Sông Thái Bình chảy qua làng Uông Hạ. Chảy qua cánh đồng ngô lúa tốt tươi. Nơi nghèo khó nhưng đầy ắp tình người.
Sông Thái Bình chảy qua làng Uông Hạ
Chảy qua cánh đồng ngô lúa tốt tươi
Nơi nghèo khó nhưng đầy ắp tình người
Ông tôi kể chuyện ngày xưa
Những đêm ở đình làng
Chỉ có ngọn đèn dầu đặt giữa chiếu
Leo lét cho mắt người làm quen con chữ
Người đi cấy về
Còn lấm bùn chân
Đã ngồi xuống học đánh vần
Từng chữ i tờ run run trên trang giấy
Ông cầm tay họ
Nắn từng nét chữ đầu tiên
Góp phần xóa nạn mù chữ khắp mọi miền
Thuở “bình dân học vụ”!
Từ những đêm như thế
Quê tôi giữ được mạch học hành
Qua bao đời
Từ tấm gương Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi, Trần Quốc Lặc(*)...
Đến những người nông dân học viết tên mình bên chiếu đất.
Giữa những năm tháng này
Tôi ngồi bên hiên nhà tĩnh lặng
Trong tay là một chiếc điện thoại thông minh
Tôi lại tự mình học chữ
Không phải i tờ thuở xưa
Mà là những dòng mật khẩu dài
Những ô nhập tên, nhập số
Những lần gõ sai rồi xóa đi gõ lại
Bác hàng xóm vừa đi thăm đồng về, bảo tôi
Cháu hướng dẫn bác “lai chim” để bán mấy sào dưa
Bà cụ hàng xóm đeo kính lão
Cầm máy còn run tay
Chạm nhầm rồi lại chạm nhầm
Và bật cười, vui như trẻ nhỏ
Đứa cháu ngồi cạnh
Chậm rãi chỉ từng bước
Tôi nhìn họ và chợt nhớ ông tôi ngày xưa
Có những điều không đổi
Chỉ đổi cách người ta học
Ngày xưa
Là ngọn đèn dầu trong đình làng
Tiếng đánh vần i a ran ran vang vọng
Bây giờ
Là ánh sáng nhỏ trong lòng bàn tay
Và những câu hỏi mới mở ra không dứt...
Sông Thái Bình vẫn chảy
Lặng lẽ mang theo
Bóng dáng những người từng học chữ i tờ
Và những người đang học làm chủ “ây-ai”(*)
Để mở ra bầu trời vươn tới tương lai
Cho quê tôi
Làng Uông Hạ!
---------
(*) Trần Quốc Lặc, làng Uông Hạ, Minh Tân, huyện Nam Sách, Hải Dương (nay là xã Thái Tân, thành phố Hải Phòng).
Mạc Đĩnh Chi, làng Long Động, Nam Tân, huyện Nam Sách, Hải Dương (nay là xã Hợp Tiến, thành phố Hải Phòng).
(*) AI - trí tuệ nhân tạo.
