Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Liên hiệp các hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, con trai nhạc sĩ Đỗ Nhuận cho rằng Hải Phòng có nền tảng để trở thành 'Thành phố âm nhạc'.

Ngày 6/12, tại Trung tâm Hội nghị và Biểu diễn thành phố, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng tổ chức Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Nhạc sĩ Đỗ Nhuận - Âm thanh cuộc đời”, kỷ niệm 103 năm ngày sinh nhạc sĩ Đỗ Nhuận (1922-1991) - một trong những tên tuổi lớn của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam, người con ưu tú của thành phố Hải Phòng.
Nhân dịp này, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng có dịp phỏng vấn Phó giáo sư, Tiến sĩ (PGS.TS.), nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Liên hiệp các hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, con trai nhạc sĩ Đỗ Nhuận, đồng thời giữ vai trò Tổng đạo diễn chương trình, về ý nghĩa, giá trị di sản âm nhạc của nhạc sĩ Đỗ Nhuận và tầm ảnh hưởng đối với định hướng phát triển âm nhạc của thành phố Cảng.
- Thưa PGS.TS. Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, ông có thể chia sẻ ý tưởng và tâm huyết của ê-kíp nghệ thuật khi xây dựng Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Âm thanh cuộc đời” tri ân nhạc sĩ Đỗ Nhuận?
- Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Nhạc sĩ Đỗ Nhuận - Âm thanh và cuộc đời” là một dự án nghệ thuật mà chúng tôi, những người trực tiếp tham gia xây dựng và thực hiện - đã ấp ủ từ rất lâu. Ngay sau dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhạc sĩ Đỗ Nhuận, chúng tôi đã nghĩ rằng cần phải đưa các tác phẩm của nhạc sĩ trở về quê hương - nơi ông sinh ra và lớn lên, vùng đất Hải Dương xưa, nay đã là thành phố Hải Phòng. Ý tưởng đó nhận được sự ủng hộ rất nhiệt tình của lãnh đạo thành phố Hải Phòng cũng như anh chị em hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc, văn hóa nghệ thuật. Từ ý tưởng ban đầu, đến hôm nay chương trình đã trở thành hiện thực, với nhiều cảm xúc và sự trân trọng.
Điểm nhấn quan trọng nhất của chương trình là phác họa chân dung, tính cách của một nhạc sĩ lớn lên từ vùng đồng đất chiêm trũng, từ những cây lúa, củ khoai, nhưng sớm trở thành một chiến sĩ cách mạng trước khi là một nghệ sĩ cầm đàn. Chính nhận thức cách mạng và trải nghiệm cuộc sống đã giúp nhạc sĩ Đỗ Nhuận trở thành một trong những nhạc sĩ đầu đàn của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam.
Những tác phẩm ông để lại rất phong phú, trải dài suốt cuộc đời sáng tác. Có những tác phẩm được viết khi ông còn rất trẻ, mới 22 tuổi. Có những tác phẩm ra đời sau ngày đất nước thống nhất, như “Đường bốn mùa xuân”, bao quát cả một hành trình lịch sử và đời người. Chương trình cũng chính là sự khắc họa chân dung và di sản âm nhạc của ông, đồng thời là tấm gương cho các thế hệ nghệ sĩ hôm nay và mai sau.
- Theo ông, âm nhạc cách mạng có vai trò như thế nào trong đời sống văn hóa nghệ thuật của Hải Phòng?
- Hải Phòng từ lâu được xem là một cái nôi văn hóa, một trung tâm nghệ thuật lớn của cả nước. Ngay từ những năm đầu thế kỷ 20, Hải Phòng là nơi nuôi dưỡng, nguồn cảm hứng cho nhiều nhà văn, nhạc sĩ, nhà thơ như Nguyên Hồng, Văn Cao, Nguyễn Đình Thi; nhóm Đồng Vọng... Ngay nhạc sĩ Đỗ Nhuận, người tuy sinh ra ở Hải Dương nhưng tuổi thiếu niên và thanh niên gắn bó sâu đậm với Hải Phòng trong quá trình hoạt động cách mạng.
Từ truyền thống văn hóa và âm nhạc đó, Hải Phòng luôn là nguồn cảm hứng lớn đối với đời sống âm nhạc cả nước. Nhiều tác phẩm âm nhạc ra đời từ mảnh đất này không chỉ nổi tiếng trong nước mà còn được bạn bè quốc tế biết đến. Vì vậy, mỗi khi nhắc đến Hải Phòng, chúng tôi luôn tự hào đây là một thành phố văn hóa, thành phố nghệ thuật, nơi có nhiều nhạc sĩ nổi tiếng.

- Hải Phòng đang xây dựng Đề án trở thành “Thành phố Âm nhạc”. Theo ông, nền tảng âm nhạc cách mạng đóng góp gì cho việc định hình bản sắc âm nhạc hiện đại của thành phố?
- Trên thế giới, mỗi quốc gia đều có những thành phố gắn với một loại hình nghệ thuật đặc trưng: thành phố điện ảnh, thành phố sân khấu, thành phố festival hay thành phố âm nhạc. Việc Hải Phòng xây dựng đề án trở thành “Thành phố Âm nhạc” là hoàn toàn xứng đáng, dựa trên cả điều kiện khách quan và chủ quan.
Hải Phòng có đầy đủ nền tảng: từ truyền thống âm nhạc cách mạng, lực lượng nghệ sĩ, công chúng yêu nghệ thuật, cho đến hệ thống thiết chế văn hóa ngày càng hiện đại. Âm nhạc cách mạng sẽ là trụ cột quan trọng, tạo nên chiều sâu bản sắc, song hành cùng âm nhạc bác học, âm nhạc dân gian dân tộc và âm nhạc pop (đại chúng).
Trong tương lai, hy vọng Hải Phòng không chỉ là điểm đến của các đoàn nghệ thuật trong nước, mà còn có thể hội tụ các tài năng và loại hình âm nhạc quốc tế. Tôi tin rằng Hải Phòng sẽ là một điểm sáng, một trung tâm giao lưu âm nhạc đa dạng và giàu bản sắc, xứng đáng với tên gọi "Thành phố Âm nhạc".
- Trân trọng cảm ơn nhạc sĩ!
Nhạc sĩ Đỗ Nhuận (1922 - 1991). Ông quê thôn Hoạch Trạch, xã Thái Học, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương (nay là xã Đường An, thành phố Hải Phòng), là một trong những tên tuổi lớn của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam. Gắn bó với Hải Phòng từ tuổi niên thiếu, trải qua nhà tù của thực dân từ Hoả Lò đến Sơn La, ông tham gia quân đội , hoạt động ở chiến khu Việt Bắc, Tây Bắc, tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ. Trong hành trình ấy, ông để lại một di sản âm nhạc đồ sộ, trải rộng từ ca khúc trữ tình, hành khúc cách mạng đến những nhạc phẩm opera quy mô lớn.
Ông là tác giả của nhiều tác phẩm đi cùng năm tháng như "Việt Nam quê hương tôi", "Du kích sông Thao", "Hành quân xa", "Cô Sao", "Người tạc tượng"…; đồng thời được xem là người đặt nền móng cho nhạc kịch Việt Nam và là một trong số ít nhạc sĩ thế hệ đầu được đào tạo bài bản tại Nhạc viện Tchaikovsky (Nga). Chương trình “Nhạc sĩ Đỗ Nhuận - Âm thanh cuộc đời” do PGS.TS. Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, con trai nhạc sĩ Đỗ Nhuận, làm Tổng đạo diễn.