Thẩm tra nghị quyết về khoa học, công nghệ

Chiều 17/9, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố tổ chức thẩm tra hồ sơ dự thảo nghị quyết do UBND thành phố trình tại kỳ họp thứ 5 (kỳ họp chuyên đề) HĐND thành phố khoá XVII, nhiệm kỳ 2026 - 2031, quy định nội dung, mức chi quản lý và thực hiện các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước thành phố.

Dự hội nghị có đồng chí Bùi Đức Quang, Phó Chủ tịch HĐND thành phố; đại diện các sở: Khoa học và Công nghệ, Tài chính, Tư pháp.

Theo Tờ trình số 221/TTr-UBND của UBND thành phố, việc ban hành nghị quyết mới nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí đối với các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trên địa bàn.

Dự thảo được xây dựng trên cơ sở Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/10/2025, thay thế Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013. Luật mới mở rộng phạm vi điều chỉnh, bổ sung các hoạt động đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo, thay đổi phương thức quản lý, tài trợ và đánh giá kết quả nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thông tư số 38/2025/TT-BKHCN và 39/2025/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ quy định các định mức chi tối đa, giao địa phương căn cứ điều kiện thực tế và khả năng cân đối ngân sách để quyết định mức chi cụ thể.

Theo dự thảo, thành phố đề xuất áp dụng mức chi tối đa theo các định mức Trung ương đối với những nội dung thuộc thẩm quyền quyết định của HĐND thành phố. Phạm vi điều chỉnh gồm chi quản lý hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; chi thực hiện nhiệm vụ, hoạt động hỗ trợ; tổ chức hội thi sáng tạo kỹ thuật và cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng thành phố.

Dự thảo gồm 4 chương, 14 điều, quy định về phạm vi, đối tượng áp dụng, nguyên tắc thực hiện, nội dung và mức chi quản lý; mức chi thực hiện nhiệm vụ, hoạt động hỗ trợ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; chi tổ chức các hội thi, cuộc thi sáng tạo kỹ thuật và tổ chức thực hiện.

Tổng kinh phí thực hiện dự kiến khoảng 188,251 tỷ đồng/năm, chênh lệch hơn 82 tỷ đồng/năm so với áp dụng Nghị quyết số 03/2025/NQ-HĐND hoặc mức 90% đối với các nội dung chi mới.

Việc lựa chọn mức chi tối đa nhằm đáp ứng yêu cầu mới của pháp luật, nâng cao chất lượng hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, phù hợp định hướng phát triển thành phố dựa nhiều hơn vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số.

Trong tổ chức và đánh giá nhiệm vụ, các nhiệm vụ có thể được triển khai theo cụm hoặc chuỗi, gắn nghiên cứu khoa học với phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo. Hình thức thực hiện được mở rộng, gồm tuyển chọn, giao trực tiếp, xét tài trợ, đặt hàng, hỗ trợ tài chính và các hình thức khác theo quy định.

Việc đánh giá kết quả hướng tới hiệu quả sử dụng ngân sách, giá trị khoa học, khả năng ứng dụng và đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội; có thể đánh giá tác động sau một thời gian thực hiện.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung trao đổi về cơ sở pháp lý, sự cần thiết ban hành nghị quyết và tính phù hợp của các mức chi đề xuất. Đồng chí Nguyễn Cao Lân, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố ghi nhận Sở Khoa học và Công nghệ bám sát các quy định mới trong quá trình xây dựng dự thảo. Tuy nhiên, Ban đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát toàn bộ nội dung tờ trình, dự thảo nghị quyết và các hồ sơ liên quan; làm rõ phạm vi, thẩm quyền, chức trách của HĐND thành phố, các nội dung cần quy định cụ thể trong nghị quyết.

Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Sở Tài chính, Sở Tư pháp tiếp tục nghiên cứu, thống nhất các nội dung cần làm rõ; xem xét việc quy định mức chi đối với cấp cơ sở; tham khảo cách thức xây dựng và mức chi của một số địa phương lân cận, có bảng so sánh cụ thể giữa các đơn vị để làm cơ sở lựa chọn mức chi tối đa, tăng tính thuyết phục của hồ sơ trình HĐND thành phố.
Cùng với đó, rà soát quá trình thực hiện Nghị quyết số 03/2025/NQ-HĐND, nhất là khó khăn, vướng mắc trong lập dự toán, quản lý và quyết toán kinh phí, làm cơ sở hoàn thiện quy định mới.

Theo hồ sơ trình, nghị quyết mới sẽ thay thế Nghị quyết số 03/2025/NQ-HĐND và có quy định chuyển tiếp đối với các nhiệm vụ khoa học và công nghệ được đề xuất, phê duyệt hoặc đang triển khai theo quy định trước đây.

Ban Văn hóa - Xã hội dự kiến tiếp tục hoàn thiện ý kiến thẩm tra sau khi cơ quan soạn thảo rà soát, bổ sung hồ sơ để xem xét, cho ý kiến về dự thảo nghị quyết trước khi trình HĐND thành phố xem xét tại Kỳ họp thứ 5 (kỳ họp chuyên đề) sắp tới.