Nghị quyết 21-NQ/TW đề xuất thí điểm Nhà nước mua lại dự án nhà ở thương mại không còn khả năng triển khai, góp phần khơi thông nguồn lực và bổ sung quỹ nhà ở.
Nghị quyết số 21-NQ/TW do Ban Chấp hành Trung ương ban hành đặt mục tiêu hoàn thiện đồng bộ thể chế đất đai, khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai và tháo gỡ các điểm nghẽn của thị trường bất động sản.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị quyết là chủ trương thí điểm cơ chế Nhà nước mua lại các dự án nhà ở thương mại không còn khả năng triển khai hoặc không thể chuyển nhượng. Những dự án này sẽ được sử dụng để hình thành quỹ nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước, đáp ứng nhu cầu nhà ở của người dân.
Theo Nghị quyết, việc mua lại được thực hiện trên cơ sở tính đúng, tính đủ và hợp lý các chi phí đầu vào của chủ đầu tư, nhưng không bao gồm địa tô chênh lệch. Theo đó, Nhà nước sẽ xác định giá mua dựa trên chi phí đầu tư hợp lý của doanh nghiệp, không thanh toán phần giá trị gia tăng của đất hình thành từ quy hoạch hoặc đầu tư hạ tầng.
Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội cho rằng đây là một trong những điểm mới của Nghị quyết số 21-NQ/TW khi chủ trương đã được cụ thể hóa bằng định hướng và lộ trình triển khai rõ ràng.
Theo Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh, cơ chế này có thể tạo ra hiệu quả theo hai hướng. Trước hết, đây sẽ là công cụ hỗ trợ xử lý các dự án nhà ở thương mại bị đình trệ trong thời gian dài, góp phần khơi thông nguồn lực đang bị “đóng băng”, giảm số lượng dự án tồn đọng và tạo động lực phục hồi cho thị trường bất động sản.
Ở chiều ngược lại, việc Nhà nước mua lại những dự án đáp ứng điều kiện sẽ giúp gia tăng quỹ nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước, phục vụ các chương trình nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và những mục tiêu an sinh khác. Qua đó, Nhà nước có thể bổ sung nguồn cung nhà ở công mà không phải bắt đầu từ khâu chuẩn bị đầu tư đối với các dự án mới.
Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh cho rằng, về bản chất, cơ chế này có thể được xem là một hình thức “trưng mua” những dự án không còn khả năng tiếp tục triển khai để chuyển hóa thành tài sản công. Sau khi tiếp nhận, Nhà nước có thể khai thác quỹ nhà ở này thông qua hình thức cho thuê hoặc sử dụng để phục vụ các chương trình phát triển nhà ở và an sinh xã hội.
Bên cạnh cơ chế thí điểm Nhà nước mua lại các dự án nhà ở thương mại không còn khả năng triển khai, Nghị quyết số 21-NQ/TW còn đưa ra nhiều định hướng lớn nhằm xử lý những tồn tại kéo dài của thị trường bất động sản, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất đai.
Nghị quyết yêu cầu tập trung giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng kéo dài, gây lãng phí nguồn lực đất đai. Đồng thời, các vướng mắc liên quan đến nhiều loại đất cũng được đặt ra yêu cầu xử lý.
Trong đó có đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường quốc doanh; quỹ đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính; đất sau cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước; đất quốc phòng, an ninh kết hợp lao động, sản xuất và xây dựng kinh tế; đất của các cơ sở phải di dời do ô nhiễm môi trường cùng các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.
Song song với việc tháo gỡ các điểm nghẽn, Nghị quyết đặt mục tiêu hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội.
Đáng chú ý, Trung ương cũng định hướng nghiên cứu nhiều chính sách mới nhằm tăng tính minh bạch và hạn chế đầu cơ trên thị trường bất động sản. Trong đó có việc áp dụng mức thuế cao hơn đối với đất bỏ hoang hoặc chậm đưa vào sử dụng.
Cùng với đó, Nghị quyết đặt ra định hướng nghiên cứu cơ chế điều tiết địa tô chênh lệch đối với phần thặng dư phát sinh từ hoạt động kinh doanh bất động sản.
Trong lĩnh vực quản lý đất đai, Nghị quyết yêu cầu thực hiện đăng ký bắt buộc quyền sử dụng đất và mọi biến động về đất đai. Đây là một trong những nội dung nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và minh bạch hóa các giao dịch liên quan đến đất đai.
Nghị quyết đồng thời yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ thống dữ liệu đất đai đồng bộ, kết nối với cơ quan thuế, công chứng, ngân hàng và các cơ quan liên quan.
Việc xây dựng và kết nối hệ thống dữ liệu đất đai được đặt trong tổng thể các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tăng cường giám sát và bảo đảm tính minh bạch của các giao dịch trên thị trường.
Để hiện thực hóa các định hướng trên, Nghị quyết giao nhiệm vụ sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai năm 2024 cùng các luật có liên quan.
Việc sửa đổi, bổ sung được thực hiện nhằm bảo đảm hệ thống pháp luật được hoàn thiện đồng bộ, thống nhất với các chủ trương mới của Ban Chấp hành Trung ương về quản lý, khai thác nguồn lực đất đai và tháo gỡ những điểm nghẽn của thị trường bất động sản.
TT (tổng hợp)
.jpg "Mỗi địa phương phải khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê")
