HĐND cấp xã giám sát đúng việc, giải quyết đúng vấn đề

Từ những vấn đề thiết thực với đời sống dân cư như trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, quản lý các khoản đóng góp, đến những lĩnh vực cần quản lý chặt như ngân sách, tuyển quân, an toàn thực phẩm…, hoạt động giám sát của HĐND cấp xã trên địa bàn thành phố ngày càng đi vào thực chất.

Tập trung vấn đề nóng

Tại phường Lê Chân, cuối tháng 8/2026, Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND phường giám sát tại các tổ dân phố số 4, 5, 8 và 13 về trật tự xây dựng, trật tự đường hè, vệ sinh môi trường và thu, nộp, quản lý các nguồn kinh phí đóng góp trong nhân dân.

Đoàn giám sát không chỉ nghe báo cáo mà trao đổi trực tiếp với bí thư chi bộ, tổ trưởng tổ dân phố, trưởng ban công tác mặt trận và lực lượng chức năng. Qua đó, một số vấn đề được chỉ rõ như: lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, để vật dụng không đúng quy định; ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường chưa đồng đều; việc thu, nộp, quản lý các khoản đóng góp còn khó khăn.

Theo bà Nguyễn Thị Hải Hà, Phó Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND phường Lê Chân, giám sát phải xuất phát từ vấn đề người dân quan tâm. Sau giám sát, Ban đề nghị các tổ dân phố tăng cường tuyên truyền, phát huy vai trò tự quản, phối hợp lực lượng chức năng xử lý vấn đề phát sinh; các khoản đóng góp phải công khai, minh bạch, đúng quy định để người dân giám sát.

Tại xã Phú Thái, HĐND xã giám sát chuyên đề công tác quản lý thu - chi đối với hoạt động ăn bán trú tại 5 trường mầm non, tiểu học. Kết quả cho thấy, các trường cơ bản thực hiện đúng quy định, công khai các khoản thu, chi; công tác bảo đảm an toàn thực phẩm được quan tâm. Tuy nhiên, giám sát cũng chỉ ra một số hạn chế: hồ sơ, chứng từ tại một số trường chưa chặt chẽ; công tác tự kiểm tra có nơi chưa thường xuyên; cơ sở vật chất phục vụ bán trú còn hạn chế, một số khu bếp, sơ chế, bảo quản thực phẩm chật hẹp; tỷ lệ học sinh tiểu học tham gia bán trú chưa cao.

Ở phường Đồ Sơn, Thường trực HĐND phường lựa chọn những nội dung đặt ra trong quá trình vận hành địa bàn mới. Cuối tháng 8/2026, phường giám sát việc triển khai các dự án sử dụng vốn đầu tư công từ năm 2023 đến nay đối với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường. Đoàn trực tiếp kiểm tra hiện trường, nắm tiến độ, chất lượng thi công và khó khăn, vướng mắc tại 7 dự án, công trình.

Thực tế cho thấy, nội dung giám sát ngày càng cụ thể, bám địa bàn và gắn với trách nhiệm của cơ quan thực hiện. Khảo sát trực tiếp giúp đại biểu có thông tin, tránh phụ thuộc vào báo cáo, tạo cơ sở kiến nghị sát hơn, khả thi hơn.

Chuyển biến tích cực sau giám sát

Nắm bắt tại các địa phương cho thấy, nội dung giám sát có thể khác nhau nhưng điểm chung là chọn đúng việc, đúng địa bàn, đúng thời điểm. Những vấn đề được phát hiện phải tiếp tục được theo dõi, kiến nghị và giải quyết.

Tại phường Nhị Chiểu, nội dung giám sát được lựa chọn để nắm bắt vấn đề cử tri quan tâm như quản lý đất đai, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường, giải quyết thủ tục hành chính. Từ đầu năm 2026 đến nay, Thường trực HĐND phường tổ chức 3 cuộc giám sát chuyên đề; gần đây nhất là giám sát việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho người dân.

Bà Trần Kim Dung, Phó Chủ tịch HĐND phường Nhị Chiểu cho biết, cấp giấy chứng nhận đất lần đầu là nội dung được cử tri quan tâm. Từ thực tế, Thường trực HĐND phường chỉ ra một số hạn chế như tỷ lệ cấp còn thấp, tiến độ giải quyết một số hồ sơ còn chậm... Đoàn giám sát đã có thông báo kết luận gửi UBND phường. UBND phường đã chỉ đạo cơ quan chuyên môn tăng thời gian làm việc ngoài giờ, sáng thứ bảy hằng tuần để hỗ trợ, hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ liên quan đến đất đai. Đến nay, tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu trên địa bàn phường đã cơ bản được khắc phục, hiện 100% hồ sơ thủ tục hành chính liên quan đến đất đai đều được giải quyết đúng, trước hạn, không có hồ sơ quá hạn.

Xác định cải thiện chỉ số cải cách hành chính gắn với nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, HĐND xã Vĩnh Am tăng cường giám sát, tập trung vào những lĩnh vực còn hạn chế, nhất là giải quyết thủ tục hành chính. Đầu tháng 6/2026, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND xã tổ chức giám sát Trung tâm Phục vụ hành chính công thuộc UBND xã Vĩnh Am. Qua giám sát, Đoàn chỉ rõ một số hạn chế cần khắc phục như vẫn phát sinh hồ sơ thủ tục hành chính quá hạn; tỷ lệ hồ sơ tái sử dụng thông tin, kết quả sau số hóa còn thấp; tỷ lệ thanh toán trực tuyến chưa cao.

Ngay sau giám sát, UBND xã Vĩnh Am chỉ đạo các cơ quan chuyên môn và Trung tâm Phục vụ hành chính công khắc phục từng hạn chế. Trong đó, xã tập trung rà soát quy trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ; xác định rõ trách nhiệm của từng bộ phận, từng cán bộ ở mỗi khâu; tăng cường hướng dẫn người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến, thanh toán trực tuyến; đẩy mạnh số hóa hồ sơ và tái sử dụng dữ liệu đã được số hóa. Đồng thời, Trung tâm Phục vụ hành chính công tăng cường theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ hằng ngày, kịp thời cảnh báo những hồ sơ có nguy cơ quá hạn; thường xuyên rà soát nguyên nhân hồ sơ chậm, xác định rõ trách nhiệm và có biện pháp khắc phục. Việc thực hiện dịch vụ công trực tuyến, số hóa hồ sơ, thanh toán trực tuyến cũng được theo dõi, gắn với trách nhiệm của cán bộ, công chức.

Nhờ vậy, chất lượng giải quyết thủ tục hành chính tại xã có chuyển biến rõ. Đến nay, tỷ lệ số hóa hồ sơ thủ tục hành chính, hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến và thanh toán trực tuyến đạt 100%; việc khai thác, tái sử dụng dữ liệu số được chú trọng hơn.

Theo Phó Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Khắc Toản, hoạt động giám sát quan trọng là phát hiện đúng vấn đề và thúc đẩy vấn đề được giải quyết. Khi mỗi cuộc giám sát tạo ra một chuyển biến cụ thể ở địa bàn, vai trò của HĐND cấp xã, phường được khẳng định rõ hơn, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý và củng cố niềm tin của người dân đối với chính quyền ngày càng rõ nét, thiết thực, hiệu quả hơn.