Dự kiến giám sát tài sản công sau sắp xếp tại Hải Phòng

Với mục tiêu đánh giá thực chất hiệu quả của công tác cải cách bộ máy và tối ưu hóa nguồn lực quốc gia, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về kế hoạch và đề cương giám sát chuyên đề "Việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công là trụ sở làm việc sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính". Cuộc giám sát này được kỳ vọng sẽ nhận diện chính xác các nút thắt trong việc xử lý tài sản công dôi dư, từ đó đưa ra các giải pháp căn cơ để hoàn thiện hành lang pháp lý và chống lãng phí nguồn lực của Nhà nước.

Theo dự thảo kế hoạch được thông qua ngày 10/6/2026, Đoàn giám sát sẽ thành lập 4 đoàn công tác trực tiếp, kiểm tra và khảo sát toàn diện tại 12 tỉnh, thành phố trọng điểm trên cả nước. Danh sách các địa phương chịu sự giám sát bao gồm 5 thành phố trực thuộc Trung ương và 7 tỉnh có mật độ sắp xếp đơn vị hành chính cao: Hà Nội, Hải Phòng, thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Đà Nẵng, Thanh Hóa, Phú Thọ, An Giang, Tây Ninh, Đắk Lắk, Gia Lai và Khánh Hòa.

Đoàn giám sát được đặt dưới sự chỉ đạo của các đồng chí lãnh đạo gồm: Trưởng đoàn giám sát là bà Nguyễn Thị Hồng, Phó Chủ tịch Quốc hội; ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Phó trưởng đoàn thường trực. Hai vị trí Phó trưởng đoàn còn lại do ông Phan Chí Hiếu (Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp) và bà Lê Thị Nga (Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát) đảm nhiệm, cùng với sự tham gia phối hợp của các thành viên, đại biểu và các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực quản trị công sản.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất lộ trình thời gian giám sát sẽ được tính từ thời điểm các cơ quan, đơn vị bắt đầu triển khai sắp xếp tổ chức bộ máy vào ngày 1/3/2025 cho đến hết ngày 31/12/2026.

Nội dung của đợt giám sát chuyên đề lần này không dừng lại ở việc kiểm đếm cơ học mà tập trung ''giải phẫu'' gốc rễ các vấn đề cốt lõi. Trọng tâm đầu tiên là xem xét quy trình xây dựng và ban hành các chính sách, quy định pháp luật liên quan đến quản lý, sử dụng trụ sở làm việc sau khi thay đổi mô hình tổ chức. Đoàn giám sát sẽ ''mổ xẻ'' kết quả bố trí, xử lý thực tế các trụ sở dôi dư, đánh giá khách quan tình hình quản lý, khai thác và hiệu năng sử dụng tài sản công của từng địa phương để ngăn chặn tình trạng bỏ hoang gây lãng phí hoặc sử dụng sai mục đích.

Một điểm sáng đáng chú ý trong phương thức giám sát lần này là việc đưa tiêu chí công nghệ vào đánh giá. Đoàn công tác sẽ kiểm tra sâu sát việc xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu và mức độ ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý tài sản công tại các địa phương.

Để kết quả giám sát mang lại giá trị thực tiễn cao nhất, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Đoàn giám sát cần tiếp tục rà soát, tinh gọn và hoàn thiện dự thảo Đề cương báo cáo cùng các phụ lục đi kèm. Tinh thần chỉ đạo là phải tập trung đi thẳng vào những vấn đề lớn, có tính thời sự và thực tiễn cao. Nội dung các yêu cầu báo cáo từ địa phương phải phục vụ trực tiếp cho việc làm rõ bức tranh thực trạng, chỉ diện các hạn chế, phân tích thấu đáo nguyên nhân chủ quan lẫn khách quan để từ đó đề xuất được các giải pháp lập pháp, hành pháp đột phá.

Bên cạnh đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng lưu ý Đoàn giám sát cần có sự kế thừa khoa học từ các kết quả giám sát trước đây. Toàn bộ dữ liệu từ báo cáo sơ kết một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hệ thống chính trị sau sắp xếp, cùng các kết luận thanh tra, kiểm tra, kiểm toán chuyên đề gần nhất sẽ được tổng hợp, đối chiếu nhằm bảo đảm tính khách quan, đa chiều và toàn diện.

Hiện tại, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cùng Tổ giúp việc của Đoàn giám sát đã được giao nhiệm vụ tiếp thu đầy đủ tất cả các ý kiến đóng góp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các bộ, ngành liên quan để hoàn thiện bước chuẩn bị cuối cùng. Việc kích hoạt ''chiến dịch'' giám sát này được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển biến mạnh mẽ, biến các tài sản công dôi dư sau sắp xếp thành nguồn lực phát triển hiệu quả, đồng hành cùng các địa phương vững bước vào kỷ nguyên quản trị hiện đại, minh bạch.