đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa, đại biểu hoạt động chuyên trách Ủy ban Văn hoá và Xã hội của Quốc hội đề nghị bổ sung thẩm quyền của HĐND trong việc quyết định các chính sách ưu đãi cao hơn về bố trí quỹ đất cho hệ thống thiết chế văn hóa, thư viện, bảo tàng, trung tâm văn hóa, cơ sở biểu diễn nghệ thuật, công viên văn hóa, không gian sáng tạo và các công trình phục vụ sinh hoạt cộng đồng.

Về thu hút, trọng dụng và phát triển nguồn nhân lực, đại biểu đề nghị mở rộng phạm vi chính sách thu hút, đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao đến các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, công tác xã hội, bảo tồn di sản và công nghiệp văn hóa.

Về phạm vi áp dụng đối với các thành phố trực thuộc Trung ương, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa đề nghị quy định ngay trong luật những nội dung áp dụng chung cho các thành phố trực thuộc Trung ương, ít nhất là các cơ chế, chính sách trong phát triển văn hóa, thể thao, du lịch, giáo dục, đào tạo, y tế và an sinh xã hội, giúp các thành phố trực thuộc Trung ương đáp ứng tốt hơn yêu cầu là trung tâm phát triển của vùng trong các lĩnh vực này.

Phát huy nguồn lực Trung tâm Tài chính quốc tế

Đại biểu Lã Thanh Tân, Ủy viên Thành uỷ, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng phát biểu tập trung về nội dung được quy định tại điều 23 dự thảo luật về Trung tâm tài chính quốc tế, đồng thời góp ý hoàn thiện thêm để quy định này phát huy hiệu quả tối đa trong thực tiễn.

Theo đại biểu Lã Thanh Tân, bản chất của một Trung tâm Tài chính quốc tế phải đóng vai trò đầu mối dẫn vốn, tức là thu hút và luân chuyển dòng vốn quốc tế vào nền kinh tế trong nước chứ không chỉ là nơi đặt trụ sở của các chế định, các định chế nước ngoài.

Theo quy định tại khoản 3 Điều 14 Nghị định 324 về chính sách tài chính trong Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam, với tư cách thành viên của trung tâm được xác lập trên nguyên tắc đăng ký chứ không theo ranh giới địa lý. Hệ quả là khái niệm "phần còn lại của Việt Nam" lại bao gồm cả chính quyền thành phố và các tổ chức, cá nhân trên địa bàn nhưng không mang tư cách thành viên.

Chính quy định này đã hạn chế, không cho phép các tổ chức trong nước được sử dụng dịch vụ của thành viên. Vì vậy, ngay tại Trung tâm Tài chính quốc tế, chính quyền thành phố và các doanh nghiệp Việt Nam vẫn không thể trực tiếp phát hành trái phiếu, chứng khoán quốc tế.

"Nói cách khác, dòng vốn lúc này mới chỉ đi theo một chiều từ bên ngoài vào thông qua các thành viên chứ không hình thành được cơ chế để chủ thể trong nước tiếp cận, huy động vốn quốc tế ngay tại sân nhà", đại biểu Lã Thanh Tân nêu quan điểm.

Do đó, đại biểu đề xuất bổ sung một nội dung vào Điều 23 dự thảo Luật Phát triển đô thị theo hướng Chính phủ, chính quyền thành phố và các tổ chức trong nước nếu đủ điều kiện phát hành thì được sử dụng dịch vụ tài chính, dịch vụ hỗ trợ của thành viên phù hợp với giấy phép trong phạm vi phục vụ hoạt động phát hành, niêm yết, giao dịch chứng khoán nhằm thu hút vốn quốc tế.

Đây chính là cầu nối cần thiết để Trung tâm tài chính quốc tế thực sự vận hành như một bản lề nối liền nguồn lực trong nước với thị trường vốn toàn cầu, với mục tiêu là đưa thành phố vào mạng lưới các trung tâm tài chính quốc tế hàng đầu khu vực, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số thông qua huy động vốn trung, dài hạn, thúc đẩy tài chính xanh và kết nối dòng vốn đầu tư nước ngoài với nhu cầu phát triển hạ tầng, công nghệ của thành phố.