Hoàn thiện cơ chế, sẵn sàng vận hành FTZ Hải Phòng

Chuẩn bị đầy đủ cơ chế để khởi động FTZ

Ngày 27/6/2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 226 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng. Chỉ hơn 3 tháng sau, UBND thành phố quyết định thành lập Khu thương mại tự do Hải Phòng với quy mô khoảng 6.292 ha, bố trí tại Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải và Khu kinh tế ven biển phía nam Hải Phòng.

Theo lộ trình, giai đoạn 2025 - 2030 tập trung hoàn thiện thể chế, mô hình quản lý, hạ tầng, triển khai thí điểm các cơ chế đặc thù và thu hút đầu tư; đến năm 2030 cơ bản hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật. Giai đoạn 2030 - 2035 tiếp tục mở rộng quy mô, phát triển hệ sinh thái công nghiệp - logistics, thu hút các ngành công nghệ cao, công nghiệp xanh, R&D và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, vận hành.

Hoạt động, cơ chế, chính sách và tổ chức quản lý Khu thương mại tự do thành phố Hải Phòng được thực hiện theo quy định tại Nghị quyết số 226 và các văn bản liên quan. Sau 1 năm thực hiện Nghị quyết số 226, HĐND thành phố ban hành 12 nghị quyết để cụ thể hóa các cơ chế, chính sách đặc thù, từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý trên nhiều lĩnh vực.

Các nghị quyết tập trung vào phát triển nguồn nhân lực vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo; ưu đãi thuế cho hoạt động đổi mới sáng tạo; ưu đãi đất đai đối với doanh nghiệp khoa học và công nghệ; thành lập Quỹ Đầu tư mạo hiểm; chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài..., tạo tiền đề cho phát triển kinh tế thành phố, trong đó góp phần hoàn thiện các điều kiện để Khu thương mại tự do đi vào hoạt động.

Tại kỳ họp thường lệ giữa năm 2026 vào 2 ngày 27 và 28/7, HĐND thành phố thông qua Nghị quyết về quy định tiêu chí đối với chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và người lao động trình độ cao là người nước ngoài làm việc tại doanh nghiệp có trụ sở trong Khu thương mại tự do. Đây là cơ sở để áp dụng cơ chế, chính sách miễn thị thực và cấp thẻ tạm trú 10 năm, góp phần thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo Nghị quyết số 226, các cơ chế trong Khu thương mại tự do được thực hiện trong 10 năm (kể từ ngày 1/7/2025). Đây là khoảng thời gian quan trọng để Hải Phòng tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo không gian phát triển mới và chuyển hóa các cơ chế đặc thù thành động lực tăng trưởng lâu dài.

Rộng mở không gian phát triển mới

Thành phố dự kiến công bố các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về khu kinh tế và khởi động Khu thương mại tự do vào cuối tháng 7/2026.

Sự kiện được kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng mới và bứt tốc, nâng tầm vị thế thành phố, đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu đưa Hải Phòng trở thành địa phương có quy mô kinh tế lớn thứ 3 cả nước và duy trì tốc độ tăng trưởng 13 - 14%/năm giai đoạn 2026 - 2030.

Với các cơ chế vượt trội theo Nghị quyết số 226, FTZ Hải Phòng được định hướng trở thành trung tâm sản xuất công nghệ cao, logistics quốc tế và dịch vụ hiện đại; thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng cường kết nối sâu hơn với chuỗi giá trị toàn cầu.

Khác với các khu công nghiệp, khu chế xuất truyền thống, FTZ Hải Phòng được xây dựng theo mô hình thế hệ mới với cơ chế vượt trội, quản lý thông minh và hội nhập quốc tế. Khu được hưởng nhiều chính sách ưu đãi về đầu tư, thuế, hải quan và tạo thuận lợi tối đa cho lưu thông hàng hóa.

Trên nền tảng lợi thế cảng biển nước sâu và hệ thống giao thông đồng bộ, Khu thương mại tự do được định hướng phát triển theo 3 trụ cột gồm công nghiệp công nghệ cao, trung tâm logistics quốc tế và hệ sinh thái dịch vụ hiện đại, góp phần thu hút FDI chất lượng cao, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và đưa Hải Phòng trở thành trung tâm sản xuất, logistics của khu vực.

Theo báo cáo sơ kết 1 năm thực hiện Nghị quyết 226 của UBND thành phố, thành phố đang đẩy mạnh xúc tiến, thu hút các nhà đầu tư chiến lược vào các lĩnh vực công nghệ cao, cảng biển và logistics. Bước đầu, một số doanh nghiệp đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trong Khu thương mại tự do như: Công ty TNHH Tàu thuyền Composite công nghệ cao Việt Nam và Công ty TNHH một thành viên Ô tô Vmass.

Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng đang xây dựng dự thảo Quyết định của UBND thành phố quy định khung giá cho thuê cơ sở hạ tầng trong Khu Thương mại tự do thành phố Hải Phòng và sẽ tổng hợp nội dung này trong quá trình xem xét, tổng hợp, báo cáo về chủ trương đầu tư cho các dự án trong Khu Thương mại tự do (hiện mới tiếp nhận hồ sơ chủ trương đầu tư Dự án Khu công nghiệp Tiên Lãng 1 - thuộc trường hợp được thu hồi đất theo Điều 79 Luật Đất đai).

Theo đồng chí Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng, để Nghị quyết 226 của Quốc hội, nhất là Khu Thương mại tự do hoạt động như kỳ vọng, điều quan trọng là các cơ chế đặc thù phải được triển khai nhanh, đồng bộ và minh bạch, đồng thời tăng cường kêu gọi các nhà đầu tư, chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Khi các điều kiện đó được đáp ứng, Khu thương mại tự do sẽ trở thành cực tăng trưởng mới, tạo bước phát triển đột phá cho sự phát triển của Hải Phòng và vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.