Giữ ao hồ, giảm nguy cơ ngập lụt

Nhiều hồ, đầm, ao đã bị thu hẹp

Ngày 12/5/2026, UBND xã Nam Sách ban hành Quyết định số 781/QĐ-XPHC xử phạt vi phạm hành chính một cá nhân trú tại thôn Miếu Lãng do tự ý lấn chiếm đất, san lấp 8 m² ao do UBND xã quản lý. Hành vi này vi phạm điểm a, khoản 1, Điều 13 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP của Chính phủ. UBND xã xử phạt 3 triệu đồng, đồng thời buộc người vi phạm khôi phục tình trạng ban đầu của đất trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận quyết định.

Thực tế cho thấy nguy cơ tổ chức, cá nhân tự ý san lấp, chuyển đổi đất ao, đầm, hồ vẫn còn lớn. Nếu không được phát hiện, ngăn chặn kịp thời, diện tích các mặt nước sẽ tiếp tục bị thu hẹp.

Năm 2023, thành phố lập danh mục 92 ao, đầm, hồ không được phép san lấp tại các xã, phường khu vực đông thành phố. Kết quả khảo sát cho thấy 90/92 hồ, ao, đầm đã bị thu hẹp diện tích, chỉ còn bằng 1/2, thậm chí 1/3 so với thời điểm hình thành.

Hồ Đầm Huyện, còn gọi là hồ Cây Na ở phường Gia Viên vốn là hồ điều hòa, hồ sinh thái, có chức năng thoát nước cho nhiều khu dân cư và do Công ty TNHH một thành viên Thoát nước Hải Phòng quản lý. Diện tích ban đầu của hồ hơn 54.600 m². Tuy nhiên, đến năm 2023, khi lực lượng chức năng đo đạc lại, diện tích hồ chỉ còn khoảng 20.000 m². Đây là một trong nhiều hồ bị xâm phạm, lấn chiếm trong thời gian qua.

Tương tự, hồ Rế ở phường An Dương hiện còn khoảng 50.000 m², trong khi trước đây có diện tích 135.000 m². Đầm Cầu tại phường Nam Triệu hiện chỉ còn hơn 343.000 m², bằng khoảng 1/3 diện tích trước đây.

Diện tích mặt nước bị thu hẹp làm gia tăng nguy cơ ngập lụt. Theo phản ánh của người dân tại các ngõ 384, 420 phố Lạch Tray và khu vực chung quanh hồ Đầm Huyện (phường Gia Viên), sau mỗi trận mưa, bão, nhiều khu dân cư bị ngập. Nước mưa từ khu vực chung quanh chảy qua đường Lạch Tray, qua ngõ 384 vào hồ. Trong khi đó, diện tích và dung tích chứa nước của hồ bị thu hẹp, khiến nước dềnh lên khu dân cư.

Cộng đồng chung tay bảo vệ

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Bùi Văn Thăng, việc phê duyệt danh mục ao, hồ, đầm không được san lấp cùng các biện pháp quản lý chặt chẽ góp phần giảm nguy cơ ô nhiễm nguồn nước, môi trường; nâng cao hiệu quả tiêu thoát nước, phòng chống ngập lụt trong mùa mưa; bảo đảm an toàn nguồn nước sinh hoạt và các nhu cầu thiết yếu khi xảy ra hạn hán. Các mặt nước trong khu dân cư còn góp phần tạo cảnh quan, bảo vệ môi trường trước tác động của biến đổi khí hậu và phục vụ phát triển du lịch, kinh tế - xã hội địa phương.

Tuy nhiên, việc lập danh mục cần đi đôi với quản lý và thực hiện nghiêm các quy định.

Ngày 7/7, Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành Văn bản số 8133/SNNMT-CCTNNPCTT gửi các địa phương về việc công bố công khai danh mục hồ, ao, đầm, phá không được san lấp trên địa bàn thành phố. Thực hiện chỉ đạo này, cùng ngày, phường Ái Quốc ban hành Thông báo số 398 về việc công khai danh mục ao, đầm, hồ không được phép san lấp.

Theo Phó Chủ tịch UBND phường Ái Quốc Lê Văn Thảo, địa bàn phường có 6 ao, đầm, hồ thuộc danh mục không được phép san lấp. UBND phường đã thông báo, niêm yết công khai danh mục tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường và trên Cổng thông tin điện tử UBND phường Ái Quốc. Tương tự, ngày 8/7, UBND phường Lê Chân công khai danh mục ao, đầm, hồ không được phép san lấp.

Cùng với việc lập danh mục, Sở Nông nghiệp và Môi trường xác định cụ thể diện tích, mốc giới, làm cơ sở bàn giao cho các địa phương, đơn vị quản lý chặt chẽ.

Hiện nhiều đơn vị cùng tham gia quản lý ao, hồ, đầm, như UBND các phường, xã và các đơn vị dịch vụ công ích: Công ty CP Công trình công cộng và Xây dựng Hải Phòng, Công ty TNHH một thành viên Thoát nước Hải Phòng, Chi nhánh cấp nước Cát Bà thuộc Công ty CP Cấp nước Hải Phòng, Ban Quản lý Vườn quốc gia Cát Bà... Vì vậy, công khai danh mục là giải pháp cần thiết để cộng đồng cùng tham gia giám sát, góp phần ngăn chặn tình trạng san lấp trái phép.

Bên cạnh đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường cần tăng cường hậu kiểm, kịp thời phát hiện, xử lý những địa phương, đơn vị được giao quản lý nhưng thực hiện chưa nghiêm, để xảy ra sai phạm; đồng thời yêu cầu tổ chức, cá nhân vi phạm khôi phục hiện trạng ban đầu.