Iran gộp các yêu cầu về an ninh, kinh tế và hạt nhân làm điều kiện mở lại eo biển Hormuz đang đặt ra nhiều thách thức cho nỗ lực ngoại giao của Mỹ.

Ngày 8/8, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran đưa ra một loạt điều kiện đối với Mỹ để mở lại eo biển Hormuz. Thư ký Hội đồng Mohammad Bagher Zolghadr khẳng định Tehran sẽ duy trì các hạn chế cho đến khi Washington “thay đổi cách hành xử”.
Theo các điều kiện được Iran đưa ra, Mỹ phải cam kết không đe dọa Iran và chấm dứt vĩnh viễn chiến sự với Tehran cùng các lực lượng đồng minh như Hezbollah, Hamas và Houthi. Washington đồng thời phải dỡ bỏ phong tỏa đường biển đối với các cảng của Iran, chấm dứt toàn bộ lệnh trừng phạt và giải phóng vô điều kiện các tài sản của Iran đang bị phong tỏa.
Iran cũng yêu cầu Mỹ rút hoàn toàn lực lượng quân sự khỏi khu vực và bồi thường những thiệt hại do chiến tranh gây ra.
Đáng chú ý, Tehran đưa các vấn đề từng được đề cập trong những cuộc đàm phán trước đây, trong đó có chương trình hạt nhân và kho urani làm giàu 60%, vào nhóm điều kiện liên quan việc mở lại eo biển Hormuz. Động thái này có thể khiến các nỗ lực ngoại giao giữa hai bên trở nên phức tạp hơn.
Trong khi đó, cùng ngày, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết trên Fox News rằng các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran đang ở “giữa tiến trình”. Mỹ đang kết hợp các biện pháp ngoại giao, kinh tế và quân sự nhằm thúc đẩy khôi phục hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz.
Trước xung đột, tuyến hàng hải này từng vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt của thế giới, khiến việc bảo đảm lưu thông qua Hormuz có ý nghĩa quan trọng đối với thị trường năng lượng toàn cầu.
Phía Iran xác nhận không có ý định thu phí đối với tàu thương mại. Tuy nhiên, hai bên vẫn cần thống nhất cơ chế bảo đảm an toàn hàng hải nếu muốn khôi phục hoạt động lưu thông qua eo biển.
Việc Tehran gắn điều kiện mở lại Hormuz với nhiều vấn đề an ninh, quân sự, kinh tế và hạt nhân cho thấy tiến trình đàm phán giữa Iran và Mỹ vẫn còn nhiều nội dung cần giải quyết.