Cục Thuế nghiên cứu ứng dụng dữ liệu lớn, phân tích mạng lưới và AI để nhận diện rủi ro từ sớm, ngăn chặn kịp thời các hành vi gian lận hóa đơn điện tử.

Cục Thuế vừa tổ chức Hội nghị trực tuyến cơ quan thuế toàn quốc nhằm trao đổi tình hình triển khai công tác đánh giá quản lý rủi ro hóa đơn, hướng tới hoàn thiện phương pháp nhận diện, cảnh báo rủi ro từ sớm và nâng cao hiệu quả phòng chống gian lận dựa trên dữ liệu.
Theo Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh, việc phủ sóng hóa đơn điện tử toàn quốc tạo ra bước chuyển lớn khi tiếp nhận khối lượng dữ liệu khổng lồ hàng ngày. Đây là nền tảng quan trọng giúp ngành thuế chuyển mạnh từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý theo rủi ro và tuân thủ.
Tuy nhiên, hành vi gian lận ngày càng đa dạng, tinh vi, không chỉ xuất hiện ở một doanh nghiệp riêng lẻ mà hình thành theo chuỗi, theo mạng lưới và liên kết giữa nhiều người nộp thuế, địa bàn cũng như lĩnh vực kinh tế.
Trước thực tế đó, yêu cầu đặt ra là ngành thuế phải nâng cao khả năng nhận diện và can thiệp rủi ro từ sớm, từ xa thay vì chỉ xử lý khi vi phạm đã xảy ra.
Để làm được điều này, cơ quan thuế phải kết nối dữ liệu hóa đơn với dữ liệu kê khai, đăng ký thuế; đồng thời từng bước ứng dụng công nghệ phân tích dữ liệu lớn, phân tích mạng lưới và trí tuệ nhân tạo (AI) để phát hiện các mô hình rủi ro phức tạp mà phương pháp truyền thống khó nhận diện.
Lãnh đạo Cục Thuế cũng lưu ý công nghệ chỉ là công cụ, yếu tố quyết định là xây dựng phương pháp quản lý rủi ro thống nhất toàn ngành. Việc quản lý rủi ro phải bảo đảm sự cân bằng giữa yêu cầu chống gian lận với việc tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp hoạt động bình thường, tuân thủ pháp luật.
Tại hội nghị, cơ quan thuế các cấp đã giới thiệu bộ tiêu chí cụ thể, đồng thời tạo diễn đàn chia sẻ kinh nghiệm quản lý thực tế ở những lĩnh vực trọng điểm như thương mại điện tử, hộ kinh doanh, hoàn thuế, nợ thuế hay doanh nghiệp có vòng đời ngắn.
Đáng chú ý, đại diện Tập đoàn MISA đã gợi mở giải pháp ứng dụng AI trong đánh giá quản lý hóa đơn. Tiếp đó, đại diện Ban Quản lý tuân thủ và hỗ trợ người nộp thuế đã trình bày 20 chỉ số phân tích rủi ro hóa đơn, hướng tới hoàn thiện hệ thống thông tin phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và quản lý tuân thủ trong toàn ngành.
NM (tổng hợp)