Việc nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 1 tỷ đồng không chỉ giảm áp lực cho hộ kinh doanh mà còn mở ra cơ hội chuyển đổi và phát triển theo hướng bền vững hơn.

Một trong những chính sách được chú ý là việc Chính phủ ban hành Nghị định 141/2026/NĐ-CP nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh lên 1 tỷ đồng mỗi năm. Quy định này có hiệu lực từ đầu năm, được đánh giá là vừa giảm gánh nặng tuân thủ vừa tạo điều kiện thúc đẩy chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp.
Để triển khai quy định này, Cục Thuế đã có công điện hướng dẫn trong toàn ngành. Theo đó, trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh tự xác định doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống mà đã kê khai, nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng theo quy định trước đó sẽ được xử lý số thuế đã nộp theo quy định hiện hành.
Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế kỳ tháng 3/2026 là chậm nhất ngày 20/4/2026 nếu kê khai theo tháng, còn theo quý, hạn chót là ngày 4/5/2026. Trong bối cảnh chính sách mới có hiệu lực sát thời điểm này, nhiều hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đến dưới 1 tỷ đồng đã hoàn tất kê khai, nộp thuế.
Bà Phạm Thị Minh Hiền, Phó Trưởng ban Chính sách và Thuế quốc tế, Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết, đối với các hộ kinh doanh đã kê khai, cơ quan thuế sẽ hướng dẫn điều chỉnh tờ khai. Nếu đến cuối năm, tổng doanh thu thực tế chưa đến 1 tỷ đồng, việc xử lý hồ sơ, chứng từ sẽ thực hiện theo quy định và hộ kinh doanh sẽ được hoàn trả số thuế đã nộp.
Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas cho biết, với quy định mới, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng mỗi năm sẽ được miễn cả thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Nhóm này không phải nộp tờ khai thuế mà chỉ cần thông báo doanh thu cho cơ quan thuế theo thời hạn quy định.
Ngược lại, nếu doanh thu vượt 1 tỷ đồng mỗi năm, hộ kinh doanh vẫn phải kê khai và nộp thuế. Trong đó, thuế thu nhập cá nhân được tính trên phần doanh thu vượt ngưỡng, còn thuế giá trị gia tăng được tính từ đồng doanh thu đầu tiên.

Việc nâng ngưỡng miễn thuế từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng được đánh giá sẽ tác động tới hàng triệu hộ kinh doanh. Theo Bộ Tài chính, chính sách này giúp hơn 2,5 triệu hộ và cá nhân kinh doanh được hưởng lợi, góp phần hỗ trợ khu vực kinh doanh nhỏ lẻ trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng và sức mua suy yếu.
Bên cạnh đó, Chính phủ cũng quyết định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các đơn vị có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống. Ước tính khoảng 235.800 doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi, với tổng số thuế được miễn hơn 2.100 tỷ đồng.
Chính sách này được kỳ vọng tạo động lực để các hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp, qua đó nâng cao tính minh bạch, chuyên nghiệp trong quản trị và góp phần nuôi dưỡng nguồn thu lâu dài cho ngân sách.
Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng có thể xuất hiện tình trạng hộ kinh doanh tìm cách chia nhỏ doanh thu để duy trì mức dưới 1 tỷ đồng nhằm được miễn thuế. Bà Lê Thị Duyên Hải, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Tư vấn thuế Việt Nam cho biết, ranh giới giữa các hộ kinh doanh sát ngưỡng và vượt ngưỡng có sự chênh lệch đáng kể về nghĩa vụ thuế.
Theo bà Lê Thị Duyên Hải, với một hộ kinh doanh có doanh thu khoảng 1 tỷ 50 triệu đồng, số thuế giá trị gia tăng phải nộp có thể lên tới vài chục triệu đồng tùy theo ngành nghề. Điều này có thể tạo ra tâm lý cân nhắc hoặc phát sinh hành vi không phù hợp nhằm tránh nghĩa vụ thuế.
Tính đến cuối năm 2025, Việt Nam đã có hơn 18.300 - 18.500 hộ kinh doanh tự nguyện chuyển từ phương pháp thuế khoán sang phương pháp kê khai trước thời hạn 1/1/2026. Không ít cá nhân kinh doanh phải loay hoay, mất thời gian khi thực hiện đăng ký thuế, kê khai thuế thì các cơ sở thuế khu vực yêu cầu phải có đăng ký kinh doanh.
Để đơn giản hóa quy trình, tối ưu trải nghiệm nộp thuế cho khách hàng, thời gian qua, Cục Thuế đã phối hợp với hàng loạt ngân hàng nhằm đơn giản hóa quy trình kê khai, nộp thuế và hỗ trợ hộ kinh doanh tiếp cận các giải pháp tài chính. Các ngân hàng như ABBank, PVcomBank, SeABank đã triển khai nhiều nền tảng số, công cụ quản lý doanh thu, thanh toán và hỗ trợ tín dụng nhằm giúp hộ kinh doanh thuận tiện hơn trong hoạt động.
Với quy định mới, dự kiến số thu ngân sách nhà nước giảm khoảng 16.650 tỷ đồng so với năm trước và giảm khoảng 4.850 tỷ đồng so với chính sách hiện hành.
Việc điều chỉnh chính sách thuế theo hướng nâng ngưỡng miễn thuế được đánh giá là bước đi nhằm hỗ trợ khu vực kinh doanh nhỏ, đồng thời tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi và phát triển bền vững của nền kinh tế.
TT (tổng hợp)