Đổi mới để công lý gần dân hơn

Đổi mới quy trình

Một trong những nội dung quan trọng được Tòa án nhân dân hai cấp thành phố triển khai nhằm hiện thực hóa nghị quyết là đổi mới quy trình tiếp nhận, xử lý đơn của công dân theo hướng nhanh gọn, minh bạch.

Tất cả đơn khởi kiện, đơn yêu cầu của công dân khi nộp tại tòa án đều được xem xét, xử lý ngay trong ngày làm việc. Đối với những đơn đủ điều kiện, tòa thụ lý ngay. Trường hợp cần sửa đổi, bổ sung hồ sơ, người dân được hướng dẫn cụ thể, rõ ràng và chỉ yêu cầu bổ sung một lần đối với các tài liệu, chứng cứ cần thiết.

Thông tin về cán bộ tiếp công dân, lãnh đạo trực tiếp phụ trách ca trực được niêm yết công khai tại trụ sở tòa án, bảo đảm tính minh bạch và trách nhiệm trong quá trình giải quyết công việc.

Thực tế triển khai cho thấy quy trình này đã giúp giảm đáng kể thời gian giải quyết thủ tục, hạn chế việc người dân phải đi lại nhiều lần. Bà Nguyễn Thị Huế, người dân phường Hải An đến làm thủ tục tại Tòa án Nhân dân thành phố cho biết: “Trước đây tôi nghĩ thủ tục ở tòa án khá phức tạp, nhưng khi đến làm việc được cán bộ hướng dẫn rất cụ thể. Hồ sơ của tôi được tiếp nhận và giải quyết ngay trong ngày nên rất thuận tiện”.

Một điểm nhấn khác trong việc triển khai Nghị quyết "Thẩm phán, cán bộ Tòa án Nhân dân hai cấp thành phố Hải Phòng gần dân - hiểu dân - giúp dân - vì công lý" là tăng cường đưa các hoạt động tố tụng xuống cơ sở. Nhiều bước trong quá trình giải quyết vụ việc như xác minh, thu thập chứng cứ, hòa giải, đối thoại, lấy lời khai… được tổ chức trực tiếp tại địa phương thay vì tập trung toàn bộ tại trụ sở tòa án.

Cách làm này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh khoảng cách địa lý từ một số địa phương đến trụ sở tòa án còn xa, việc đi lại của người dân, nhất là người cao tuổi, người hoàn cảnh khó khăn còn gặp nhiều trở ngại.

Đơn cử như vụ án ly hôn của bà Tạ Thị M. (sinh năm 1950, ở phường Hải Dương) với ông Nguyễn Đình H. (sinh năm 1932, ở xã Mao Điền). Do mâu thuẫn, không thể thuận tình ly hôn, bà M. làm đơn khởi kiện vụ án tranh chấp hôn nhân gia đình tại Tòa án Nhân dân khu vực 12 và được thụ lý ngày 16/12/2025.

Xét thấy cả hai đương sự đều đã cao tuổi, đi lại khó khăn, thay vì mời lên trụ sở tòa án, thẩm phán Trương Thị Tố Uyên đã trực tiếp đến nhà ông H. để tiến hành hòa giải, với sự tham gia của bà Phạm Thị Châm, Phó Trưởng thôn Hoàng Hòa.

Với sự phân tích thấu tình đạt lý của thẩm phán, hai bên đã thuận tình ly hôn. Biên bản hòa giải thành được lập ngay tại nhà của đương sự, ghi nhận sự thỏa thuận của các bên - một thủ tục tố tụng hiếm khi được thực hiện trước đây.

Chánh án Tòa án Nhân dân khu vực 12 Nguyễn Thị Quyên cho biết: “Thực hiện nghị quyết của Đảng ủy Tòa án Nhân dân thành phố, đơn vị xác định phải đưa ít nhất 50% số vụ việc về cơ sở. Đưa hoạt động tố tụng xuống cơ sở không chỉ tạo thuận lợi cho công dân, giúp họ không phải đi lại nhiều lần, mà còn giúp thẩm phán hiểu rõ vụ việc hơn, từ đó giải quyết thấu tình, đạt lý”.

Chủ động đến gần dân, phục vụ dân

Việc triển khai Nghị quyết "Thẩm phán, cán bộ Tòa án Nhân dân hai cấp thành phố Hải Phòng gần dân - hiểu dân - giúp dân - vì công lý" không chỉ là bước đổi mới trong nội bộ ngành tòa án mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho người dân.

Khi quy trình tiếp nhận, xử lý đơn được rút ngắn, nhiều bước tố tụng được thực hiện ngay tại cơ sở, người dân giảm đáng kể thời gian và chi phí đi lại, đồng thời dễ dàng tiếp cận công lý hơn. Đặc biệt, việc cán bộ, thẩm phán chủ động xuống địa phương xác minh, hòa giải, đối thoại không chỉ giúp giải quyết vụ việc nhanh chóng, hạn chế khiếu kiện kéo dài mà còn góp phần nâng cao nhận thức pháp luật trong cộng đồng.

Ông Lưu Tuấn Dũng, Chánh án Tòa án Nhân dân thành phố Hải Phòng cho biết: “Mỗi thẩm phán, cán bộ, công chức tòa án hai cấp thành phố phải thấm nhuần lời dạy của Bác, gần dân, hiểu dân, giúp dân, học dân bằng những hành động cụ thể. Khi thực hiện các bước tố tụng phải chủ động xuống cơ sở, lắng nghe người dân, giải quyết vụ việc nhanh chóng, khách quan, bảo đảm các phán quyết của tòa án vừa đúng pháp luật, vừa có lý, có tình".

Đảng ủy Tòa án Nhân dân thành phố quán triệt nghị quyết này tới toàn thể cán bộ, đảng viên trong toàn đảng bộ, yêu cầu mỗi đơn vị, cá nhân phải cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực trong thực hiện nhiệm vụ”.

Thời gian tới, Đảng ủy Tòa án Nhân dân thành phố Hải Phòng tiếp tục chỉ đạo tòa án hai cấp nâng cao chất lượng giải quyết, xét xử các loại án; tăng cường thanh tra, kiểm tra để kịp thời phát hiện và khắc phục những hạn chế trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Ngành tòa án thành phố đẩy mạnh cải cách hành chính tư pháp, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý, giải quyết án nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người dân khi thực hiện các thủ tục tại tòa án.

Những chuyển biến tích cực trong quá trình triển khai nghị quyết bước đầu đã được ghi nhận. Năm 2025, Đảng bộ Tòa án Nhân dân thành phố Hải Phòng là một trong 4 đơn vị được xếp loại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong khối Đảng bộ Các cơ quan Đảng thành phố.

Khi tòa án chủ động đến gần dân, lắng nghe và phục vụ nhân dân, công lý không còn là khái niệm xa vời mà trở thành điểm tựa vững chắc của người dân. Đây cũng là nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin của nhân dân đối với hoạt động tư pháp, góp phần giữ vững kỷ cương pháp luật và phục vụ sự phát triển bền vững của thành phố Hải Phòng.