Hải Phòng cần chuyển từ tư duy 'tăng nhanh' sang 'tăng vững', đồng thời vẫn giữ quyết tâm tạo bứt phá và cần duy trì sức bền trong tăng trưởng công nghiệp.
Báo cáo của Sở Công Thương tháng 10/2025, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) của thành phố tăng 12,78% so với cùng kỳ, thấp hơn mức tăng khoảng 20% theo kịch bản tăng trưởng đặt ra. Lũy kế 10 tháng, IIP tăng 15,02%, gần đạt mục tiêu 16,8% của năm nhưng vẫn chưa tạo được sự bứt phá như kỳ vọng.
Thực tế cho thấy, tăng trưởng công nghiệp của Hải Phòng đang gặp một số điểm nghẽn cả từ yếu tố bên ngoài lẫn nội tại nền kinh tế.
Trước hết, tác động từ thị trường quốc tế đang tạo ra sức ép đáng kể. Việc Hoa Kỳ chính thức áp thuế đối ứng từ 10 - 41% đối với một số nhóm hàng nhập khẩu, trong đó hàng từ Việt Nam chịu thuế 20% và hàng trung chuyển qua Việt Nam bị áp tới 40% đã tạo tác động đáng kể tới chuỗi cung ứng.
Doanh nghiệp FDI tại Hải Phòng - lực kéo chủ lực của tăng trưởng công nghiệp - phải điều chỉnh kế hoạch sản xuất, thậm chí giãn tiến độ trong một số mặt hàng xuất sang thị trường Mỹ. Cùng với đó, nhu cầu tiêu dùng toàn cầu suy giảm và chi phí logistics tăng tiếp tục gây sức ép lên sản lượng các ngành xuất khẩu truyền thống.
Tăng trưởng nội tại chưa đồng đều. Ngành chế biến - chế tạo vẫn duy trì vai trò chủ lực với mức tăng 16,61% trong 10 tháng. Tuy nhiên, một số ngành nền tảng lại giảm sâu như khai khoáng giảm 20,64%. Sản xuất và phân phối điện, khí đốt giảm 4,58% trong 10 tháng. Việc tăng mạnh 28,53% của nhóm ngành sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điều hòa không khí trong riêng tháng 10 chưa đủ cân bằng mức giảm kéo dài từ đầu năm.
Các động lực tăng trưởng mới chưa hình thành rõ. Một số dự án công nghiệp mới đã đi vào hoạt động nhưng đang trong giai đoạn đầu, công suất chưa đạt mức thiết kế; đóng góp cho tăng trưởng còn hạn chế. Hạ tầng khu công nghiệp và cụm công nghiệp tiếp tục được cải thiện nhưng vẫn cần thêm thời gian để đồng bộ hóa logistics, dịch vụ phụ trợ, nguồn nhân lực kỹ thuật cao.
Cùng với đó, năng lực doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước còn khiêm tốn, khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn FDI chưa tương xứng tiềm năng.
Từ thực trạng trên, có thể thấy Hải Phòng đang đứng trước yêu cầu phải tạo thêm dư địa tăng trưởng mới thay vì chỉ kỳ vọng vào độ mở rộng sản xuất của khu vực FDI. Thành phố có nhiều điều kiện thuận lợi để chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, công nghệ cao và giá trị gia tăng lớn, đặc biệt trong các ngành điện tử, linh kiện, thiết bị công nghiệp.
Tuy nhiên, để hiện thực hóa điều này, cần phân bổ lại trọng tâm đầu tư, nâng cao chất lượng hạ tầng logistics, phát triển mạnh công nghiệp hỗ trợ và tăng liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với các tập đoàn đầu tư lớn.
Song song đó, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu trở nên cấp thiết. Giảm phụ thuộc vào các thị trường có mức rủi ro cao, chủ động đáp ứng yêu cầu tiêu chuẩn - kỹ thuật, tận dụng tốt hơn các hiệp định thương mại tự do sẽ giúp doanh nghiệp tăng khả năng chống chịu trước biến động quốc tế. Đây là yếu tố quan trọng để Hải Phòng không bị động trước thay đổi chính sách từ các nước nhập khẩu lớn.
Việc IIP chưa đạt kịch bản không phải tín hiệu tiêu cực, nhưng là lời nhắc quan trọng về sức bền của tăng trưởng công nghiệp trong giai đoạn tới. Hải Phòng cần chuyển từ tư duy “tăng nhanh” sang “tăng vững”, đồng thời vẫn giữ quyết tâm tạo bứt phá.
Khi các dự án công nghiệp trọng điểm hoàn thiện, hạ tầng mới đi vào vận hành và các động lực mới được nuôi dưỡng đúng hướng, thành phố hoàn toàn có thể thu hẹp khoảng cách giữa mục tiêu và thực tế, tiếp tục củng cố vị thế trung tâm công nghiệp - logistics hàng đầu của cả nước.
LÊ HIỆP
.jpg "Tạo sức mạnh bứt phá trong kỷ nguyên kinh tế tri thức")
