Tại Hải Phòng yêu cầu thực hiện pháp luật thống nhất, đúng quy định, kịp thời phát hiện và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc từ cơ sở ngày càng rõ nét.
Trong quá trình xây dựng và phát triển thành phố, việc tổ chức thi hành pháp luật có vai trò quan trọng, góp phần bảo đảm kỷ cương, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.
Đối với Hải Phòng, trong bối cảnh thành phố vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp với 114 xã, phường, đặc khu, yêu cầu thực hiện pháp luật thống nhất, đúng quy định, kịp thời phát hiện và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc từ cơ sở càng được đặt ra rõ nét.
Thời gian qua, Sở Tư pháp đã chủ động tham mưu UBND thành phố triển khai đồng bộ công tác quản lý xử lý vi phạm hành chính (XLVPHC), kiểm tra, theo dõi thi hành pháp luật và kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật (QPPL).
Ngay từ đầu năm 2026, Sở đã tham mưu UBND thành phố ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện công tác quản lý và kiểm tra thi hành pháp luật về XLVPHC; Kế hoạch theo dõi việc thi hành văn bản QPPL trên địa bàn thành phố. Đồng thời, Sở ban hành các kế hoạch của ngành, hướng dẫn các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường, đặc khu triển khai thực hiện.
Công tác kiểm tra văn bản QPPL được thực hiện thường xuyên, góp phần bảo đảm tính hợp pháp, thống nhất của hệ thống văn bản trên địa bàn. Trong 7 tháng đầu năm 2026, Sở Tư pháp đã tự kiểm tra 69 văn bản do UBND thành phố, Chủ tịch UBND thành phố ban hành; kiểm tra theo thẩm quyền 21 văn bản QPPL, ban hành 26 báo cáo kết quả kiểm tra. Qua công tác tự kiểm tra, kiểm tra theo thẩm quyền, đã phát hiện và kiến nghị xử lý đối với 11 văn bản có nội dung không phù hợp của cấp xã và thành phố. UBND thành phố và UBND cấp xã đã thực hiện xử lý đầy đủ, đảm bảo theo quy định.
Trong công tác quản lý XLVPHC, Sở đã kiểm tra, đánh giá đã kiểm tra, đánh giá 15 hồ sơ xử phạt vi phạm hành chính thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND thành phố; phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng, UBND phường: Nam Triệu, Đồ Sơn kiểm tra, rà soát 121 hồ sơ IUU khép không xử phạt vi phạm hành chính năm 2024, 2025; tham gia ý kiến hồ sơ trong xử phạt vi phạm hành chính thuộc thẩm quyền của sở, ngành, địa phương.
Thông qua kiểm tra, Sở Tư pháp kịp thời hướng dẫn, chấn chỉnh những hạn chế, thiếu sót, góp phần bảo đảm việc ban hành văn bản, lập hồ sơ và xử lý vi phạm hành chính được thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức.
Cùng với công tác kiểm tra, Sở Tư pháp chú trọng theo dõi việc thi hành pháp luật, qua đó nắm bắt tình hình thực hiện các quy định trong thực tiễn, phát hiện những khó khăn, bất cập để tham mưu xử lý.
Trong năm 2026, Sở đã tham mưu UBND thành phố ban hành Kế hoạch theo dõi việc thi hành văn bản QPPL; hướng dẫn các sở, ban, ngành, UBND các xã, phường, đặc khu triển khai thực hiện. Sở đồng thời tổng hợp danh mục, hệ dữ liệu văn bản QPPL thuộc lĩnh vực theo dõi thi hành pháp luật trọng tâm, liên ngành; thực hiện điều tra, khảo sát tình hình thi hành pháp luật trong lĩnh vực an toàn thực phẩm; tổng hợp, báo cáo về tổ chức thi hành pháp luật trên địa bàn thành phố gửi Bộ Tư pháp.
Sở Tư pháp đã tư vấn, hướng dẫn các sở, ngành, địa phương giải quyết khoảng 200 vụ việc phức tạp, khó khăn, vướng mắc trong áp dụng pháp luật. Sở tham gia ý kiến đối với hồ sơ cưỡng chế thu hồi đất 179 trường hợp thuộc 26 dự án; tham gia 12 tổ công tác do UBND thành phố thành lập để giải quyết các vụ việc cụ thể; tham gia 25 tổ công tác bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND thành phố trong các vụ án hành chính.
Việc kịp thời hướng dẫn, giải đáp các vấn đề phát sinh góp phần giúp các cơ quan, đơn vị, địa phương thống nhất trong nhận thức và áp dụng pháp luật, hạn chế sai sót trong quá trình thực hiện, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Thực tiễn cho thấy, công tác kiểm tra, theo dõi thi hành pháp luật không chỉ nhằm phát hiện những nội dung chưa phù hợp, mà còn giúp nhận diện những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình tổ chức thực hiện.
Từ những vụ việc cụ thể, Sở Tư pháp đã tổng hợp, tham mưu UBND thành phố xử lý nhiều vấn đề liên quan đến đầu tư công, ngân sách nhà nước, quy hoạch, quản lý tài sản, đất đai và các lĩnh vực khác. Trong 7 tháng đầu năm. Sở Tư pháp đã tham gia ý kiến đối với trên 70 đề xuất sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 266/2025/QH15 quy định thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng theo đề nghị của 11 sở, ngành. Đồng thời, tham gia ý kiến, thẩm định nhiều hồ sơ, dự thảo, đề xuất của các sở, ban, ngành nhằm bảo đảm tính pháp lý, thống nhất và khả thi trong quá trình tổ chức thực hiện.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý XLVPHC và kiểm tra, theo dõi thi hành pháp luật vẫn còn một số khó khăn. Một số vụ việc do Ủy ban nhân dân thành phố giao Sở Tư pháp tham gia ý kiến đối với các vụ việc phức tạp không thuộc lĩnh vực quản lý chuyên ngành của Sở, trong khi vụ việc không được tiếp cận từ đầu, thời hạn giao thực hiện ngắn, gấp, hồ sơ, tài liệu các Sở, ngành cung cấp chưa đầy đủ, gây khó khăn trong việc đề xuất phương án xử lý và báo cáo đảm bảo đúng hạn Ủy ban nhân dân thành phố giao.
Những vấn đề trên đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, theo dõi thi hành pháp luật; tăng cường hướng dẫn nghiệp vụ cho cơ sở; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong tổ chức thi hành pháp luật.
Trong thời gian tới, Sở Tư pháp tiếp tục xác định công tác quản lý XLVPHC, kiểm tra, theo dõi thi hành pháp luật là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo đảm pháp luật được thực hiện nghiêm túc, thống nhất trên địa bàn thành phố. Trọng tâm là tăng cường kiểm tra, hướng dẫn từ cơ sở; kịp thời phát hiện, xử lý những văn bản, hồ sơ chưa phù hợp; chủ động nắm bắt khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn để tham mưu giải quyết và kiến nghị hoàn thiện pháp luật. Qua đó, góp phần thực hiện hiệu quả xây dựng “Thành phố thượng tôn và tuân thủ pháp luật” trên địa bàn thành phố.
PV
