Gỡ điểm nghẽn về hạ tầng dữ liệu

Điểm nghẽn từ kết nối, chia sẻ dữ liệu

Xác định chuyển đổi số, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với cải cách hành chính và phục vụ người dân, phường An Phong đã triển khai 17 tổ công nghệ số cộng đồng tại 17 tổ dân phố, cùng mô hình “Công dân số phường An Phong” và Zalo Mini App, hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin, dịch vụ số của địa phương. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn gặp khó khăn về thiết bị, nhân lực và khả năng kết nối giữa các hệ thống.

Phó trưởng Phòng Kinh tế phường An Phong Lê Thành Hưng cho biết, một số thiết bị đã xuống cấp, phần mềm và hệ thống chuyên ngành đôi lúc phát sinh lỗi, kết nối chưa đồng bộ. Việc thống kê, theo dõi trạng thái hồ sơ trên một số hệ thống vẫn phải thực hiện thủ công, trong khi nhân lực có chuyên môn công nghệ thông tin và kinh phí còn hạn chế.

Tại xã Vĩnh Thịnh, dù hạ tầng viễn thông, internet đã phủ đến 100% số thôn; các thôn được trang bị máy tính, máy in và đường truyền tốc độ cao, nhưng việc khai thác dữ liệu vẫn chưa thông suốt. Theo Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ Hành chính công xã Vĩnh Thịnh Đoàn Thị Huệ, hệ thống Cổng dịch vụ công quốc gia chưa đồng bộ, gây khó khăn trong khai thác thông tin, dữ liệu đã sử dụng trước đó. Xã còn thiếu nhân lực tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính, nhất là cán bộ chuyên trách công nghệ thông tin và chuyển đổi số.

Thực hiện Kế hoạch số 145/KH-UBND ngày 22/4/2026 của UBND thành phố về hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung và cơ sở dữ liệu chuyên ngành, thành phố đang tập trung rà soát, chuẩn hóa dữ liệu hiện có, xây dựng các cơ sở dữ liệu còn thiếu, từng bước hình thành kho dữ liệu dùng chung phục vụ công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ, đến cuối tháng 9/2026, thành phố đã hoàn thành chuẩn hóa tất cả 125 cơ sở dữ liệu hiện có thuộc diện chuẩn hóa, xây dựng mới 177 cơ sở dữ liệu và cập nhật dữ liệu cho 302 cơ sở dữ liệu. Kho dữ liệu dùng chung đã hình thành 971 bộ dữ liệu với 11.548 trường thông tin. Thành phố cũng xác định 192 chỉ tiêu trọng yếu để theo dõi, giám sát trên Trung tâm Điều hành đô thị thông minh (IOC), đồng thời hoàn thành kết nối, khai thác 12 cơ sở dữ liệu quốc gia trọng yếu.

Từ tháng 8/2026, các chỉ tiêu kinh tế - xã hội của các ngành được tổng hợp trên cơ sở dữ liệu tập trung, phục vụ các cuộc giao ban hằng tháng, hằng quý của UBND thành phố. Một số nội dung như theo dõi kịch bản tăng trưởng, tiến độ giải ngân vốn đầu tư và giải phóng mặt bằng cũng được triển khai, từng bước ứng dụng dữ liệu vào công tác chỉ đạo, điều hành.

Trong lĩnh vực y tế, chiến dịch 90 ngày rà soát, làm sạch, làm giàu và chuẩn hóa dữ liệu tại 12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành đạt kết quả tích cực. Toàn thành phố có 2.022/2.290 cơ sở khám, chữa bệnh tạo lập tài khoản, đạt 88%; 76% số cơ sở hoàn thành cập nhật dữ liệu; 17.689 người hành nghề đã cập nhật đầy đủ thông tin.

Những kết quả này tạo nền tảng quan trọng cho quản trị số. Tuy nhiên, việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các sở, ngành vẫn còn hạn chế. Trong tổng số 105 cơ sở dữ liệu hoặc nhóm dữ liệu được đề nghị kết nối, mới có 21 nhóm được chia sẻ đầy đủ, chiếm 20%; 22 nhóm được chia sẻ một phần, chiếm 21%; còn 62 nhóm, tương đương 59%, chưa được chia sẻ. Trong lĩnh vực y tế, vẫn còn 268 cơ sở chưa tạo lập tài khoản; tiến độ cập nhật dữ liệu giữa các địa phương chưa đồng đều, một số phần mềm còn hạn chế về chức năng và khả năng kết nối.

Nguyên nhân chủ yếu là dữ liệu còn phân tán trên nhiều hệ thống chuyên ngành, một số thông tin vẫn được lưu trữ dưới dạng báo cáo Word, Excel, PDF, chưa bảo đảm yêu cầu về tính chính xác, đầy đủ và cập nhật. Phần mềm quản trị, cập nhật dữ liệu giữa các sở, ngành chưa đồng bộ, gây khó khăn cho việc tích hợp vào kho dữ liệu dùng chung. Bên cạnh đó, việc kết nối với các cơ sở dữ liệu do bộ, ngành Trung ương quản lý còn phụ thuộc vào tiến độ cung cấp dịch vụ, giao diện lập trình ứng dụng (API), cấp quyền truy cập và hướng dẫn kỹ thuật.

Tháo gỡ từ nền tảng, nâng cao hiệu quả khai thác

Trước thực tế trên, triển khai kế hoạch cao điểm 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số, thành phố xác định hoàn thiện hạ tầng dữ liệu là nhiệm vụ trọng tâm. Các sở, ngành, địa phương được yêu cầu đẩy nhanh tiến độ đăng ký đất đai, hoàn thiện cơ sở dữ liệu; rà soát, làm giàu, làm sạch và đối khớp thông tin, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, được cập nhật thường xuyên, có khả năng kết nối và tái sử dụng. Thành phố đồng thời yêu cầu khẩn trương xử lý dữ liệu tồn đọng trong lĩnh vực y tế, bảo đảm thông tin chính xác, đầy đủ, phục vụ hiệu quả công tác quản lý và khám, chữa bệnh.

Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Vũ Đại Thắng, sở đã xây dựng, trình UBND thành phố ban hành và đưa vào áp dụng Khung kiến trúc dữ liệu, Khung quản trị dữ liệu và Từ điển dữ liệu dùng chung. Trong đó, Khung kiến trúc dữ liệu gồm 7 lớp, từ hạ tầng công nghệ, nguồn dữ liệu, tích hợp, chia sẻ, lưu trữ, khai thác đến quản trị và bảo mật, hướng tới quản lý dựa trên dữ liệu thời gian thực, theo nguyên tắc “thu thập một lần, sử dụng nhiều lần”.

Từ điển dữ liệu dùng chung thành phố phiên bản 1.0 giúp thống nhất tên gọi, định nghĩa nghiệp vụ và cấu trúc kỹ thuật, đồng thời tham chiếu Từ điển dữ liệu dùng chung quốc gia. Việc áp dụng đồng bộ các khung và tiêu chuẩn này sẽ góp phần khắc phục tình trạng dữ liệu phân tán, thiếu thống nhất. Các dự án công nghệ thông tin và cơ sở dữ liệu đầu tư mới hoặc nâng cấp phải tham chiếu, tuân thủ các quy định chung.

Bên cạnh hoàn thiện nền tảng kỹ thuật, Sở Khoa học và Công nghệ đề nghị các sở, ngành xây dựng lộ trình cụ thể cho từng nhóm dữ liệu, ưu tiên dữ liệu nền tảng, dữ liệu dùng chung phục vụ Trung tâm Điều hành đô thị thông minh (IOC), dữ liệu liên quan trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp và công tác điều hành của lãnh đạo thành phố. Đồng thời, cần xác định rõ trách nhiệm của lãnh đạo phụ trách, cán bộ triển khai, tiến độ thực hiện và sản phẩm đầu ra.

Thành phố cũng đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành Trung ương; tăng cường kiểm tra chất lượng, làm sạch dữ liệu và bổ sung các kịch bản giám sát, cảnh báo, phân tích, dự báo trên IOC. Cùng với đó là nâng cao năng lực quản trị, phân tích dữ liệu cho đội ngũ cán bộ, bố trí nguồn lực phù hợp và bảo đảm an toàn thông tin. Đây là những giải pháp nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng dữ liệu, đưa chuyển đổi số đi vào chiều sâu, thực chất, theo tinh thần Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.