Giám sát chặt dữ liệu quan trắc để ngăn ngừa ô nhiễm

Tăng cường hậu kiểm

Tháng 4/2026, UBND thành phố có văn bản yêu cầu siết chặt công tác kiểm tra, giám sát hệ thống quan trắc môi trường tự động, đặc biệt tại các cơ sở có nguy cơ ô nhiễm cao. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với Ban Quản lý Khu Kinh tế, Sở Khoa học và công nghệ và Công an thành phố rà soát toàn diện các hệ thống quan trắc nước thải, khí thải tự động, liên tục trên địa bàn.

Theo Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phạm Văn Thuấn, thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố, Sở phối hợp kiểm tra toàn bộ hệ thống quan trắc môi trường tự động, đặc biệt rà soát toàn diện hệ thống quan trắc của 31 cơ sở có nguồn thải lớn, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm cao. Theo đó, Sở cơ bản nắm bắt được tình hình hoạt động của các trạm quan trắc, kịp thời hướng dẫn doanh nghiệp khắc phục tồn tại và thực hiện đúng quy định của pháp luật.

Nhằm đánh giá sự tin cậy về số liệu, bảo đảm tính khách quan, chính xác của hệ thống quan trắc môi trường tự động, liên tục của doanh nghiệp, đoàn kiểm tra liên ngành (Sở Nông nghiệp và Môi trường, Ban Quản lý Khu Kinh tế Hải Phòng, Sở Khoa học và công nghệ và Công an thành phố) phối hợp với các đơn vị độc lập đủ năng lực để thực hiện quan trắc đối chứng.

Công tác kiểm tra còn mở rộng đến hệ thống đường ống xả thải và ống dẫn mẫu, bảo đảm không xảy ra tình trạng pha loãng mẫu, can thiệp dòng thải hay lắp đặt đường ống ngầm trái quy định. Trường hợp cần thiết, cơ quan chức năng sẽ kiểm tra chuyên sâu các thiết bị, cảm biến, buồng phân tích nhằm ngăn chặn hành vi gian lận kỹ thuật như bơm khí trơ hoặc chất khác để làm sai lệch kết quả đo.

Qua kiểm tra, đoàn liên ngành xác định có 29 trạm của 19 doanh nghiệp mất tín hiệu, do thực hiện sửa chữa, bảo trì hệ thống. Có 34 trạm của 28 doanh nghiệp bị lỗi thiết bị. Bên cạnh đó, đoàn kiểm tra xác định hiệu quả hoạt động đối với 35 trạm quan trắc nước mặt và không khí chung quanh do Nhà nước đầu tư, tỷ lệ truyền nhận dữ liệu của nhiều trạm chưa đạt 80% do sự cố kỹ thuật, đường truyền và khó khăn trong sửa chữa, thay thế thiết bị, vật tư đã hết hạn hoặc hết gói bảo trì.

Theo Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Shinec, chủ đầu tư Khu công nghiệp Nam Cầu Kiền Phạm Hồng Điệp, nhằm bảo hệ sinh thái môi trường tuần hoàn, xanh 100%, Khu công nghiệp xây dựng hệ thống thu gom, vận chuyển toàn bộ lượng nước thải phát sinh từ các doanh nghiệp và xử lý đạt tiêu chuẩn trước khi xả thải ra môi trường; áp dụng các biện pháp "tuần hoàn cục bộ" kết hợp với "tuần hoàn toàn diện", giảm tác động ô nhiễm và nguồn tài nguyên nước.

Siết chặt an ninh hệ thống

Trên địa bàn thành phố hiện tập trung nhiều lĩnh vực sản xuất nguồn thải lớn, như thép, luyện kim; bột giấy, giấy; sản xuất hóa chất; nhiệt điện than; thủy tinh; phá dỡ tàu biển; tái chế, xử lý chất thải... Để giám sát các nguồn thải này, việc ứng dụng công nghệ số trong kiểm soát rất cần thiết. Vì vậy, để hệ thống quan trắc tự động đáp ứng yêu cầu, Sở Nông nghiệp và Môi trường quản lý chặt chẽ quyền truy cập và bảo mật hệ thống truyền, nhận dữ liệu.

Sở Nông nghiệp và Môi trường trực tiếp nắm quyền quản trị cao nhất, đồng thời thực hiện niêm phong các cổng kết nối, kiểm tra hệ thống camera tại nhà trạm quan trắc nhằm bảo đảm an ninh hệ thống. Dữ liệu hình ảnh phải được lưu trữ tối thiểu 3 tháng và truyền về cơ quan quản lý để phục vụ đối chiếu khi cần thiết.

Với sự giám sát chặt chẽ của Sở Nông nghiệp và Môi trường, các doanh nghiệp thực hiện kiểm tra thiết bị với chất chuẩn định kỳ. Hiện có 74 doanh nghiệp với 114 trạm đã thực hiện chuẩn hóa thiết bị. 25 doanh nghiệp với 33 trạm thực hiện kiểm định định kỳ 1 năm/lần. Nhờ đó, hệ thống quan trắc tự động liên tục hỗ trợ hiệu quả giám sát, phát hiện, ngăn chặn không để xảy ra sự cố môi trường.

Từ tháng 1 đến tháng 6/2026 đối với các trạm của doanh nghiệp, ghi nhận 44 doanh nghiệp với 67 trạm vượt quy chuẩn môi trường. Theo đó, ngành chức năng có thông báo và hướng dẫn các doanh nghiệp khắc phục các trường hợp vượt quy chuẩn, xử lý khắc phục kip thời không để xảy ra sự cố.

Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phạm Văn Thuấn cho biết thêm, thời gian tới, Sở chú trọng kiểm tra đột xuất và kiểm tra đối chứng, tập trung vào các cơ sở có lưu lượng xả thải lớn, nguy cơ ô nhiễm môi trường cao hoặc có dấu hiệu bất thường về dữ liệu quan trắc, bảo đảm hoạt động quan trắc môi trường phục vụ hiệu quả công tác quản lý Nhà nước về bảo vệ môi trường.