Chính sách hỗ trợ giá trị tài sản, vật kiến trúc phải tháo dỡ gắn liền với phần đất người dân tự nguyện tặng, cho để thực hiện công trình giao thông sẽ tháo gỡ những khó khăn trong thực tiễn.
Hải Phòng vừa ban hành Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn thành phố. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 8/8/2026.
Theo đó, ngân sách hỗ trợ 100% giá trị tài sản, vật kiến trúc phải tháo dỡ gắn liền với phần đất người dân tự nguyện tặng, cho để thực hiện công trình giao thông. Trường hợp đất ở còn lại sau khi hiến không đủ diện tích tối thiểu để tách thửa, nếu người dân tự nguyện tặng, cho nốt phần đất còn lại cũng được hỗ trợ bằng tiền tương ứng 100% mức bồi thường về đất theo quy định.
Thực tế tại Hải Phòng cho thấy khi chủ trương rõ ràng, phù hợp và vì lợi ích chung, người dân luôn sẵn sàng đồng hành, chung sức. Mới đây, thực hiện dự án cải tạo, nâng cấp tuyến đường trước cổng Trường THPT Hải An, gia đình bà Lương Thị Thúy ở phường Hải An có 131,2 m² đất trồng cây lâu năm thuộc diện thu hồi. Gia đình bà Thúy đã tự nguyện hiến toàn bộ diện tích đất để phục vụ dự án. Đáng quý là gia đình không nhận kinh phí bồi thường, hỗ trợ theo phương án đã được phê duyệt và đề nghị nộp khoản kinh phí này vào ngân sách nhà nước.
Ở thành phố đã có hàng trăm gia đình như gia đình bà Thúy hiến đất làm đường. Tuy nhiên không phải trường hợp nào việc hiến đất cũng hoàn toàn thuận lợi. Nhiều phần đất nằm trong khu vực thực hiện dự án có nhà ở, tường bao, sân, công trình phụ hoặc các hạng mục kiên cố. Khi phải tháo dỡ, người dân không chỉ mất đi một phần tài sản mà còn phát sinh chi phí sửa chữa, xây dựng lại.
Với những hộ có điều kiện kinh tế hạn chế, khoản chi phí này có thể trở thành trở ngại đáng kể. Vì vậy, việc hỗ trợ 100% giá trị tài sản, vật kiến trúc phải tháo dỡ là sự bổ sung cần thiết, giúp giảm kinh phí cho người dân khi tự nguyện dành đất thực hiện các công trình giao thông.
Quy định hỗ trợ đối với phần đất còn lại không đủ diện tích tách thửa cũng giải quyết một tình huống thường phát sinh trong thực tế. Thay vì để người dân phải tiếp tục quản lý một diện tích đất nhỏ, khó sử dụng, chính sách tạo điều kiện để họ tự nguyện tặng, cho nốt phần đất này và được hỗ trợ theo mức quy định.
Hải Phòng trước đó cũng đã có chính sách hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau khi hiến đất. Việc tiếp tục bổ sung cơ chế hỗ trợ tài sản, vật kiến trúc và phần đất còn lại cho thấy chính sách đang được hoàn thiện theo hướng ngày càng sát với thực tế cơ sở.
Điều quan trọng là những quy định này không làm thay đổi bản chất của việc hiến đất là sự tự nguyện của người dân vẫn là yếu tố cốt lõi. Nhà nước hỗ trợ những chi phí hợp lý phát sinh còn thể hiện sự ghi nhận đối với đóng góp của người dân, đồng thời tạo thêm điều kiện để các dự án hạ tầng được triển khai thuận lợi.
Chính sách mới ngoài hỗ trợ vật chất còn góp phần củng cố sự đồng thuận giữa chính quyền và nhân dân. Khi quyền lợi chính đáng được quan tâm, những đóng góp tự nguyện của người dân cũng sẽ được tiếp thêm động lực; nhiều tuyến đường rộng hơn, khang trang hơn và mở thêm không gian phát triển cho cộng đồng.
Điều cần thiết hiện nay là chính sách sớm được triển khai công khai, minh bạch, đúng đối tượng, đúng quy định và thuận lợi trong thực hiện. Có như vậy, chủ trương hiến đất mở đường sẽ tiếp tục nhận được sự đồng hành của người dân, góp phần đẩy nhanh đầu tư hạ tầng và xây dựng Hải Phòng ngày càng văn minh, hiện đại.
HOÀNG LONG
