Mỗi gia đình hiếu học, mỗi dòng họ coi trọng tri thức không chỉ vun đắp tương lai cho từng thế hệ mà còn góp phần hình thành nền tảng vững bền cho xã hội học tập.
Một xã hội học tập bắt đầu từ mỗi gia đình - nơi gieo những hạt giống đầu tiên của tinh thần hiếu học. Khi việc học trở thành nếp sống trong mỗi mái ấm, truyền thống ấy tiếp tục được bồi đắp qua từng thế hệ, lan tỏa đến từng dòng họ, khu dân cư và cộng đồng.
Gia đình ông Bùi Văn Hoan (xã Kiến Hưng) luôn gương mẫu chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tích cực tham gia các hoạt động khuyến học ở địa phương và tạo môi trường học tập thuận lợi cho con.
Nhờ sự quan tâm, đồng hành của gia đình, con của ông liên tục đạt danh hiệu học sinh xuất sắc giai đoạn 2022 - 2025, giành nhiều giải học sinh giỏi cấp huyện Kiến Thụy trước đây cùng nhiều huy chương tại các kỳ thi toán và khoa học tự nhiên cấp thành phố, quốc gia.
Nếu gia đình là nền móng thì dòng họ chính là nơi bồi đắp và lan tỏa truyền thống ấy.
Với 376 hộ, dòng họ Nguyễn Đức - Văn - Bá (phường Hồng Bàng) đã thành lập Ban khuyến học từ năm 2001 và duy trì quỹ khuyến học bằng sự chung tay của các gia đình cùng sự đóng góp của con em thành đạt. Hằng năm, vào dịp giỗ Tổ, dòng họ tổ chức tuyên dương, khen thưởng học sinh, sinh viên đạt thành tích cao ngay tại nhà thờ họ, biến hoạt động khuyến học thành một nét đẹp trong đời sống văn hóa của dòng tộc.
Ông Nguyễn Đức Chủ, trưởng họ cho biết dòng họ hướng tới không chỉ là những phần thưởng vật chất, mà quan trọng hơn là giữ gìn truyền thống hiếu học, để mỗi thế hệ con cháu đều ý thức rằng học tập là con đường bền vững nhất để lập thân, lập nghiệp và cống hiến cho quê hương.
Tại xã Kim Thành, dòng họ Lương cũng là một trong những mô hình tiêu biểu trong xây dựng "Dòng họ học tập". Nhiều năm qua, dòng họ Lương duy trì hiệu quả quỹ khuyến học, thường xuyên biểu dương con em đạt thành tích cao trong học tập; đồng thời khuyến khích các thành viên nâng cao trình độ, cập nhật kiến thức phục vụ lao động, sản xuất.
Ông Lương Văn Luật, Trưởng ban hội đồng gia tộc họ Lương cho biết hoạt động khuyến học không chỉ động viên thành tích mà quan trọng hơn là tạo ý thức học tập thường xuyên. Qua đó, truyền thống hiếu học được gìn giữ, lan tỏa qua các thế hệ.
Từ những hạt nhân bền vững, phong trào học tập suốt đời ở Hải Phòng đang từng bước được mở rộng, kết nối từ gia đình đến cộng đồng, từ mỗi địa phương đến toàn thành phố, tạo nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng xã hội học tập trong giai đoạn mới.
Xác định được vai trò quan trọng hạt nhân nền tảng của gia đình học tập, dòng học học tập... trong việc xây dựng xã hội học tập, thời gian qua, Hải Phòng đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đưa phong trào học tập suốt đời trở thành hoạt động thường xuyên trong đời sống xã hội.
Hội Khuyến học thành phố chủ động phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo tham mưu Ban Chỉ đạo xây dựng xã hội học tập thành phố trình UBND thành phố ban hành nhiều chỉ thị, kế hoạch và văn bản chỉ đạo, tạo cơ sở để triển khai đồng bộ phong trào xây dựng xã hội học tập trên địa bàn.
Hội khuyến học các cấp cũng chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tiễn; đồng thời thường xuyên tập huấn, hướng dẫn quy trình đăng ký, bình xét và công nhận các mô hình học tập. Công tác kiểm tra, đôn đốc được duy trì thường xuyên, bảo đảm việc triển khai thống nhất, đúng quy định và đạt hiệu quả thiết thực.
Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, phong trào xây dựng các mô hình "Gia đình học tập", "Dòng họ học tập", "Cộng đồng học tập", "Đơn vị học tập" ngày càng phát triển sâu rộng. Nhiều mô hình như "Tiếng kẻng khuyến học", "Dòng họ hiếu học", "Tủ sách cộng đồng" được duy trì hiệu quả, góp phần làm phong phú hoạt động khuyến học, khuyến tài và lan tỏa tinh thần học tập trong nhân dân.
Theo TS Nguyễn Kim Pha, Chủ tịch Hội Khuyến học thành phố, giai đoạn 2020 - 2025, UBND cấp xã trên địa bàn thành phố đã công nhận 1.862.347 mô hình học tập, gồm 1.846.210 gia đình học tập, 5.428 dòng họ học tập, 9.867 cộng đồng học tập và 842 đơn vị học tập.
Sau 5 năm triển khai, các mô hình học tập đều có bước phát triển tích cực. Đến năm 2025, tỷ lệ "gia đình học tập" đạt 90%, tăng 8% so với đầu nhiệm kỳ; "dòng họ học tập" đạt 85%, tăng 9%; "Cộng đồng học tập" đạt 88%, tăng 7%; "đơn vị học tập" đạt 95%, tăng 6%.
Những con số phản ánh quy mô phong trào và sự chuyển biến trong nhận thức của người dân về học tập suốt đời. Từ mỗi gia đình, mỗi dòng họ, tinh thần hiếu học đang được lan tỏa mạnh mẽ, trở thành động lực phát triển của từng địa phương và của cả thành phố.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, kinh tế tri thức và yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, việc xây dựng xã hội học tập không còn là nhiệm vụ riêng của ngành giáo dục hay tổ chức khuyến học, mà là trách nhiệm của toàn xã hội. Khi mỗi gia đình trở thành một "tế bào học tập", mỗi dòng họ trở thành "mái nhà của truyền thống hiếu học", Hải Phòng sẽ có nền tảng vững chắc để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng "Thành phố học tập", từng bước gia nhập Mạng lưới thành phố học tập toàn cầu của UNESCO.
BÙI HẠNH
.jpg "Đại hội đại biểu Hội Khuyến học thành phố Hải Phòng lần thứ nhất")
.jpg "Hội Khuyến học thành phố Hải Phòng kiện toàn công tác cán bộ")
-7e4b083fc0902b2e89098229502c7602.jpg "Xây dựng gia đình, dòng họ học tập, thúc đẩy xã hội học tập bền vững")
