Dự thảo sửa đổi Luật Đất đai 2024 đề xuất xem xét công nhận các giao dịch chuyển nhượng đất bằng giấy viết tay phát sinh trong giai đoạn từ 1/7/2014 đến trước 1/8/2024.
Trong đề xuất đưa dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai vào chương trình xây dựng pháp luật năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ dự kiến điều chỉnh khoảng 65 điều của Luật Đất đai 2024 nhằm xử lý nhiều vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.
Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất xem xét công nhận quyền sử dụng đất đối với các giao dịch chuyển nhượng bằng giấy viết tay phát sinh từ sau ngày 1/7/2014 đến trước ngày 1/8/2024, thời điểm Luật Đất đai 2024 chính thức có hiệu lực.
Theo cơ quan soạn thảo, trong hơn 10 năm qua, vẫn tồn tại số lượng lớn giao dịch đất đai không đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý, chủ yếu thực hiện bằng giấy viết tay. Điều này khiến nhiều trường hợp không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, gây khó khăn khi giao dịch, thế chấp và tiềm ẩn nguy cơ tranh chấp.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng việc hợp thức hóa có kiểm soát sẽ góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, đồng thời đưa các giao dịch ngoài hệ thống vào quản lý chính thức.
Dự thảo cũng đề cập tới việc siết hoạt động mua bán “đón đầu đền bù” trong thời gian đã có thông báo thu hồi đất nhưng chưa ban hành quyết định thu hồi.
Hiện nay, trong giai đoạn này, người sử dụng đất vẫn có thể chuyển nhượng, tặng cho hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất, dẫn tới tình trạng đầu cơ nhằm hưởng lợi chính sách bồi thường.
Để khắc phục, Bộ đề xuất người nhận chuyển nhượng trong thời gian này chỉ được hưởng quyền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tương ứng với chủ sử dụng đất trước đó. Quy định này được kỳ vọng sẽ hạn chế đầu cơ và bảo đảm công bằng trong công tác giải phóng mặt bằng.
Đối với đất trồng lúa, dự thảo sửa đổi theo hướng giảm bớt thủ tục hành chính. Theo đó, cá nhân nhận chuyển nhượng diện tích đất lúa vượt hạn mức nhưng có dự án đầu tư phù hợp sẽ không phải lập phương án sử dụng đất riêng và cũng không bắt buộc thành lập tổ chức kinh tế như trước.
Ngoài ra, các trường hợp đất có nguồn gốc phức tạp như lấn chiếm hoặc giao trái thẩm quyền trong quá khứ cũng được đề xuất xử lý linh hoạt hơn, bám sát thực tế sử dụng và hạn chế phát sinh tranh chấp.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, dù đã có 26 văn bản được ban hành để tháo gỡ khó khăn sau gần 2 năm thực hiện Luật Đất đai 2024, vẫn còn nhiều điểm nghẽn liên quan đến xác định giá đất, thu hồi, bồi thường, thủ tục hành chính và phân cấp thẩm quyền.
Việc sửa đổi lần này được kỳ vọng sẽ hoàn thiện hành lang pháp lý, giảm tranh chấp và khai thông nguồn lực từ đất đai, đồng thời luật hóa các cơ chế thí điểm và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai.
TT (tổng hợp)
.png "Giá trị pháp lý của vi bằng trong mua bán đất")
